Tháng 12, 2018
Thứ hai
Thứ Năm, ngày 21/12/2017 06:00 AM (GMT+7)

Người Việt Nam tạo cách đánh riêng, bắn rơi máy bay Mỹ

Nhờ những kinh nghiệm của 2 đêm tác chiến đầu tiên, lực lượng phòng không Việt Nam đã nâng cao hiệu suất phóng tên lửa lên đến 0,27, tỷ lệ tên lửa trên một máy bay B-52 rơi là 6,6.

Xem thêm các kỳ:

Cách đây 45 năm, những trận không chiến khốc liệt giữa không lực Hoa Kỳ và Không quân Nhân dân Việt Nam đã diễn ra trên bầu trời Hà Nội. Trong khi người Mỹ hi vọng với việc dùng B-52 rải thảm bom các thành phố miền Bắc, sẽ khiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải ngồi vào bàn đàm phán với tư cách là bên yếu thế thì những người con đất Việt lại chứng minh một điều: Không kẻ thù nào có thể khuất phục được dân tộc Việt Nam. Trận Điện Biên Phủ trên không năm 1972 đã đi vào biên niên sử những chiến thắng vẻ vang của dân tộc ta, quân đội ta và được bạn bè quốc tế vô cùng ngưỡng mộ. Nhân dịp này, Tạp chí Khám phá xin giới thiệu loạt bài của các nhà nghiên cứu lịch sử quân đội Liên Xô trước đây, với tựa đề: “Tổng kết các hoạt động tác chiến Lực lượng Phòng Không - Không quân Việt Nam năm 1972, Nhà xuất bản Quân đội Xô Viết, Tác giả: Thiếu tướng pháo binh Hyupenena A.I. 

Trong chiến tranh đất đối không tại Việt Nam (1965-1972), do ưu thế gần như áp đảo của không quân Mỹ nên các đơn vị phòng không Việt Nam phải thực hiện chiến thuật cơ động và nghi binh cho tên lửa phòng không. Theo điều lệnh tác chiến của lực lượng phòng không Liên Xô (cũ), mỗi tiểu đoàn S-75 Dvina (kể cả loại S-75B Volkhov) đều cần từ 1 đến 2 trận địa dự bị trong phạm vi bán kính cơ động 5 đến 10 km.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không, mỗi tiểu đoàn tên lửa phòng không phải có từ 4 đến 6 trận địa dự bị ở phạm vi cơ động có thể lên đến hàng trăm km trên nhiều loại địa hình khác nhau. Sau mỗi trận đánh, toàn bộ khí tài được tháo dỡ, thu gom trong vòng chưa đến 1 giờ và được di chuyển ngay đến trận địa mới.

Người Việt Nam tạo cách đánh riêng, bắn rơi máy bay Mỹ - 1

Bằng mưu trí và sự sáng tạo, bộ đội tên lửa Việt Nam đã tìm ra cách vô hiệu hóa tên lửa chống radar Shrike của địch.

Tại trận địa cũ, dân quân tự vệ dựng lại bộ khí tài giả làm bằng tre và cót, được sơn phết giống như thật. Do Shrike có hiệu quả thấp, máy bay cường kích chi viện hỏa lực đã tập kích dữ dội vào các trận địa không người. Do đó, mặc dù có số lượng không lớn nhưng hầu hết các đơn vị của tên lửa phòng không Việt Nam vẫn tránh được những đòn đánh hủy diệt của không quân Hải quân Mỹ, bảo toàn được lực lượng.

Trận không chiến 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không", lực lượng tên lửa phòng không đã phối hợp sử dụng đài radar K8-60 của pháo phòng không 57 mm quét tập trung để xác định chính xác các tốp B-52. Không quân Mỹ không để ý tới tần số phát của đài radar dạng này với chủ quan rằng chúng không có khả năng gây hại tới B-52. Mục đích là cung cấp thông tin cho đài radar dẫn bắn Fan Song E (radar điều khiển hỏa lực của tổ hợp SAM-2) để dẫn bắn trúng vào các tốp B-52 của địch khi tần số radar của tổ hợp tên lửa SA -75 bị gây nhiễu nặng.

Ngoài ra, đài radar Fan Song được trang bị hệ thống kính tiềm vọng TZK- tổ hợp PA-00 cung cấp thông tin đồng bộ với hệ thống quan sát bằng radar (phương thức so kim) cho phép SA-75 khai hỏa vào mục tiêu trong điều kiện nhiễu nặng, không thể xác định được mục tiêu.

Theo lời nhiều trắc thủ đã trực tiếp chiến đấu đánh B-52 trong chiến dịch 12 ngày đêm, tổ hợp PA-00 với tầm quan sát chỉ 12 km, nhưng do không thể bị gây nhiễu (quan sát trực tiếp bằng mắt) đã đóng góp rất lớn vào việc tiêu diệt các máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ.

Người Việt Nam tạo cách đánh riêng, bắn rơi máy bay Mỹ - 2

Xác chiếc máy bay B-52 của Mỹ bị quân và dân Thủ đô bắn rơi ngày 22/12/1972.

Hai ngày đầu tiên, lực lượng tên lửa phòng không Việt Nam chống lại 5 đợt tấn công ồ ạt của máy bay ném bom chiến lược. Trong hai đêm đó, hiệu quả tác chiến tương đối thấp, chỉ đạt 0,09, trong 4 máy bay B - 52 bị bắn rơi, trung bình tiêu hao là 19 tên lửa. Nhưng cũng nhờ những kinh nghiệm của 2 đêm tác chiến đầu tiên, lực lượng phòng không Việt Nam đã nâng cao hiệu suất phóng tên lửa lên đến 0,27, tỷ lệ tên lửa trên một máy bay B-52 rơi là 6,6.

Một đơn vị bị trúng tên lửa Shrike do trắc thủ đã phạm sai lầm khi sử dụng chế độ phát chủ động của radar SNR. Do quá bám mục tiêu, đã chiếu xạ B-52 đến 80 giây với cường độ phát xung rất cao. Thực hiện yêu cầu chiến thuật chống Shrike, chỉ bật phát chủ động trong 18 - 20 giây nên ở các đơn vị tên lửa còn lại, hầu hết Shrike đều rơi cách trận địa từ 2-3 km.

Thống kê cho thấy, hiệu quả tác chiến cao trong môi trường nhiễu tổng hợp của đối phương rất mạnh. Những đợt tấn công khốc liệt các trận địa tên lửa của máy bay chiến thuật Mỹ đã khẳng định, tính năng kỹ chiến thuật của tổ hợp SA-75M Dvina rất tốt, các kíp trắc thủ tên lửa đã được huấn luyện thuần thục khai thác sử dụng triệt để mọi khả năng của radar, tên lửa. Đồng thời, các kíp trắc thủ có kỹ năng tác chiến hoàn hảo, bình tĩnh dũng cảm và sáng tạo trong từng lần phóng tên lửa.

Một đóng góp to lớn trong chiến dịch chống không kích đường không trong điều kiện tác chiến điện tử rất mạnh là khả năng cơ động và đảm bảo cơ sở vật chất, đạn tên lửa kịp thời trong trận đánh của các đơn vị hậu cần - kỹ thuật binh chủng.  

Khám phá
Xem thêm các kỳ:

Tin đọc nhiều

Nước Nga Xô viết và Chính sách kinh tế mới Tư tưởng chỉ đạo cơ bản của Lê-nin trong việc thành lập Liên...
Tên Sài Gòn là phiên âm tiếng Xiêm Tên gọi Sài Gòn có thể là một tên phiên âm từ tiếng Xiêm Cai...
Chiến lược “vừa đánh vừa đàm” của Miền Bắc Trong cuộc gặp, Tướng Võ Nguyên Giáp bày tỏ sự ủng hộ của...
Sài Gòn là tên gọi theo âm Khmer, âm Hán Việt hay âm tiếng Pháp Có 3 thuyết về nguồn gốc và ý nghĩa của tên Sàigòn nhưng...