Tháng 10, 2018
Thứ ba
Thứ Bảy, ngày 16/12/2017 00:08 AM (GMT+7)

Bộ đội Việt Nam chống tác chiến điện tử

Thông qua thực tế chiến đấu, Bộ đội Tên lửa Việt Nam đã đúc kết được nhiều bài học kinh nghiệm để đối phó với màn nhiễu của Không quân Mỹ, trong đó có phương pháp vạch nhiễu tìm thù, lấy điểm yếu của địch làm lợi thế của ta.

Xem thêm các kỳ:

Cách đây 45 năm, những trận không chiến khốc liệt giữa không lực Hoa Kỳ và Không quân Nhân dân Việt Nam đã diễn ra trên bầu trời Hà Nội. Trong khi người Mỹ hy vọng với việc dùng B-52 rải thảm bom các thành phố miền Bắc, sẽ khiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải ngồi vào bàn đàm phán với tư cách là bên yếu thế thì những người con đất Việt lại chứng minh một điều: Không kẻ thù nào có thể khuất phục được dân tộc Việt Nam. Trận Điện Biên Phủ trên không năm 1972 đã đi vào biên niên sử những chiến thắng vẻ vang của dân tộc ta, quân đội ta và được bạn bè quốc tế vô cùng ngưỡng mộ. Nhân dịp này, Tạp chí Khám phá xin giới thiệu loạt bài của các nhà nghiên cứu lịch sử quân đội Liên Xô trước đây, với tựa đề: “Tổng kết các hoạt động tác chiến Lực lượng Phòng Không - Không quân Việt Nam năm 1972, Nhà xuất bản Quân đội Xô Viết, Tác giả: Thiếu tướng pháo binh Hyupenena A.I. 

Trong chiến dịch Linebacker II, tin tưởng vào khả năng chế áp điện tử của các phương tiện tham gia tác chiến, quân đội Mỹ đã điều động một số lượng khổng lồ các phương tiên bay tham gia cuộc không kích có tính chất quyết định cho cuộc chiến tranh này.

Trên vùng trời Hà Nội và Hải Phòng, Mỹ điều động 1.800 lần xuất kích máy bay chiến đấu, trong đó có 390 máy bay В-52, gần 1.200 máy bay chiến thuật và máy bay thuộc Không quân Hải quân, 70 máy bay cường kích tầm thấp F-111A và 150 máy bay trinh sát điện tử quang ảnh SR-71, 147J, RF-4C и RA-5C.

Bộ đội Việt Nam chống tác chiến điện tử - 1

Máy gây nhiễu rãnh đạn trên B-52.

Trước khi bắt đầu chiến dịch Linebacker II, trong các trận chiến đấu chống B-52, lực lượng Phòng không Việt Nam đã phát hiện ra dải tần số và cường độ của loại nhiễu này.

Từ các phát hiện trên đã hình thành tập tài liệu “Cách đánh B-52”. Các chuyên gia Liên Xô (cũ) và các kỹ sư quân sự Việt Nam đã khắc phục bằng phương pháp "át nhiễu", nâng công suất sóng hồi xung của đạn và sóng điều kiển đạn lên gấp ba lần. Nhờ đó, đủ sức vượt qua cường độ nhiễu không chỉ của loại ALQ-71, mà còn cả các loại máy gây nhiễu cùng tính năng nhưng có công suất lớn hơn như ALQ-101, ALQ-107.

Từ năm 1968 đến năm 1973, các loại máy gây nhiễu rãnh đạn kiểu ALQ-x của không lực Hoa Kỳ trở nên vô hiệu đối với S-75 Dvina.

Những thay đổi được ghi nhận trên tổ hợp SAM-2 là việc các nhà khoa học Việt Nam phối hợp với chuyên gia Xô viết thay đổi tần số điều khiển rãnh đạn giúp đạn tên lửa khó bị gây nhiễu bởi các thiết bị đối kháng điện tử chủ động và thụ động (trong giai đoạn 1965-1972, chuyên gia ta phối hợp với kỹ sư Liên Xô đã 5 lần thay đổi tần số rãnh đạn).

Bộ đội Việt Nam chống tác chiến điện tử - 2

Thông qua thực tế chiến đấu, Bộ đội Tên lửa Việt Nam đã đúc kết được nhiều bài học kinh nghiệm để đối phó với màn nhiễu của không quân quân Mỹ, trong đó có phương pháp vạch nhiễu tìm thù, lấy điểm yếu của địch làm lợi thế của ta.

Giai đoạn đầu của chiến dịch không kích, các đơn vị trắc thủ tên lửa hầu như không nhận biết được mục tiêu do các loại nhiễu dày đặc đã hoàn toàn ảnh hưởng đến khả năng quan sát chế độ thụ động của radar tên lửa. (Radar cảnh giới kiêm dẫn đường P-35 Saturn, P-12 "Spoon Rest", đài radar cảnh báo sớm dải sóng VHF, tầm hoạt động 200 kilômét, P-15 "Flat Face C" radar cảnh giới và bắt mục tiêu, chống mục tiêu bay thấp băng C, công suất 380 kW, tầm hoạt động 250 km/155 dặm, PRV-11 "Side Net" radar đo độ cao mục tiêu).

Đồng thời, các trắc thủ tên lửa do nguy cơ tấn công của tên lửa chống tên lửa phòng không, đã không thể sử dụng sóng radar phát chủ động để tìm kiếm mục tiêu.

Bộ đội Việt Nam chống tác chiến điện tử - 3

Bộ đội radar Việt Nam.

Qua tổng kết kinh nghiệm đánh trận đầu tiên, lực lượng phòng không Việt Nam đã phát hiện một vấn đề: bản thân máy bay B-52 cũng tự gây nhiễu chủ động, từ đặc điểm này có thể xác định được các tốp máy bay B-52 bay vào, từ đó quyết định phương pháp tấn công mục tiêu:

Nhiễu chủ động của В-52, chế áp trên dải tần số đài điều khiển SNRA-75M "Fan Song" có thể được phát hiện ở khoảng cách 180 - 200 km. Trên khoảng cách 60 - 70 km sĩ quan điều khiển có thể nhìn thấy 1 dải nhiễu rất lớn và các dải nhiễu nhỏ hơn, điều chỉnh độ nét, các trắc thủ giảm dải nhiễu xuống còn 3 - 3,5 độ.

Trên khoảng cách 40 - 50 km, dải nhiễu mở rộng ra đến 6 - 7 độ. Trên mặt phẳng góc phương vị dải nhiễu được chia ra thành 3 sọc sáng 3 - 3,5 độ, trên góc tà không chia, hoặc chia thành 2 sọc.

Khám phá
Xem thêm các kỳ:

Tin đọc nhiều

Kỳ 2: Vùng đất Nam Bộ dưới thời Chân Lạp Đến thế kỷ XIII, vùng đất Nam Bộ vẫn còn là một vùng đất...
Thay đổi lịch sử tìm dầu thế giới Cả Liên doanh Vietsovpetro đã “ngỡ ngàng” khi tìm ra dòng...
Buôn Ma Thuột bất ngờ bị tấn công Trong một số trận đánh quan trọng, các cấp chỉ huy...
Lịch sử hình thành kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè Tên gọi của kênh cũng đặc biệt bởi nó được ghép với hai từ...