Tháng 09, 2018
Thứ sáu
Thứ Tư, ngày 22/10/2014 12:39 PM (GMT+7)

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát”

Bộ phim đề tài lưỡng tính hứa hẹn mở ra một hướng đi mới cho điện ảnh đại chúng ở Việt Nam.

Trước khi bước vào phòng chiếu phim Lạc giới của đạo diễn kiêm bịch bản Phi Tiến Sơn, tôi gặp một anh bạn nhà báo. Anh bạn bảo: “Anh chưa xem phim, nhưng tin anh đi, kiểu phim này sẽ không ra gì đâu!...”.

Vài năm gần đây, từ khóa “đồng tính” bỗng dưng nóng. Sách báo, phim ảnh, âm nhạc... cứ dính đến “đồng tính” là thu hút được người ta quan tâm. Chính vì vậy, các sản phẩm văn hóa cũng bắt đầu khai thác đề tài này một cách triệt để, từ nhiều khía cạnh. Bên cạnh những sản phẩm tốt, có đầu tư về mặt nghệ thuật hay truyền tải thông điệp đúng đắn, cũng có những sản phẩm mang xu hướng tính dục này ra làm trò đùa, mua vui một cách kệch cỡm, lố lăng, làm vô tình, người đồng tính vốn đang còn đối mặt với nhiều kỳ thị lại càng phải chịu nhiều hơn những ánh mắt thiếu thiện cảm từ mọi người.

Nhắc đến đồng tính trên phim ảnh, ai cũng nghĩ ngay đến hình ảnh những anh chàng ẽo ợt, thích ăn mặc màu sắc sặc sỡ, tướng đi nhún nhảy, lời nói điệu đà, chanh chua, ngoa ngoắt, sẵn sàng sống chết để giành trai... và những nhân vật này thường được dùng phần lớn trong việc chọc cười khán giả bằng những biểu hiện lố lăng của mình. Một phim làm được, phim thứ hai lại bắt chước làm theo, thậm chí mức độ lố còn... cao hơn phim trước.

Đã từng có hai bộ phim gây dậy sóng dư luận khi đưa ra trường hợp một anh chàng đồng tính, có sở thích ăn mặc và trang điểm như con gái, bỗng dưng được một cô gái hôn thì trở thành... “chuẩn man”. Hay như chuyện của gia đình nọ, có ba người chị quyết định dùng thân thể hớ hênh của mình để “chữa bệnh” đồng tính cho em trai. Những bộ phim như vậy, không hiểu sao vẫn được công chiếu để làm khán giả phẫn nộ.

Từ năm 1992, Tổ chức Y tế Thế giới đã loại đồng tính ra khỏi nhóm bệnh lý có thể điều trị bằng dược liệu, đến năm 2012 thì đồng tính cũng được loại ra khỏi nhóm bệnh lý tâm thần. Mỗi năm trên thế giới, lại có thêm những quốc gia, những lãnh thổ chấp nhận hôn nhân đồng tính, mang lại quyền bình đẳng cho mọi người. Tại Việt Nam, các hội nhóm hoạt động vì cộng đồng LGBT cũng phát triển, có những sự kiện gây được sự chú ý và ủng hộ của xã hội.

Trên tinh thần đó, điện ảnh Việt cũng đã có những sự thay đổi khi xây dựng hình ảnh người đồng tính. “Hotboy nổi loạn” của Vũ Ngọc Đãng giới thiệu câu chuyện về hai chàng thanh niên mạnh mẽ, dám yêu, dám sống và hi sinh cho nhau. Dù không nhắc đến nhiều, nhưng trong “Scandal – Hào quang trở lại” thì Victor Vũ cũng đề cập đến vấn đề đồng tính một cách nhẹ nhàng, sâu sắc.

Bộ phim “Lạc giới” của đạo diễn Phi Tiến Sơn cũng chọn đề tài đồng tính và còn mang thêm một đề tài lần đầu tiên xuất hiện trên điện ảnh, là “lưỡng tính”.

Diễn viên Mai Thu Huyền, diễn viên chính đồng thời là giám đốc sản xuất của phim cho biết, “Tôi nghĩ người đồng tính nên được tôn trọng hơn trên phim ảnh. Đó là lý do vì sao chúng tôi muốn gởi đến khán giả một bộ phim tử tế về đề tài này, không phản cảm, không lố lăng, không gây cười, chỉ đơn giản là yêu và được ở bên cạnh người mình yêu, dù cho người đó thuộc giới tính nào.”

Một ấn tượng nào đó rất xấu đã bị cài vào đầu của nhiều người đến xem bộ phim này. Có thể vì đa phần người xem đều có cái nhìn khó tính với phim có đề tài về giới tính nói riêng và phim Việt nói chung. Đương nhiên, vì nhiều lý do, phim Việt có những hạt sạn không đáng có, nhưng một cái nhìn cởi mở với đôi khi lại có ích hơn sự hà khắc. Phim Lạc giới, dù chưa hoàn hảo, nhưng có khả năng sẽ mở ra một hướng đi mới cho điện ảnh đại chúng ở Việt Nam.

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 1

Phim "Lạc giới" đang công chiếu khi thác đề tài lưỡng tính.

Ở Việt Nam hiện nay, các đạo diễn thường có hai hướng đi, hoặc điện ảnh hàn lâm với xu hướng phim hậu hiện đại như: Mùa hè chiều thẳng đứng (Trần Anh Hùng), Sống trong sợ hãi (Bùi Thạc Chuyên), Bi ơi đừng sợ (Phan Đăng Di)… ; hoặc điện ảnh đại chúng mà thực ra là mang tính thị trường nhiều hơn. 

Dòng phim sử thi hoặc tự sự của các tên tuổi cây đa cây đề mà đại diện tiêu biểu là Đặng Nhật Minh, Lưu Trọng Ninh,… cũng dần dần lui vào lịch sử điện ảnh. Những bi kịch tâm lý cá nhân đã trở thành dòng chủ đạo chính trong các tác phẩm điện ảnh mang tính hàn lâm, và bi kịch được các đạo diễn ưa thích là “ám ảnh dục”. 

Nhưng điện ảnh đại chúng lại hoàn toàn xa lạ với “ám ảnh dục”, mà chỉ là các tác phẩm gây hài kiểu thị trường, ma mãnh rẻ tiền và không để lại giá trị gì với người xem. Bộ phim Lạc giới của đạo diễn Phi Tiến Sơn đã đi chông chênh giữa hai con đường điện ảnh này, một nửa đại chúng và một nửa đi sâu vào các bi kịch tâm lý của “ám ảnh dục”.

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 2

Phim có một số cảnh "nóng" nhưng không khiến khán giả "đã mắt".

Phim Lạc giới kể về một tên tội phạm trốn trại, tên Trung (do Trung Dũng thủ vai). Trung trốn vào trại dê của gia đình Hải (Bình An thủ vai), một anh chàng bệnh hoạn bị người cha thờ ơ nhốt trong phòng. Hải có những thú vui vừa hoang dã, vừa bản năng lại vừa nghệ sĩ như bắn cung, vẽ tranh cát, nghịch sâu và đi tìm kiếm cái đẹp. 

Sống cùng với Hải là một cô y tá tên Kim (do Mai Thu Huyền đóng). Trung và cô y tá đã có một mối quan hệ xác thịt say đắm với nhau, nhưng tình yêu đồng tính của Hải mới thực sự làm anh rung động. Các tình tiết gợi dục của phim mang đậm đặc tính nước: mưa, rượu vang đỏ, bùn lầy và sữa dê… Tất cả đều gợi lên một cái gì đó ướt át, nước là nguyên tố của sự kết nối nhưng dường như sự kết nối này vẫn có các lực cản. 

Nguyên nhân bởi những cái “lạc”, vì đôi khi không biết rằng cái giới tính chúng ta đang có đây, có thật sự đang vận hành đúng không. Có thể chúng ta đang lạc trong chính giới tính của mình, hoặc chúng ta đã lạc sang giới tính khác. Bởi thế, vẫn có những điều gì đó trong đời sống dục tính, chúng ta cảm thấy không ổn.

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 3

Cảnh "giường chiếu" giữa Trung Dũng và Bình An trong phim quay hơi bị "tiết kiệm".

Bộ phim có nhiều cảnh quay đẹp, lãng mạn thậm chí là phóng túng giữa vùng đất khô cằn đầy cát và gió của Ninh Thuận. Vùng đất khô cằn này, tượng trưng cho đời sống thiếu vắng sự mãnh liệt. Sự xuất hiện của Trung đã khiến cho vùng đất này ướt át hơn, cô y tá bớt lạnh lùng hơn và Hải từ bỏ các thú vui bệnh hoạn để bắt đầu kết nối với đời sống. 

Nhưng bản thân Trung là một kẻ che giấu sự yếu đuối của mình đằng sau các hành vi bạo lực. Phân tâm học cho rằng bạo lực là một khía cạnh của dục tính khi bị kìm hãm. Những thỏa mãn về dục tính sẽ làm nguội dần cơn khát máu thú tính do các ẩn ức đời thường gây ra. Khi dục tính được thỏa mãn, không còn gì để khao khát, thì chỉ có tình yêu còn lại.

Tình yêu là chìa khóa giải quyết mọi vấn đề trong bộ phim này. Nhưng tình yêu thật sự không tồn tại trong mối quan hệ của Trung và cô y tá, hay cô y tá và anh cảnh sát. Đó thuần túy là tình dục, một dạng trạng thái đuổi bắt và sở hữu. Giữa Trung và cô y tá, không có sự tin tưởng tuyệt đối, không có chia sẻ tinh thần, chỉ có dục, ghen tuông, bạo lực, lợi dụng và phản bội. 

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 4

Cảnh tắm trong phim giữa Mai Thu Huyền và Trung Dũng

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 5

Bộ phim hứa hẹn sẽ mở ra hướng đi mới cho phim Việt.

Trong lúc làm tình, Trung đổ rượu vang lên những đường cong hoàn hảo của cô y tá. Rượu vang đỏ vừa tượng trưng cho máu, vừa tượng trưng cho sự không bền, chỉ trong phút chốc hơi men sẽ bay theo gió. Nhưng mối quan hệ Trung và Hải thì khác, không có các cuộc làm tình mà chỉ có những giây phút lãng mạn. Ngay cả những xung đột dù ở bãi bùn hay khi Hải đằng đằng sát khí xông vào trong lúc Trung chuẩn bị làm tình với cô y tá, giữa hai người vẫn khiến ta cảm thấy mối dây liên kết của tình yêu. Đặc biệt, sự gắn kết của Hải và Trung được biểu trưng bằng sữa dê tươi. Trung miệt mài đi vắt những giọt sữa dê để tắm cho Hải. Sữa – tượng trưng cho sự sống thuần khiết. 

Cách đây hơn 70 năm, nhà thơ Bích Khê trong cơn “ám ảnh dục” của mình đã thốt lên: “Với đôi dòng suối sữa trắng như tinh”. Với bồn sữa dê tươi, đạo diễn Phi Tiến Sơn đã tạo ra cảm giác về một thứ tình dục tinh khiết mà hiếm khi chúng ta bắt gặp trong điện ảnh Việt Nam. Ông làm tôi nhớ đến quan niệm của người Hy Lạp cổ đại, nền văn minh này tôn thờ cái đẹp hoàn hảo, và họ cho rằng tình yêu thuần khiết không phải là mối quan hệ nam – nữ, mà nằm trong mối quan hệ giữa đàn ông với đàn ông.

Tình yêu của Hải dành cho Trung đã khiến Trung tìm lại bản thân mình. Không thể có tình yêu nếu cả hai không thể là chính mình. Chỉ với Hải, Trung mới tâm sự, điều anh mong muốn nhất là “Tự do – Không   lo lắng – Không sợ hãi”. Và cũng chỉ khi ở bên Trung, Hải mới dám hét thật to: “Tôi là Gay và tôi đang yêu”. 

Gần đây, phong trào đòi quyền cho người đồng tính, lưỡng tính và chuyển giới bắt đầu lan rộng ở Việt Nam. Vấn đề của phong trào không dừng lại ở việc đòi quyền lợi cho những người dị biệt về giới tính, cốt lõi của phong trào là thay đổi nhận thức xã hội về các giá trị bình đẳng, tôn trọng sự khác biệt, để ai cũng có thể được là chính mình chứ không bị quy định bởi các định kiến xã hội. 

Tình yêu đã làm rơi rụng vỏ bọc của Trung và biến trái tim ích kỷ của Hải – từ một kẻ thích thú nhìn ngôi nhà chìm trong biển lửa, thành một người biết hi sinh vì người mình yêu. Sau chuỗi ngày trốn chạy để bảo vệ tự do giả tạm của mình, tình yêu, cũng giúp Trung dũng cảm, quay về đối mặt với sợ hãi của bản thân, vượt qua nó và tự do đúng như anh mong ước. Chết vì tình yêu là cái chết dẫn chúng ta đến với tự do.

“Lạc giới” - Thiếu cảnh nóng nhưng vẫn có “lối thoát” - 6

"Lạc giới" không có nghĩa là bạn… lạc lõng

Điều đáng tiếc là dường như đạo diễn Phi Tiến Sơn không đi hết các trạng thái tâm lý của nhân vật. Hạn chế này có lẽ do bởi những rào cản trong văn hóa truyền thống ở Việt Nam. 

Bộ phim né tránh các cảnh làm tình nên có, né tránh những mâu thuẫn tâm lý bệnh hoạn nên được biểu hiện. Nhưng nếu đạo diễn Phi Tiến Sơn có thể đưa các tình tiết ấy vào phim thì có lẽ, bộ phim sẽ khó có thể đến với công chúng. Tuy nhiên, ông đã mở ra một hướng đi mới cho điện ảnh đại chúng. 

Điện ảnh đại chúng, không nhất thiết phải nhôm nhoam chọc cười, không cần máu me đầm đìa, không cần đấm đá uỳnh uỵch, chỉ cần kịch bản với tâm lý nhân vật sâu sắc, các góc quay nghệ thuật và một tinh thần làm phim đam mê, trách nhiệm và sẵn sàng thử nghiệm các ý tưởng kỳ dị, bộ phim hoàn toàn có thể có sức thuyết phục với khán giả đại chúng.

Hà Thủy Nguyên

Tin đọc nhiều

7 nàng Phan Kim Liên "chất" nhất màn ảnh Ngoại hình và diễn xuất của những mỹ nhân này đã thuyết phục...
Ngôi sao 24/7: Pax Thiên rất phấn khích khi Angelina Jolie chuẩn bị lấy chồng lần 4? Ngoài ra là tin hàng loạt thương hiệu danh tiếng xác nhận...
Không nghi ngờ gì nữa, đây chính là bộ đôi MC ăn ý suốt 3 mùa Hoa hậu Việt Nam Á hậuThụy Vân và chàng MC Vũ Mạnh Cường đã nắm tay nhau suốt...
"Nữ hoàng giải trí" Phạm Băng Băng: Còn lại gì sau khi mất vương miện? "Cây cao đón gió lớn" - câu ngạn ngữ này quả thật không sai...