Tháng 05, 2017
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 18/05/2017 16:03 PM (GMT+7)

Ngược đường hơn nửa thế kỷ, nghe Bác Hồ nói về đổi mới sáng tạo

“Sáng kiến không phải cái gì kỳ lạ hay chung chung, trừu tượng. Nó chỉ là kết quả của sự nghiên cứu, suy nghĩ trong những hoàn cảnh, những điều kiện bình thường”.

Ngược đường hơn nửa thế kỷ, nghe Bác Hồ nói về đổi mới sáng tạo - 1

Bác Hồ thăm lực lượng Phòng không Không quân canh giữ bầu trời Tổ quốc. 

Bác nói và viết riêng về khoa học công nghệ không nhiều tuy nhiên các bài nói, bài viết của Bác rất giản dị, gần gũi, ít khi dùng thuật ngữ chuyên môn. 

Sinh thời, Bác đã sớm cho rằng, nguồn lực vật chất (tài nguyên thiên nhiên, lao động, vốn liếng... ) là hữu hạn. Còn nguồn lực trí tuệ, khả năng sáng tạo là vô hạn. Ngay từ năm 1947 (ngày 22/6), trả lời một nhà báo nước ngoài, Bác đã khẳng định: “Trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc. Ở nước khác như thế, ở Việt Nam càng như thế”.

Từ năm 1958, vai trò của người trí thức đã được đề cao khi các trí thức tiêu biểu được phong tặng danh hiệu anh hùng. Đồng thời Bác cũng đánh giá rất cao tri thức dân gian, sáng kiến của quảng đại quần chúng. Tại Đại hội chiến sỹ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc ngày 01-5-1952, Bác đã nhấn mạnh: 

“Trí khôn, sáng kiến, học hỏi, tiến bộ và tinh thần hy sinh của người ta không có giới hạn, nó cứ tiến mãi” 

“Sáng kiến và kinh nghiệm là của quý chung của dân tộc. Không biết quý trọng và phổ biến kinh nghiệm tức là lãng  phí của dân tộc”

Nếu gói gọn trong môi trường doanh nghiệp, con người là vốn quý nhất, đặc biệt là các công ty khởi nghiệp (Startup). Các startup vốn không có nhiều lợi thế về vật chất (vốn ít, tiềm lực không có sẵn nhiều...), không thể so với các công ty lớn đã thành danh. Vậy sự khác biệt và lợi thế của các startup nằm ở đâu? Chính là nằm ở đội ngũ con người với vốn trí thức được đem ra sử dụng để phát triển các sản phẩm vượt trội hơn các sản phẩm đã có trên thị trường hoặc làm ra các sản phẩm mới chưa ai làm.

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Bác đã nói rõ quan điểm về đổi mới sáng tạo: “Sáng kiến không phải cái gì kỳ lạ hay chung chung, trừu tượng. Nó chỉ là kết quả của sự nghiên cứu, suy nghĩ trong những hoàn cảnh, những điều kiện bình thường, rất  phổ thông, rất thiết thực. Hiểu rộng ra là sản phẩm khoa học công nghệ nói chung cũng như vậy. Ở tầm sáng tạo lớn, có ảnh hưởng rộng là phát minh, bao hàm cả sáng chế. Ở tầm thấp hơn, nhỏ hơn thì là sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Tất cả đều là sản phẩm được sáng tạo ra khi cuộc sống thúc bách."

Rõ ràng, ở đây có rất nhiều cấp độ trong sáng tạo. Ở cấp độ cao có những phát minh, sáng chế (Invention), làm ra một thứ hoàn toàn mới chưa ai làm, có tầm ảnh hưởng rộng. Tuy nhiên vẫn có rất nhiều những cải tiến nhỏ, những đổi mới (Innovation) xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn hàng ngày. 

Trong quá trình xây dựng sản phẩm hay vận hành sản phẩm, sẽ có hàng trăm cải tiến lớn nhỏ được đưa ra và áp dụng, tự "gãi đúng chỗ ngứa" của mình và của người dùng nhằm cải thiện sản phẩm ngày càng tốt hơn.

Bác cũng có một luận điểm hết sức quan trọng về động lực sáng tạo, Người nói: 

“Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau. Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến. Những sáng kiến đó được khen ngợi, thì những người đó càng thêm hăng hái và người khác cũng học theo. Và trong khi tăng thêm sáng kiến và hăng hái làm việc thì những khuyết điểm lặt vặt cũng tự sửa chữa được nhiều” 

Theo quan điểm của Bác, sức mạnh trí tuệ và ý chí là vô cùng tận. Nhưng trí tuệ  được phát huy như thế nào lại phụ thuộc vào môi trường dân chủ và quan hệ lợi ích. 

Đây có lẽ là bài học lớn về quản lý cần được áp dụng trong doanh nghiệp ở mọi quy mô. Các nhà tuyển dụng đòi hỏi nhân viên phải năng động sáng tạo thì trước hết phải xây dựng được môi trường cho phép hoạt động sáng tạo có "đất sống". 

Đó chính là môi trường dân chủ, tạo điều kiện để nhân viên có tiếng nói của mình, có cơ hội được đưa ra và thực hiện các ý kiến đổi mới của mình. Môi trường đó phải dễ dàng, thoải mái và lành mạnh, có như vậy mới phát huy được hết trí thức của nhân viên. Về phía nhân viên, khi đóng góp các ý kiến đổi mới của mình, cũng luôn kỳ vọng được lãnh đạo đánh giá đúng. 

Chính sự đánh giá đúng này sẽ giúp duy trì nhiệt tâm của nhân viên đồng thời khiến cho môi trường sáng tạo thêm công bằng, hấp dẫn.

Pandoravn

Tin đọc nhiều

Kỳ 3: Không nổ tung, chiếc máy bay câm lặng lao xuống biển Cho dù nguyên nhân của tai nạn là gì, vẫn tốt hơn hết là coi...
Kỳ 1: Bí ẩn bao trùm vụ tai nạn thảm khốc Ngày 31/5/2009, chuyến bay mang mã hiệu 447 của hãng hàng...
Kỳ 2: Con người hay thiên nhiên gây nên thảm họa Khi ở giữa Đại Tây Dương, mọi phi công đều biết rằng họ sẽ...
Máy bay không người lái và những tham vọng của người Việt (P3) Thiết bị bay không người lái đã trở thành một khía cạnh quan...