Tháng 11, 2017
Thứ năm
Thứ Sáu, ngày 15/05/2015 11:24 AM (GMT+7)

Chưa tin khoa học trong nước, doanh nghiệp tốn tiền sắm thiết bị ngoại

Do các nhà khoa học không biết làm kinh doanh còn doanh nghiệp không tin vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học nên nhiều doanh nghiệp lãng phí tiền mua sắm thiết bị, công nghệ nước ngoài.

Dù đã có nhiều đóng góp tích cực, nhưng nhìn chung, kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ của TP.HCM vẫn chưa đạt được kỳ vọng là động lực cho phát triển kinh tế - xã hội mà Nghị quyết Đại hội Đảng khóa VIII đã đề ra.

Đó là đánh giá của nhiều đại biểu trong Hội thảo “Nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế" do Sở Khoa học & Công nghệ TP.HCM tổ chức ngày 14/5.

Số lượng đề tài có tính ứng dụng cao còn thấp

Theo ông Phạm Văn Xu, Phó trưởng phòng Quản lý Khoa học, Sở Khoa học & Công nghệ TP.HCM, trong giai đoạn 2011 – 2014, TP đã dành hơn 386 tỷ đồng đầu tư cho 562 đề tài nghiên cứu khoa học và công nghệ nhằm phục vụ quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển 4 ngành công nghiệp mũi nhọn và 9 ngành dịch vụ. Đặc biệt là 2 chương trình chế tạo thiết bị, sản phẩm thay thế nhập khẩu và chế tạo robot công nghiệp hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

Tuy nhiên, theo thống kê, số lượng đề tài thực hiện đúng hạn trong giai đoạn vừa qua còn khá thấp, chiếm chưa đến ¼ tổng số đề tài được nghiệm thu. Lý giải nguyên nhân, theo ông Xu, việc trễ hạn  xuất phát từ tính phức tạp của vấn đề nghiên cứu, do thủ tục giải ngân, thanh quyết toán phức tạp, mâu thuẫn giữa chủ nhiệm đề tài và cơ quan chủ trì… nhưng phần lớn là do tính nghiêm túc của người nghiên cứu chưa cao.

Chưa tin khoa học trong nước, doanh nghiệp tốn tiền sắm thiết bị ngoại - 1

PGS.TS Nguyễn Ngọc Giao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật TP.HCM

Ngoài ra, chất lượng của đề tài cũng là một vấn đề hết sức đáng quan tâm, khi số đề tài được nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc còn rất thấp, chủ yếu là loại khá, chiếm hơn ¾ số lượng đề tài nghiệm thu.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào quản lý và sản xuất kinh doanh còn ở phạm vi hẹp trong từng đơn vị ứng dụng mà chưa có sự lan tỏa mạnh, có ảnh hưởng lớn đến cả lĩnh vực hoặc nhóm ngành.

Điều này dẫn đến giá trị gia tăng của nền công nghiệp, dịch vụ được tạo ra từ kết quả nghiên cứu còn thấp. Phần lớn các kết quả nghiên cứu chỉ dừng ở mức thử nghiệm hoặc tham khảo để xây dựng cơ chế, chính sách.

Tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp – nhà khoa học

Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Giao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật TP.HCM, tình trạng chung tại Việt Nam hiện nay là “Nhà khoa học không biết làm kinh doanh, trong khi doanh nghiệp lại không tin vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học”.

Điều này dẫn đến tình trạng, các doanh nghiệp thà bỏ tiền ra để mua sắm thiết bị, công nghệ nước ngoài về để sử dụng, còn hơn “mạo hiểm” ký kết các với các đề tài nghiên cứu trong nước.

Do đó, nếu muốn các đề tài nghiên cứu được ứng dụng rộng rãi vào trong thực tiễn sản xuất, đòi hỏi phải có một cầu nối chặt chẽ giữa nhà khoa học và doanh nghiệp. Mà ở đây, chính là các đơn vị quản lý, Sở, Ngành hay chính quyền địa phương.

Trong khi đó, TS. Trần Du Lịch, Phó chủ nhiệm Chương trình Khoa học Xã hội & Nhân văn TP.HCM cho rằng, để nâng cao tính hiệu quả của đề tài nghiên cứu, cần thiết phải có sự đổi mới từ quy trình quản lý nhà nước về khoa học công nghệ. Trong đó, không nên thực hiện bao cấp đầu vào của các công trình nghiên cứu mà nên hỗ trợ đầu ra sao cho các đề tài ngay khi nghiệm thu, có thể mang vào ứng dụng trong thực tế.

Chưa tin khoa học trong nước, doanh nghiệp tốn tiền sắm thiết bị ngoại - 2

Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học chưa có tính ứng dụng cao (ảnh minh họa)

Hiện nay, TP.HCM là địa bàn có lực lượng khoa học – kỹ thuật chiếm gần 30% của cả nước. Do đó, TS Lịch cho rằng, TP.HCM có thể kiến nghị để xây dựng cơ chế tự chủ đối với ngân sách nhà nước đầu tư cho nghiên cứu khoa học công nghệ, không nên thực hiện trích % tỉ lệ chi tiêu chung để áp dụng như hiện nay.

Xung quanh việc trễ hạn đề tài nghiên cứu, TS. Nguyễn Kim Dung, Viện nghiên cứu giáo dục cho rằng, nguyên nhân xuất phát không phải chỉ từ riêng chủ nhiệm đề tài mà còn cả ở cơ quan quản lý, cụ thể là việc cấp kinh phí.

“Nhà khoa học muốn nghiên cứu thì phải có tiền, nhưng muốn cơ quan quản lý cấp kinh phí thì phải lập hồ sơ, dự toán… rồi chờ đợi, có khi phải mất một thời gian dài mới được duyệt.Với nhiều đề tài nghiên cứu nộp trễ, Sở cũng dễ dàng cho gia hạn, đây cũng là một nguyên nhân khiến cho nhiều nhà khoa học có tâm lý chủ quan, ỷ lại khi thực hiện đề tài”.

Cũng theo TS. Nguyễn Kim Dung, việc chất lượng các đề tài còn thấp, tính ứng dụng chưa cao, một phần cũng nằm ở hội đồng thẩm định. Nếu ngay từ đầu, hội đồng thẩm định theo sát đề tài, chỉ ra những chỗ nào được, chưa được, có áp dụng được vào thực tế hay không thì chắc chắn sẽ không có tình trạng đề tài nghiên cứu ra bị đắp chiếu như hiện nay.

Ngoài ra, việc truyền thông về các đề tài nghiên cứu cũng chưa được thực hiện một cách mạnh mẽ, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp không biết nhà khoa học nghiên cứu ra sản phẩm, công nghệ gì thì làm sao mà đặt hàng hay liên kết.
                       

Thiện An

Tin đọc nhiều

Kì lạ chiếc "tủ lạnh" không cần cắm điện vẫn giữ thực phẩm tươi ngon gấp 9 lần bình thường Bảo quản đồ ăn tươi ngon tới 27 ngày, hiện đại mà không “hại...
Cam kết sản xuất minh bạch để tìm lại niềm tin cho người tiêu dùng Các sản phẩm được dán nhãn AFT phải đảm bảo các tiêu chuẩn...
Xe điện xanh giá rẻ "vừa chạy vừa sạc" của sinh viên Chiếc xe điện "tích hợp hai dạng năng lượng sạch" đầu tiên...
Sao lưu và phục hồi tin nhắn đã xóa trên Zalo Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn có thể phục hồi lại toàn...