Tháng 04, 2018
Thứ sáu
Thứ Ba, ngày 03/10/2017 09:56 AM (GMT+7)

Cơ chế nào để ngăn chặn nạn "chảy máu startup"?

Hiện nay, nhiều startup Việt, trong đó có hàng loạt các tên tuổi đình đám như Lozi, Antoree.vn, BabyMe hay gần đây là DesignBold, GotIt đều lựa chọn đăng ký kinh doanh ở nước ngoài thay vì Việt Nam.

Được tung ra thị trường vào tháng 10.2016, “Photoshop” dành cho designer nghiệp dư - DesignBold đã nhanh chóng đạt được thành công. Chỉ trong 2 tuần, DesignBold đạt mức lợi nhuận đáng mơ ước 130.000 USD. Số khách hàng quay trở lại chiếm 52% trong số 40.000 khách hàng sử dụng dịch vụ. Là startup của người Việt nhưng DesignBold được đăng ký kinh doanh tại Mỹ.

Tương tự như DesignBold, GotIt – một startup về giáo dục đã gọi vốn thành công 9 triệu USD trong năm 2016. Dù người sáng lập và toàn đội ngũ phát triển là người Việt, nhưng Gotlt có giấy khai sinh tại Mỹ.

Cơ chế nào để ngăn chặn nạn "chảy máu startup"? - 1

DesignBold là một ví dụ tiêu biểu về startup Việt đăng ký tại nước ngoài

“Chảy máu startup” không phải là vấn đề mới. Trong những năm qua, nhiều startup Việt lựa chọn đăng ký ở nước ngoài thay vì Việt Nam. Trong đó có cả những cái tên đình đám như mạng xã hội chuyên về địa điểm ăn uống và nhà hàng Lozi, sàn giao dịch học tiếng Anh Antoree.vn, ứng dụng chăm sóc sức khỏe BabyMe... Trong cuộc gặp mặt với cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp năm 2015, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã nhấn mạnh: Không thể để startup ngồi ở Việt Nam, đóng thuế cho nước ngoài.

Khó khăn do chính sách

Theo chia sẻ của nhiều startup thì một trong những lý do khiến họ chọn đăng ký ở nước ngoài là sự thông thoáng, thuận lợi về chính sách.

Singapore, Mỹ hay Malaysia... đang được đánh giá là những “thiên đường khởi nghiệp” dành cho các startup. Môi trường kinh doanh thân thiện, minh bạch, tôn trọng tài sản sở hữu trí tuệ cùng với các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả là những yếu tố khiến các thiên đường này được rất nhiều startup lựa chọn.

Trong khi thời gian để đăng ký thành lập công ty ở Singapore chỉ mất 1 ngày thì ở Việt Nam để được cấp phép cho phần mềm doanh nghiệp phải mất đến vài tháng. Sự chênh lệch đã dẫn đến việc nhiều startup công nghệ trong nước lựa chọn đăng ký sản phẩm ở nước ngoài.

Cơ chế nào để ngăn chặn nạn "chảy máu startup"? - 2

Theo nhiều chuyên gia, doanh nghiệp thì các thủ tục, quy định còn cứng nhắc, gây khó cho các doanh nghiệp khởi nghiệp

Tại sự kiện “Bảo hộ sáng chế được thực hiện bằng chương trình máy tính - quy định và thực tiễn” do Cục Sở hữu trí tuệ tổ chức mới đây ở TP.HCM, đại diện các doanh nghiệp có ý kiến về việc các quy định còn cứng nhắc, chưa theo kịp thực tế dẫn đến hạn chế sự sáng tạo. Ngoài ra, thời gian cấp bằng còn quá lâu khiến cho các startup gặp nhiều khó khăn, thậm chí đối mặt với nguy cơ bị mất tài sản trí tuệ.

Dựa trên kinh nghiệm hỗ trợ các startup, ông David Ngo, chủ tịch IP Group, cho rằng các startup cần được cấp bằng đăng ký sớm để thu hút được vốn đầu tư. Do vậy, quá trình thẩm định không nên quá cứng nhắc mà nên có sự tham khảo ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp để chỉnh sửa cho phù hợp với thực tế.

Cần văn hóa đầu tư mới

Bên cạnh sự thông thoáng về thủ tục, thuận lợi trong nhận vốn đầu tư cũng là một trong những lý do thu hút các startup đăng ký ở các quốc gia nói trên. Hiện nay, mở công ty tại Singapore thậm chí còn trở thành thành tiêu chuẩn của một số quỹ đầu tư nước ngoài khi lựa chọn dự án khởi nghiệp để rót vốn.

Trao đổi bên lề Forbes Việt Nam 2017, luật sư Nguyễn Văn Lộc, chủ tịch LP Group, cho rằng các startup có tính chất đặc thù nên cần có những chính sách riêng, nhất là trong thủ tục nhận vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Các quy định về startup hay quỹ đầu tư mạo hiểm cũng chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Cơ chế nào để ngăn chặn nạn "chảy máu startup"? - 3

Các chính sách hỗ trợ startup là một trong những đề tài được đại diện các doanh nghiệp, quỹ đầu tư quan tâm. Ảnh chụp tại sự kiện Forbes Việt Nam 2017

Luật sư Lộc nhận định: “Chính phủ rất tích cực trong việc tiếp cận với cộng đồng startup, các cơ quan ban ngành cũng rất sẵn sàng nhưng vấn đề là chính sách cụ thể và thực thi của chúng ta đã có gì. Bởi vậy, chúng ta cần những văn bản, thực thi cụ thể xuống tới từng cấp chứ không chỉ nói về chủ trương."

Với các startup ở giai đoạn hạt giống rất cần nguồn vốn mồi dễ dàng giải ngân nhưng chúng ta vẫn thiếu những cơ chế hợp lý. Tuy nhiên, luật sư Lộc cho rằng vấn đề chính nằm ở việc phải xây dựng được văn hóa đầu tư về đầu tư mạo hiểm, đầu tư thiên thần. Đầu tư vào startup tỷ lệ rủi ro cao nên nếu cứ ràng buộc, xác định phải có lời, có tỷ lệ lợi nhuận thì không thể nào tiến hành các hoạt động đầu tư được.

Phạm Sơn

Tin đọc nhiều

Hành trình trồng cam 'thuận tự nhiên' của cô gái 'không sợ gì chỉ sợ thiếu tiền' Với Na, khởi nghiệp nông nghiệp không phải chỉ là trồng cây...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Khởi nghiệp: Cần làm “phép chia” để nhận lại… “phép nhân” Tính chất của mô hình kinh doanh bùng nổ chính là khả năng...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...