Tháng 01, 2018
Chủ nhật
Thứ Sáu, ngày 12/06/2015 13:06 PM (GMT+7)

Bộ trưởng KH-CN: Nhiều đề tài 'xếp ngăn kéo'

Trong phiên chất vấn sáng nay, Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết có ba dạng đề tài nghiên cứu phải "xếp ngăn kéo".

Sáng nay 12/6, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân đăng đàn trả lời chất vấn Quốc hội về các nội dung liên quan đến việc nghiên cứu, ứng dụng KH-CN vào sản xuất.

Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết, những năm qua sau khi có Luật Khoa học công nghệ (KHCN), nền KHCN nước nhà có những chuyển biến lớn. Đây là cơ hội lớn với cộng đồng những người làm công tác KHCN Việt Nam để báo cáo với cử tri cả nước những công việc mà mình đang thực hiện, làm cho KHCN thực sự là quốc sách  hàng đầu, đóng góp xứng đáng vào quá trình phát triển của đất nước.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (Quảng Bình) chất vấn Bộ trưởng về tình trạng đề tài nghiên cứu xong 'xếp ngăn kéo' còn khá phổ biến, áp dụng và thực tế sản xuất còn thấp. 

"Mỗi năm, ngân sách nhà nước chi cho hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ lên đến 1.300 tỉ nhưng có nhiều đề tài 'xếp ngăn kéo'. Nguyên nhân và trách nhiệm của Bộ trưởng? Bao giờ chấm dứt tình trạng này?", đại biểu Nguyễn Mạnh Cường đặt câu hỏi.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết, thực ra hàng năm ngân sách nhà nước chi cho khoa học công nghệ không phải ở mức 1.300 tỷ mà khoảng 3.000 tỷ đồng. 

Bộ trưởng KH-CN: Nhiều đề tài 'xếp ngăn kéo' - 1

Bộ trưởng Nguyễn Quân trong phiên trả lời chất vấn sáng nay (12/6)

Thuật ngữ đề tài "xếp ngăn kéo" được chia làm 3 loại: 

Thứ nhất, những đề tài nghiên cứu khoa học cơ bản thì “về cơ bản xếp ngăn kéo vì đi trước thời đại, cần có thời gian chờ đợi trình độ phát triển của xã hội đến một mức độ nhất định để ứng dụng được”. Đơn cử như chất bán dẫn được người Mỹ phát minh ra từ đầu thập kỷ 1950 nhưng nằm ngăn kéo đến những năm 1960 khi người Nhật mua sáng chế đó thì nó mới trở thành sản phẩm hàng hóa để ngày nay đóng góp cho thế giới mỗi năm hơn 20.000 tỷ USD. Chúng ta phải chấp nhận loại nghiên cứu này cần phải có một giai đoạn chờ đợi.

Thứ hai là những đề tài nghiên cứu ứng dụng. Trong số này, có một số đề tài để trở thành sản phẩm hàng hóa được ứng dụng thì phải tìm được nguồn lực đầu tư. Có rất nhiều đề tài nghiên cứu thành công nhưng không tìm được nguồn đầu tư, trong khi ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ cho giai đoạn nghiên cứu và sản xuất thực nghiệm. Vì thế muốn trở thành sản phẩm hàng hóa thì phải có sự đầu tư từ DN trong khi DN của chúng ta hầu hết là nhỏ, chưa đủ năng lực đầu tư nên nhiều kết quả nghiên cứu tốt phải chờ cơ hội tìm kiếm nguồn đầu tư.

Loại thứ 3, Bộ trưởng Nguyễn Quân thừa nhận có có một số loại đề tài "xếp ngăn kéo" thực sự do nghiên cứu xong không ứng dụng được. Điều này xuất phát từ chỗ các đề tài này được nghiên cứu không từ nhu cầu của thực tiễn mà nghiên cứu theo sở thích và mong muốn của nhà khoa học nên khi nghiên cứu xong thì không ứng dụng được.

Theo Bộ trưởng, với nhóm đề tài này, Luật Khoa học Công nghệ năm 2013 đã đưa ra chế tài để khắc phục tình trạng 'đặt hàng' nghiên cứu khoa học chứ không để nhà khoa học nghiên cứu theo sở thích, theo cảm tính. 

Nghị định 08/NĐ-CP năm 2014 cũng đã quy định cơ chế đặt hàng. Theo đó, tổ chức, cá nhân được đề xuất ý tưởng nhưng cơ quan quản lý nhà nước căn cứ vào chiến lược của mình, xác định xem đề xuất đó có phù hợp không, có đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội hay không và sau đó mới đề xuất đặt hàng với cơ quan quản lý KHCN.

"Nếu thực hiện nghiêm luật KHCN năm 2013 thì sẽ không còn hiện tượng đề tài xếp ngăn kéo", Bộ trường nhấn mạnh. 

Cũng trong phiên chất vấn sáng nay, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) đặt câu hỏi cho Bộ trường: "Vì sao cho đến nay nước ta chưa có thị trường khoa học công nghệ? Phải chăng cơ chế phân bố đề tài, nguồn lực khiến cho thị trường chậm hình thành?'.

Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết, thị trường công nghệ là thị trường muộn nhất trong tất cả các thị trường, chỉ mới được xây dựng sau năm 2000. Năm 2004, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định thành lập thị trường KHCN.

Bộ KH&CN đã nỗ lực hết sức để hoàn thiện môi trường phá lý cho thị trường KH&CN thông qua việc xây dựng các đạo luật trình lên Quốc hội.

Thời gian qua, đã có một số sàn công nghệ ở Hải Phòng, Đà Nẵng, TP HCM… phát triển. Các nhà khoa học và các doanh nghiệp đã ký được hợp đồng.

Hiện do khó khăn về ngân sách và biên chế nên việc hình thành các tổ chức dịch vụ KHCN là khó; Bộ KH&CN đã trình chính sách về vấn đề này nhằm thúc đẩy mạnh mẽ trong thời gian tới.

Hà Anh

Tin đọc nhiều

Tại sao máy bay cất và hạ cánh ngược chiều gió Lý do là khi cất cánh và hạ cánh ngược chiều gió, máy bay sẽ...
Sao lưu và phục hồi tin nhắn đã xóa trên Zalo Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn có thể phục hồi lại toàn...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Viện Khoa học và Công nghệ Tính toán bội thu các bài báo quốc tế Thay vì chủ yếu tập trung vào nghiên cứu cơ bản như trước...