Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 20/11/2015 15:06 PM (GMT+7)

DN mãi thờ ơ với hàng rào kỹ thuật trong thương mại

Chất lượng hàng hóa không đảm bảo, các cơ sở phân tích, thử nghiệm chưa đáp ứng yêu cầu hay doanh nghiệp thờ ơ chính là những khó khăn trong việc thực hiện Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) của Việt Nam.

Sáng 20/11, Sở KHCN TP.HCM đã tổ chức Hội thảo tổng kết kết quả thực hiện Đề án Hiệp định  hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) tại TP.HCM giai đoạn 2011 – 2015 và phương hướng hoạt động giai đoạn 2016 – 2020.

Nhiều kết quả tích cực

Theo ông Nguyễn Văn Hà, Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở KHCN TP.HCM, trong giai đoạn 2011 – 2015, điểm TBT TP.HCM đã tiếp nhận 1.690 hồ sơ công bố hợp chuẩn, hợp quy, hướng dẫn 400 doanh nghiệp thực hiện công bố tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm hàng hóa để nhanh chóng lưu thông trên thị trường.

Các hoạt động tuyên truyền, phổ biến về TBT cũng được thực hiện một cách nhanh chóng, minh bạch, giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc nắm bắt, tìm hiểu thông tin và đối phó với các khó khăn, trở ngại tại thị trường xuất khẩu. Từ đó, tăng cường khả năng tiếp cận và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường  quốc tế.

Bên cạnh đó, nhận thức của xã hội về TBT cũng được cải thiện, đảm bảo sự cân bằng giữa thực thi nghĩa vụ với việc thực thi các biện pháp đáp ứng mục tiêu chính đáng như an toàn, sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và an ninh quốc gia...

Quản lý chất lượng hàng hóa còn hạn chế

Tuy nhiên, ông Hà cũng cho biết, hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn còn khá mơ hồ về TBT và những thách thức cũng như cơ hội đi cùng. “Ngoại trừ một số doanh nghiệp lớn, hầu hết các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa xem trọng TBT ở các nước mà mình có hàng xuất khẩu, từ đó, gây nên những rủi ro, thiệt hại không đáng có khi hàng hóa bị trả lại hoặc không được chấp nhận trên thị trường”.

Theo ThS. Phạm Bình An, Giám đốc trung tâm WTO tại TP.HCM, 97% doanh nghiệp Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ. Nếu tính cả các hộ sản xuất kinh doanh cá thể thì có đến 99,99% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Điều này dẫn đến tình trạng chất lượng hàng hóa và thực thi Hiệp định TBT còn khá nhiều khó khăn.

Có thể kể đến đầu tiên là việc tiêu chuẩn hàng hóa của chúng ta chưa được chú trọng đúng mức. Đặc biệt là ở mặt hàng nông sản khi thiếu sự đồng đều về chất lượng và các tiêu chuẩn. Việc quản lý sử dụng chất cấm như chất tạo nạc, dư lượng kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật... nhiều nơi còn khá tùy tiện, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng. “Đối với thị trường trong nước, chúng ta có thể chấp nhận chuyện đó, nhưng khi xuất khẩu ra nước ngoài, có một tỷ lệ nhất định hàng hóa bị trả về do không đảm bảo chất lượng hoặc gian dối. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của đất nước cũng như lĩnh vực xuất khẩu của chúng ta”.

Trong khi các tiêu chuẩn, quy định chất lượng tại các thị trường xuất khẩu của Việt Nam rất đa dạng và phức tạp thì việc tiếp cận thông tin của các doanh nghiệp trong nước còn khá hạn chế. Điều này dẫn tới việc doanh nghiệp lúng túng khi phải đáp ứng tiêu chuẩn hàng hóa nhập khẩu tại các thị trường, nhất là các thị trường khó tính, có hệ thống tiêu chuẩn khắt khe.

Một khó khăn nữa, là hệ thống các phòng xét nghiệm, thử nghiệm (LAB) để kiểm định chất lượng của chúng ta còn khá phân tán và cơ bản chưa đáp ứng yêu cầu. Ví dụ, việc phát hiện ra độc chất từ đó xây dựng rào cản về tiêu chuẩn hóa chất, phụ gia trong thực phẩm phụ thuộc vào khả năng xét nghiệm của các phòng LAB. Nếu phòng LAB không đủ khả năng tìm ra các chất độc hại thì sẽ không kiểm soát được hàng nhập khẩu kém chất lượng tràn lan trên thị trường. “Điều này dẫn đến việc, nhiều nông sản nhập khẩu từ Trung Quốc mang về Việt Nam, để 6 tháng nhưng vẫn không bị hư. Thế nhưng khi kiểm tra, Cục Quản lý thị trường, Cục vệ sinh an toàn thực phẩm lại không thể phát hiện chất cấm do thiếu đi những máy móc, thiết bị cần thiết. Có thông tin trên thị trường tồn tại tới 2.000 loại hóa chất bảo quản. Nhưng Việt Nam mới chỉ kiểm nghiệm được 600 loại mà thôi”.

DN mãi thờ ơ với hàng rào kỹ thuật trong thương mại - 1

Doanh nghiệp đang khá thờ ơ với Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại

Doanh nghiệp đang thờ ơ

Đại diện Hội doanh nghiệp TP.HCM cho biết, đây là đơn vị hưởng lợi nhiều nhất từ TBT. Nhưng có một thực tế là ít doanh nghiệp biết TBT là gì. Do đó, vị này cho rằng, trong thời gian tới, Văn phòng TBT Việt Nam cũng như các điểm TBT tại các tỉnh thành nên có thêm nhiều hoạt động gần gũi, phổ biến rộng rãi hơn nữa về TBT cho các doanh nghiệp. Thông qua đó, cơ quan quản lý cũng sẽ biết được doanh nghiệp muốn gì, cần gì và vướng mắc ở đâu.

Thêm vào đó, các cơ quan quản lý Nhà nước nên tăng cường hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp chống hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng. “Ở nước ngoài, pháp luật quy định rất chặt chẽ về phòng chống hàng gian, hàng giả. Trong khi những quy định đó của chúng ta vẫn còn khá mơ hồ. Lưới của chúng ta đã thưa, nhưng lại không có người giữ lưới, cuối cùng doanh nghiệp chính là những người chịu thiệt thòi nhiều nhất”.

Theo bà Lê Bích Ngọc, Phó giám đốc phụ trách văn phòng TBT Việt Nam, để giúp các doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật những quy định mới, hiện TBT Việt Nam đang xây dựng một hệ thống tin nhắn tự động dưới sự giúp đỡ từ phía Hoa Kỳ. Theo đó, các doanh nghiệp đăng ký sẽ nhận được những tin nhắn về tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật của các nước trong Hiệp định một cách nhanh chóng, kịp thời nhất. Tuy nhiên, do đang trong quá trình thử nghiệm, hệ thống này vẫn còn một số trục trặc và đang được khắc phục để có thể nhanh chóng đưa vào sử dụng trong thời gian sớm nhất.

Cũng theo bà Ngọc, doanh nghiệp Việt hiện đang rất thờ ơ với những quy định của TBT, trong khi họ là những người chịu tác động trực tiếp của Hiệp định này. Một số dự thảo về hiệp định, văn phòng TBT Việt Nam có gửi cho doanh nghiệp nhưng gần như không có phản hồi. Chỉ đến khi đi vào thực hiện, xảy ra phát sinh thì các doanh nghiệp mới chạy theo để giải quyết.

“Thời gian đầu mới gia nhập WTO, khi chúng tôi tổ chức hội thảo, nhiều doanh nghiệp rất háo hức tham gia. Nhưng chỉ một thời gian sau, các doanh nghiệp đã không còn mặn mà. Thậm chí, trong một cuộc khảo sát, chúng tôi phát ra 100 phiếu để xem nhu cầu các doanh nghiệp đang cần gì, muốn hỗ trợ như thế nào. Kết quả, chỉ có 5 phiếu gửi lại kết quả khảo sát, mà hầu hết nằm ở các doanh nghiệp lớn”.

Để giải quyết vấn đề này, theo ông Nguyễn Hoàng Dũng, Viện kinh tế và quản lý TP.HCM, trong thời gian tới, chúng ta cần thiết phải có riêng một chương trình đào tạo cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thông qua khóa học này, chúng ta sẽ hướng tới mục tiêu thay đổi nhận thức của doanh nghiệp đối với những quy định của TBT. Cùng với đó là đào tạo về kỹ năng quản lý, sản xuất sao cho đáp ứng được với nhu cầu của thị trường quốc tế. Chỉ có như vậy, doanh nghiệp Việt mới có đủ khả năng tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường hiện tại và cả trong bối cảnh Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang tới gần.

Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) là 1 trong 29 văn bản pháp lý thuộc Hiệp định WTO, bao gồm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mà một nước áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu hoặc quy trình nhằm đánh giá sự phù hợp của hàng hóa nhập khẩu đối với các tiêu chuẩn, kỹ thuật đó. Đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ những lợi ích quan trọng như sức khỏe con người, môi trường, an ninh... Vì vậy, mỗi nước thành viên WTO đều phải thiết lập và duy trì một hệ thống các biện pháp kỹ thuật riêng đối với hàng hóa của mình và hàng hóa nhập khẩu.

Thiện An

Tin đọc nhiều

Không chỉ thực hành công nghệ, phòng lab này còn giúp sinh viên có “đồng ra đồng vào” Nhờ việc nỗ lực hợp tác với doanh nghiệp, Phòng thí nghiệm...
Phần mềm chống sao chép sáng kiến của công chức được triển khai tại Quận 6 TP.HCM Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM sẵn sàng chuyển giao phần...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...
Trang trại rau sạch lớn nhất Đà Nẵng của chàng cử nhân luật Với thương hiệu mang tên Pihka, rau hữu cơ của chàng cử nhân...