Tháng 09, 2018
Thứ bảy
Thứ Sáu, ngày 14/09/2018 12:02 PM (GMT+7)

Giải pháp nào 'cứu' thủy sản vùng ngập mặn Cần Giờ?

Một trong những biện pháp được các nhà nghiên cứu đề xuất là phải quy định mùa vụ, kích thước khai thác, mắt lưới để bảo vệ nguồn lợi thủy sản đang ngày càng cạn kiệt ở RNM Cần Giờ.

Trong những năm gần đây, nguồn lợi thủy sản ở vùng ngập mặn Cần Giờ, TP.HCM ngày càng giảm sút mạnh. Trước thực tế đó, nhóm nghiên cứu Viện Hải Dương học đã thực hiện đề tài “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp sử dụng hợp lý nguồn lợi thủy sản vùng ngập mặn ở huyện Cần Giờ, TPHCM”. Đề tài nhằm tạo cơ sở khoa học để đề ra các biện pháp quản lý sử dụng nguồn lợi thủy sản ở Cần Giờ hiện nay.

Khai thác thủy sản tại Cần Giờ: Tự phát và hủy diệt

Nằm ở phía Tây Nam TP.HCM,  rừng ngập mặn (RNM) Cần Giờ có điều kiện môi trường rất đặc biệt, là hệ sinh thái trung gian giữa hệ sinh thái thủy vực với trên cạn, hệ sinh thái nước ngọt và nước mặn.

Giải pháp nào 'cứu' thủy sản vùng ngập mặn Cần Giờ? - 1

Việc khai thác tự phát và hủy diệt đã khiến nguồn lợi thủy sản RNM Cần Giờ cạn kiệt.

Với hệ động thực vật đa dạng, độc đáo, đặc trưng, RNM Cần Giờ đóng vai trò quan trọng trong phòng chống thiên tai, là lá phổi xanh điều hòa thời tiết và cũng là nơi cung cấp nhiều loài thủy sản quý giá. Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức nguồn lợi thủy sản đang là một trong những nguy cơ đe dọa hệ sinh thái RNM Cần Giờ.

TS. Huỳnh Minh Sang - Chủ nhiệm đề tài cho biết, qua khảo sát, Cần Giờ có trên 1.000 ngư dân tham gia vào nghề khai thác thủy sản quy mô nhỏ. Do vùng khai thác không được quy hoạch đã dẫn đến việc ngư dân khai thác bừa bãi, sử dụng một số ngư cụ có tính chất hủy diệt ở tất cả các nơi có nguồn lợi thủy sản. Vì vậy, nguồn lợi thủy sản trong RNM Cần Giờ đang ngày càng giảm sút.

TS.Sang cho biết thêm, công tác quản lý vùng nuôi trên địa bàn huyện Cần Giờ hiện còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân của trình trạng này là do nghề nuôi trồng thủy sản đã có từ lâu năm và phát triển không theo đúng quy hoạch dẫn đến môi trường ô nhiễm. Công nghệ sản xuất giống nhân tạo ở đây vẫn chưa phát triển mạnh. Nguồn giống cung ứng cho thị trường không ổn định và còn thấp, hầu hết nguồn giống được mua từ miền Trung.

Giải pháp sử dụng hợp lý nguồn lợi thủy sản

Qua khảo sát, nghiên cứu thực trạng đánh bắt, nuôi trồng thủy sản ở RNM Cần Giờ, TS. Huỳnh Minh Sang cho rằng, để sử dụng hợp lý nguồn lợi thủy sản, trước tiên cần phải quy định mùa vụ khai thác và kích thước khai thác, mắt lưới. Đây là yêu cầu cần thiết để bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Việc quy định mùa vụ, kích thước khai thác cần dựa vào đặc điểm sinh sản, mùa vụ sinh sản và kích thước sinh sản lần đầu. Hằng năm, chính quyền phải ra quyết định và hướng dẫn thực hiện các quy định này.

Chính quyền địa phương cũng cần có những quy định về thời gian, tần suất, số lượng người khai thác, sản lượng khai thác tối đa mỗi ngày/tháng..., nhằm đảm bảo cho sự phát triển của các loài thủy sản, nhất là các loài có giá trị kinh tế cao. Đặc biệt, cần có biện pháp cấm hoặc hạn chế khai thác trong mùa sinh sản.

Giải pháp nào 'cứu' thủy sản vùng ngập mặn Cần Giờ? - 2

Khảo sát các loài cá ở RNM Cần Giờ.

Ngoài ra, để hạn chế khai thác nguồn lợi thủy sản tự nhiên, cần xem xét đến khía cạnh nguồn cung thực phẩm từ hoạt động nuôi trồng, đa dạng hóa các đối tượng nuôi. Thêm vào đó, tăng cường nghiên cứu các biện pháp bổ sung nguồn giống cho tự nhiên.

Bên cạnh đó, Nhà nước và các tổ chức khuyến ngư cần phải cho ngư dân vay vốn với lãi suất thấp để mua sắm lưới chài và phương tiện đi biển có công suất lớn đủ để đưa nghề khai thác cá ra vùng sâu, xa bờ. Đồng thời giảm lượng tàu thuyền nhỏ đang hoạt động trong vùng nước quá nông như hiện nay.

Việc nuôi bán thâm canh và nuôi tổng hợp trong vùng cửa sông cần được coi là nhiệm vụ chiến lược và mô hình nuôi thả có hiệu quả chính là mô hình nuôi kết hợp nông - ngư, lâm - ngư… Cùng với các loài tôm, cần mở rộng các đối tượng nuôi như cá, cua, thân mềm…, những loài rất phù hợp với vùng cửa sông, nơi giàu thức ăn hữu cơ đáy mịn.

Theo TS Sang, TP.HCM cần tiếp tục nghiên cứu cơ sở khoa học để phát triển nghề nuôi các đối tượng thủy sản, từng bước thay đổi sinh kế cho người khai thác thủy sản nhằm giảm áp lực lên nguồn lợi tự nhiên; phân vùng bãi giống bãi đẻ của các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế trong vùng RNM Cần Giờ phục vụ cho công tác bảo vệ nguồn giống thủy sản.

“Đặc biệt, cần nghiên cứu bảo tồn gen loài cá Chìa vôi biển đây là đối tượng quý hiếm, đặc trưng ở vùng Cần Giờ và có nguy cơ tuyệt chủng” - TS. Sang nhấn mạnh.

Khả Hân

Tin đọc nhiều

Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Chuyện hai nhà khoa học trẻ khởi nghiệp với công nghệ nano Cùng học ĐH, ra trường cũng làm chung, rồi chính sự đam mê...
10 điều có thể bạn chưa biết về vùng biển sâu nhất thế giới Với những tiến bộ khoa học vượt bậc, hy vọng trong một tương...