Tháng 11, 2018
Thứ tư
Thứ Sáu, ngày 14/09/2018 06:43 AM (GMT+7)

Doanh nghiệp CNTT Việt Nam đông nhưng không mạnh

Mặc dù có sự tăng trưởng tương đối nhanh nhưng đa số doanh nghiệp CNTT của VN vẫn dừng ở quy mô nhỏ lẻ, không tiếp cận được những lĩnh vực đòi hỏi độ chuyên nghiệp cao, có giá trị gia tăng lớn.

Nhận định trên được đưa ra dựa trên số liệu thống kê của Hội Tin học TP.HCM (HCA) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố tại tọa đàm “Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành CNTT ở Việt Nam” tổ chức ngày 13.9 ở TP.HCM.

Số lượng doanh nghiệp CNTT tăng nhanh

Số liệu của VCCI cho thấy ngành công nghiệp CNTT đang có tổng doanh thu đạt hơn 85 tỷ USD. Trong đó, phần cứng và điện tử viễn thông vẫn chiếm tỷ trọng lớn với 81 tỷ USD. Phần mềm và nội dung số đang có tốc độ phát triển cao khoảng 12% năm và cơ bản chiếm lĩnh được thị trường trong nước. Trong giai đoạn từ năm 2010 - 2015, tổng số doanh nghiệp CNTT đã tăng gần 3 lần từ 5.000 doanh nghiệp lên hơn 14.000 doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI cũng nhận định: “Bên cạnh những thành tựu trên thì ngành CNTT ở Việt Nam đang gặp phải nhiều thách thức liên quan đến chất lượng nguồn nhân lực, sự chiếm lĩnh của các doanh nghiệp FDI hay năng lực nội tại của các doanh nghiệp trong nước còn hạn chế.”

Doanh nghiệp CNTT Việt Nam đông nhưng không mạnh - 1

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI, nhận định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp CNTT ở Việt Nam còn nhiều hạn chế

Trong thời gian qua, VCCI và Vụ Công nghệ thông tin - Bộ Thông tin và Truyền thông đã khảo sát thông tin, trao đổi trực tiếp với nhiều doanh nghiệp trong ngành để xây dựng báo cáo về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp CNTT Việt Nam.

Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn doanh nghiệp được hỏi có nhận thức tương đối rõ về tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 tới doanh nghiệp mình và đã chú trọng đến xây dựng chiến lược.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp hầu như không có sự chú ý cần thiết đến các vấn đề đặc trưng của quá trình chuyển đổi số như cách thức nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, phương thức cạnh tranh với các đối thủ có tính đột phá hay vấn đề bảo vệ tài sản số. Các doanh nghiệp cũng thiếu mô hình kinh doanh thuyết phục để đầu tư vào công nghệ mới.

Doanh nghiệp CNTT Việt Nam đông nhưng không mạnh - 2

Kết quả khảo sát cho thấy hơn 50% doanh nghiệp không tự tin về khả năng phát triển mô hình kinh doanh phi truyền thống 

Quy mô nhỏ, năng lực chưa cao

Tại TP.HCM, số liệu của HCA chỉ ra một vấn đề đáng lo ngại đang tồn tại trong ngành CNTT. Số lượng doanh nghiệp trong nước chiếm tỷ trọng lớn (88,6%) nhưng hầu hết có quy mô nhỏ lẻ, gia đình.

“Với tình trạng như vậy, sự phát triển, mở rộng là rất khó do cách quản lý theo kiểu “gia đình” không chuyên nghiệp, tầm nhìn ngắn, khả năng tài chính kém… tiềm ẩn nhiều rủi ro”, ông Vũ Anh Tuấn, Tổng thư ký HCA, nhận xét.

Doanh nghiệp CNTT Việt Nam đông nhưng không mạnh - 3

Theo ông Vũ Anh Tuấn,Tổng thư ký HCA, số lượng doanh nghiệp CNTT tăng nhanh nhưng hầu hết còn nhỏ lẻ, manh mún 

Lĩnh vực phần cứng tuy chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu của ngành CNTT nhưng thực chất không đóng góp nhiều cho nền kinh tế Việt Nam bởi hầu hết các doanh nghiệp trong lĩnh vực này là các doanh nghiệp FDI.

Trong khi đó, ở mảng phần mềm nội địa, các doanh nghiệp trong nước tuy chiếm ưu thế ở thị trưởng quản trị cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng những bài toán đòi hỏi độ chuyên nghiệp cao như Banking, ERP, Logistic… đều rơi vào tay các sản phẩm quốc tế.

Vấn đề tương tự cũng xảy ra mảng gia công xuất khẩu phần mềm. Ông Phí Anh Tuấn, Phó Chủ tịch HCA, cho biết: “Cơ cấu doanh thu trong mảng này vẫn là các dịch vụ lớp dưới có số lượng lớn nhưng giá trị gia tăng thấp. Các doanh nghiệp Việt Nam chưa chiếm được các dịch vụ cao cấp, đem lại giá trị gia tăng lớn như thiết kế, xây dựng kiến trúc hệ thống…”

Trăn trở bài toán nhân lực

Chất lượng và số lượng nhân lực cũng là vấn đề nhức nhối của ngành CNTT. Ông Vũ Anh Tuấn cho biết dự kiến số lượng nhân lực CNTT sẽ thiếu hụt khoảng 50%.

“Lượng sinh viên ra trường hàng năm không ít nhưng không đáp ứng được yêu cầu chất lượng của doanh nghiệp và cần phải đào tạo lại. Trong khi đó, doanh nghiệp phần mềm cần nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao bởi đây là chìa khóa giải quyết bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh.”, ông Tuấn cho hay.

Doanh nghiệp CNTT Việt Nam đông nhưng không mạnh - 4

Đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là bài toán khó với ngành CNTT Việt Nam

Để giải quyết bài toán này, HCA đã tổ chức nhiều chương trình giao lưu với sinh viên các trường ĐH. Đồng thời, HCA cũng giúp liên kết các trường, khoa đào tạo CNTT với các doanh nghiệp để sinh viên có thể thực tập, kiến tập sớm tại môi trường doanh nghiệp.

Ông Phí Anh Tuấn cho rằng, nền công nghiệp CNTT bền vững cần có các tập đoàn lớn đóng vai trò xương sống cùng với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp trong ngành CNTT và các lĩnh vực liên quan làm hệ thống vệ tinh.

Đồng thời, các chuyên gia cũng đề xuất chính phủ cần có những chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức ứng dụng CNTT nhiều hơn và tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup tham gia vào những đơn hàng ở khu vực đầu tư công.

Phạm Sơn

Tin đọc nhiều

Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Học sinh bôi rau má lên thỏ để chế... gel liền sẹo Sau khi thí nghiệm trên thỏ từ 3,5 đến 4 tháng tuổi, hai bạn...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Quy trình mới biến rác thải thành "vàng" Trong khi mọi người xem rác thải sinh hoạt như chất nguy hại...