Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Ba, ngày 11/12/2018 08:37 AM (GMT+7)

Đổi mới giáo dục: Lớp học đảo ngược, Giáo viên du ngoạn để soạn sách

Đây là mô hình dạy học đang được áp dụng tại Thái Lan và Singapore, giúp đề cao tính chủ động nghiên cứu khoa học, kích thích sự sáng tạo của người dạy lẫn người học.

Nhiều nhà giáo dục khu vực Đông Nam Á có chung quan điểm như vậy về vấn đề đổi mới chất lượng giáo dục theo hướng tăng cường kỹ năng, kích thích đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học trong sinh viên.

Đổi mới giáo dục: Lớp học đảo ngược, Giáo viên du ngoạn để soạn sách - 1

Sinh viên và giảng viên cần được "trao quyền" để tự do sáng tạo. Trong ảnh: Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ xem sản phẩm robot hỗ trợ người già của sinh viên ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Ảnh: MT.

“Trao quyền” cho sinh viên, giảng viên

Diễn đàn kinh tế thế giới chỉ ra những kỹ năng cần rèn luyện để làm việc trong thời đại mới là giải quyết vấn đề phức tạp, tư duy phản biện, sáng tạo, quản trị con người, làm việc nhóm, tư duy cảm xúc, ra quyết định, thương thuyết, tư duy linh hoạt…

Nhiều quốc gia tại Đông Nam Á đã đặc biệt chú trọng đến dạy kỹ năng cho học sinh sinh viên theo xu thế này.

TS Ivy Tan, ĐH công nghệ Nanyang (Singapore) kể một câu chuyện tại ngôi trường của mình. Giáo viên hoàn toàn có thể tự tạo ra các chương trình học một cách rất linh hoạt.

Cụ thể như ở bộ môn địa lý, không còn chuyên giáo viên trên bục giảng dạy nữa mà không gian dạy học là ở các phòng lab. Nơi này, giáo viên sẽ hỗ trợ cho sinh viên tiếp thu kiến thức. Giáo viên mở ra không gian để sinh viên trao đổi thông qua các thí nghiệm.

Không chỉ dừng lại ở đó, giáo viên còn tự mình đi “phiêu lưu” ở các khu bảo tồn thiên nhiên hoang dã để trải nghiệm kiến thức chuyên môn sau đó về thiết kế chương trình dạy phù hợp cho sinh viên.

“Họ không chờ đợi Bộ Giáo dục mang chương trình dạy về để mình làm theo, mà chính họ chủ động thiết kế riêng cho mình những chương trình như vậy. Chúng tôi luôn hướng cho mỗi giáo viên tâm niệm, dạy học không phải là trách nhiệm mà là tình yêu thương học trò”- bà Ivy Tan chia sẻ.

Giáo viên luôn được khuyến khích tham gia học tập từ cộng đồng, tích hợp kinh nghiêm thay đổi tư duy, từ dạy học sang trải nghiệm nhằm kích thích sự sáng tạo của người dạy và người học. Nhờ đó mà sinh viên mang hiểu biết rộng hơn, thực tế hơn và họ được trao cơ hội để bày tỏ suy nghĩ của mình nhiều hơn.

Chính những lý do đó, TS Ivy Tan nói rằng, mỗi người cần nhận thức rằng cuộc sống là quá trình “học tập trọn đời” nhằm đáp ứng những nhu cầu mới trong thời đại luôn luôn thay đổi như hiện tại.

Còn TS Lampong Klomkul, ĐH Chulaloncon (Thái Lan) chia sẻ, nhà trường có những mô hình “Lớp học đảo ngược” đề cao tính chủ động nghiên cứu khoa học của sinh viên và học sinh. Giảng viên sẽ đưa ra một vấn đề, sau đó sinh viên sẽ tìm thông tin và tiến hành thảo luận.

Từ các vấn đề đố sinh viên sẽ đưa ra ý tưởng, trình bày suy nghĩ của riêng mình và quan trọng hơn hết là họ được trải nghiệm, thể hiện quan điểm bản thân.

“Từ những mô hình này, chúng tôi đã có những chia sẻ mang tính liên trường, liên vùng để chia sẻ tính hiệu quả và học tập phương pháp của nhau”- TS Lampong Klomkul nói.

Đổi mới giáo dục: Lớp học đảo ngược, Giáo viên du ngoạn để soạn sách - 2

Sinh viên hướng dẫn cho khách tham quan cách tương tác với robot tại sự kiện Liên hoan tuổi trẻ sáng tạo TP.HCM năm 2018. Ảnh: Hà Thế An.

Giáo dục Việt Nam chưa chú trọng đào tạo kỹ năng

Theo TS Lê Hữu Phước, Phó hiệu trưởng ĐH KHXH&NV TP.HCM, sinh viên hiện nay thiếu nền tảng triết học toàn diện, nhận thức về thẩm mỹ văn hóa xã hội không sâu. Sinh viên có kiến thức ngành, chuyên môn, nhưng kiến thức mang tính liên ngành còn hạn chế.

“Nhà trường phải giảm kiến thức hàn lâm, tăng kiến thức thực hành thực tế cho sinh viên”- TS Phước thẳng thắn.

TS Phước nêu ra một thống kê rất quan trọng mà nhà trường đã tổng hợp được từ phía nhà tuyển dụng. Đó là những kỹ năng mà sinh viên khi ra trường yếu nhất gồm: ứng xử và xử lý tình huống, làm việc nhóm, thu thập và phân tích thông tin trình bày báo cáo, sử dụng ngôn ngữ trong soạn thảo văn bản thuyết tình, giao tiếp xã hội, phản biện.

Những kỹ năng này môi trường ĐH cung cấp không đủ cho sinh viên, TS Phước cho hay.

Một thống kê khác từ nhóm cựu sinh viên trường ĐH KHXH&NV TP.HCM thực hiện trong vòng 5 năm trở lại đây về những yêu cầu để dễ được tuyển dụng từ doanh nghiệp: kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tin học, quan hệ, vốn sống và vốn xã hội. 

Từ những vấn đề trên, TS Phước đề xuất nhà trường cần tăng thời gian học thực hành, giảm lý thuyết, thậm chí là bỏ những nội dung thuộc về kiến thức đại cương. Trường ĐH phải điều chỉnh chương trình đào tạo liên ngành, tạo kiến thức liên ngành, tăng cường kiến thức xã hội cho sinh viên. Tiếp đến, nhà trường phải chú trọng trang bị kỹ năng cần thiết sinh viên trong quá trình đào tạo.

“Sứ mệnh ĐH là đào tạo công dân toàn cầu, chủ động học tập có tính tự lập có tinh thần phục vụ cộng đồng. Một khi ĐH vận hành mô hình này, cơ hội việc làm sinh viên tăng lên”- TS Phước nói.

Đứng ở góc độ doanh nghiệp, TS Nguyễn Việt Long, Giám đốc quan hệ quốc tế và chiến lược của Tập đoàn Becamex IDC, đồng tình rằng sinh viên cần được trau dồi kỹ năng làm việc và kiến thức xã hội.

TS Long phân tích, nền kinh tế muốn phát triển bền vững phải là kinh tế tri thức chứ không phải phụ thuộc vào tài nguyên, gia công, lao động. Muốn hướng đến kinh tế tri thức cần phải xây dựng một lực lượng lao động chất lượng cao để chuyển dịch ngành công nghiệp sang công nghiệp công nghệ cao.

“Vì vậy cách tiếp cận trong giáo dục cũng cần phải thay đổi. Mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp cần phải chặt chẽ hơn”- TS Long thẳng thắn.

Đồng quan điểm, PGS.TS Natanna Gajaseni, Quyền chủ tịch Hội đồng đảm bảo chất lượng mạng lưới các trường ĐH Đông Nam Á (AUN-QUA) cho rằng, giáo dục Việt Nam, đặc biệt là giáo dục ĐH cần phải được tự chủ.

Nhà nước cần trao quyền cho trường ĐH có cơ hội được thực hiện những chủ trương, định hướng của mình. Nhà nước chỉ là đối tượng hỗ trợ theo những nhu cầu, định hướng của nhà tường. Mỗi trường ĐH đều có những đặc điểm khác nhau, vì thế các quy định trong việc quản lý cần phải có sự linh hoạt.

“Đại học (ĐH) cần tự chủ. Nếu cứ tuân theo quy định, điều lệ của cơ quan quản lý thì họ rất khó đổi mới giáo dục”- PGS.TS Natanna thẳng thắn.

Đổi mới nhưng đừng biến ĐH thành trường nghề “bậc cao”

Theo TS Nguyễn Đức Cảnh, Cố vấn hội đồng tuyển sinh của ĐH Havard (Hoa Kỳ), đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp và xã hội là mục tiêu của tất cả các trường ĐH trên thế giới.

Tuy nhiên, mô hình, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực phải đi theo xu thế thị trường. Nhà trường phải điều tiết mô hình giáo dục cho đúng (khung sẽ như thế nào, bản chất ra sao, những cái gì sẽ thay đổi). Sau khi đã có mô hình chuẩn rồi thì lập ra kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực sẽ tốt hơn.

“Đào tạo cho doanh nghiệp chứ không phải chạy theo doanh nghiệp. ĐH phải giữ đúng vai trò và vị trí nếu không sẽ biến thành trường nghề cấp cao chứ không phải ĐH”- TS Cảnh nói.

Hà Thế An

Tin đọc nhiều

Vườn rau trong nhà bằng công nghệ khí canh sẽ xuất hiện tại 100 căn hộ Quận 2 Sau một thời gian dài nghiên cứu, dự án khởi nghiệp Treant...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...