Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Hai, ngày 07/10/2019 07:22 AM (GMT+7)

"Có những lĩnh vực AI mà chỉ người Việt Nam mới giải quyết được"

Phát triển ứng dụng về trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam có nhiều vấn đề mà chỉ chúng ta mới có thể giải quyết được bằng tiềm năng về nguồn nhân lực đang có.

TS Hà Việt Uyên Synh, khoa công nghệ thông tin, ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM đã chia sẻ như vậy với phóng viên Tạp chí Khám phá về chủ đề phát triển nhân lực nghiên cứu các giải pháp ứng dụng AI cho đất nước. TS Synh từng có nhiều năm nghiên cứu về AI tại ĐH Sungkyungkwan (Hàn Quốc).

Từ năm 2011, ông về Việt Nam và thực hiện một số dự án ứng dụng AI trong quản lý giao thông tại hầm Thủ Thiêm. Đây là hệ thống camera thông minh, cung cấp dữ liệu hình ảnh, thông tin các loại phương tiện lưu thông qua khu vực này nhằm phục vụ cho việc giám sát, quản lý, giao thông.

"Có những lĩnh vực AI mà chỉ người Việt Nam mới giải quyết được" - 1

Một học sinh đang tương tác với robot NAO đến từ Nhật Bản. Robot này có khả năng nhận diện giọng nói, hình ảnh, có khả năng biểu cảm, sao chép hành vi con người. Ảnh: Hà Thế An.

AI cũng giống... nghệ thuật

Hiện nay sinh viên có thể tạo ra các sản phẩm AI có thể thực hiện một số công việc đơn giản, tương tác với con người bằng giọng nói, cử chỉ. Theo ông, những sáng chế này đang ở mức độ nào và muốn thương mại hóa những sản phẩm này, sinh viên phải cần thêm những yếu tố gì?

Hiện nay, sinh viên có thể sử dụng các công cụ, thuật toán để tạo ra các sản phẩm AI làm một số công việc và tương tác với con người. Đó là một điều rất khích lệ với khả năng tìm tòi, học hỏi của các bạn. Tuy nhiên, từ một sản phẩm theo dạng mô hình, vận hành thử nghiệm khi đưa ra thương mại hóa sẽ chắc chắn sẽ gặp các vấn đề xảy ra với hệ thống. Cụ thể với hệ thống camera, khi môi trường thay đổi, nhiều nguồn nhiễu, thiếu dữ liệu thì chúng ta không thể nào online liên tục để có thể xử lý tất cả vấn đề.

Khi một nhánh nào bị tắc, hay có vấn đề gì AI sẽ tự động xử lý liền. Muốn làm được việc đó, thì giải pháp đưa ra phải mềm dẻo đến mức tối đa và tối ưu giúp AI có quyết định được. Từ đó, giải pháp mới có thể triển khai đại trà và dễ cài đặt, dễ bảo trì.

Các sinh viên đi theo lĩnh vực AI phải có đam mê. Tốt nhất, cần tìm cho mình một người thầy nào đề cùng làm những dự án. Sinh viên phải làm thử vài hệ thống bên ngoài, cảm nhận được lý thuyết là một chuyện mà khi bước vào thực tế là chuyện hoàn toàn khác. Có nhiều khi mình nói ra rả lý thuyết cả ngày không giải quyết được gì cả. Lăn lộn bên ngoài, chúng ta mới biết là bên cạnh thuật toán, lý thuyết sách vở phải chọn cách tiếp cận ra sao. Điều này không ai dạy được, nó giống như một nghệ thuật vậy.

ĐH Quốc gia TP.HCM bắt đầu nghiên cứu về AI từ những năm 1990 nhưng rõ ràng, tại Việt Nam, AI vẫn là một thứ gì đó mới mẻ, và chúng ta đang đi sau thế giới. Theo ông, hướng nghiên cứu ứng dụng AI của sinh viên thế nào là phù hợp nhất?

Đối với sinh viên, tôi nghĩ rằng, các bạn cần làm những sản phẩm ứng dụng cho riêng thị trường của chúng ta. Vì có nhiều thứ, chỉ có chúng ta mới có thể giải quyết được mà những hệ thống AI của quốc tế không thể làm được việc đó. Có những vấn đề chỉ có người Việt Nam giải quyết được trong lĩnh vực AI.

Cụ thể, đó là việc sử dụng AI để nhận dạng hay xử lý ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt. Điều này chỉ có người Việt Nam mới làm được mà không có hệ thống nào trên thế giới làm được việc này. Hay những hệ thống ứng dụng AI trong giao thông. Ở nước ngoài, giao thông rất trật tự, xe hơi đúng làn nên các camera thông minh nhận dạng rất dễ. Nhưng tại Việt Nam, một xe máy có thể chặn đầu cả đoàn xe ô tô. Trên một đoạn đường chỉ có xe hơi, nhưng vẫn có nhiều xe máy len lỏi vào lấp kín chỗ. Như vậy các hệ thống thông minh của nước ngoài không thể nào phù hợp với hành vi, văn hóa giao thông như vậy.

Điều đó có thể nói rằng, dựa trên nền tảng công nghệ quốc tế, chúng ta có thể xây dựng những hệ thống AI dùng riêng cho người Việt. Nếu chúng ta có đủ đam mê, sẽ có rất nhiều bài toán cần giải quyết triệt để.

Đó là nhận dạng biển số xe, ngoài nắng, trong đêm, trên đường cao tốc khác nhau. Sai thì sửa sai đó là cơ chế ra quyết định, đánh giá tại sao số đó sai. Riêng vấn đề đó đã là một bài toán để chúng ta thực hiện và cải tiến để AI có thể chính xác, tiện ích hơn.

"Có những lĩnh vực AI mà chỉ người Việt Nam mới giải quyết được" - 2

TS Hà Việt Uyên Synh, Khoa công nghệ thông tin, ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM cho rằng, nhân lực là vấn đề then chốt trong việc phát triển AI tại Việt Nam. Ảnh: Hà Thế An.

Lạc quan về nhân lực AI

Nhân lực là một yếu tố quan trọng đến việc thúc đẩy ứng dụng AI. Tuy nhiên, hiện nay nhiều doanh nghiệp tại Phần Lan, Nhật Bản đang ráo riết 'săn' sinh viên Việt Nam với mức lương hàng nghìn USD. Với mức thu nhập hấp dẫn đó, ông có nghĩ Việt Nam sẽ mất đi nhiều nhân tài trong lĩnh vực này?

Đó là quy luật của cơ chế thị trường khi con người bán chất xám của mình. Sinh viên Việt Nam được biết đến là chăm chỉ và thông minh. Đó là những nhận xét của những giáo sư nước ngoài khi nói về các bạn. Các bạn ra đi, học hỏi và phát triển bản thân ở nước ngoài nhưng cũng có thể đóng góp cho đất nước, quốc gia mình bằng nhiều cách khác nhau. Ở nước ngoài cũng có thể đóng góp cho nước nhà. Điều quan trọng nhất là quan điểm sống và mục tiêu sống của các bạn là gì. Nhiều năm đồng hành với sinh viên, tôi cho rằng, các bạn trẻ luôn có một “dân tộc tính” như tôi ngày xưa. Đó là các bạn thích đi để trải nghiệm, khi đã đủ thì sẽ tìm một nơi dừng chân và đó là quay về.

Tôi đã từng có thời gian nhiều năm làm nghiên cứu AI tại Hàn Quốc trước khi về Việt Nam làm việc năm 2011. Lúc về, tôi đã xác định là mình sẽ gặp nhiều khó khăn hơn, như vấn đề thu nhập, môi trường làm việc. Nhưng tôi nghĩ, nơi có nhiều khó khăn hơn sẽ cho mình cơ hội nhiều hơn. Vì lý tưởng sống của tôi là dạy cho sinh viên Việt Nam giỏi và hướng các bạn quay về cống hiến cho đất nước. Đó là niềm hạnh phúc của tôi khi được làm nghề tôi thích, làm việc mình yêu. Hạnh phúc nhiều khi được thoải mái vì những điều như vậy chứ không phải chỉ là vấn đề thu nhập, lương bổng.

Với cá nhân ông, ông mong muốn ngành AI tại Việt Nam sẽ phát triển theo hướng nào?

Trước tiên là cần tạo môi trường thật tốt để những nhân lực giỏi của chúng ta có thể phát triển bản thân. Phát triển một lĩnh vực nào đó, điều đầu tiên đó là coi trọng yếu tố con người. Lĩnh vực nào đều có cơ hội phát triển, khi có những con người đủ say mê, yêu thích lĩnh vực đó. Là người làm trong môi trường giáo dục, tôi luôn tâm niệm đào tạo ra nền móng là những con người có chất lượng tốt nhất, có khát vọng, có khả năng làm được nhiều thứ.

Tùy vào mỗi sinh viên có cách tiếp thu nhanh, chậm khác nhau thì họ sẽ đi nhanh hay chậm trong lĩnh vực này. Đứng ở vai trò một người thầy, tôi sẽ dành nhiệt huyết, để truyền lửa cho các em nhiều nhất có thể. Giáo trình học về AI có rất nhiều trên internet, nhưng tôi luôn biên soạn để sinh viên có thể tiếp cận tốt nhất và rèn luyện cho các bạn trẻ nhiều kỹ năng hơn.

Xin chân thành cảm ơn ông!

Hà Thế An

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
PGS.TS Bạch Khánh Hòa: Làm khoa học đừng cân đong đo đếm Với PGS.TS Bạch Khánh Hòa, làm gì cũng cần có tình yêu và...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...