Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Tư, ngày 05/12/2012 19:36 PM (GMT+7)

KH-CN TP.HCM: "Thiếu người chứ không thiếu vấn đề nghiên cứu"

TP.HCM có thể chi hàng tỉ đô-la Mỹ cho các nhà khoa học nếu họ giúp giải quyết tận gốc vấn đề giao thông, ngập lụt, hoặc làm ra "não" của các sản phẩm điện tử.

Ông Lê Mạnh Hà, Phó chủ tịch UBND thành phố, phụ trách về lĩnh vực KH-CN khẳng định như vậy tại kỳ họp thứ bảy, khóa VIII của Hội đồng nhân dân (HĐND) TP.HCM. Ông Hà cho biết TP.HCM có thể chi trên 2% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ (KH-CN), nhưng nhấn mạnh: "Vấn đề là phải hiệu quả".

Phát biểu tại kỳ họp, ông Phan Minh Tân, Giám đốc Sở KH-CN TP.HCM chỉ ra những hạn chế của KH-CN thành phố đó là: tiềm lực về con người và cơ sở vật chất phục vụ cho nghiên cứu. "Nguy cơ tụt hậu về tiềm lực này là rất rõ. Thành phố chỉ thiếu người nghiên cứu chứ không thiếu vấn đề cần nghiên cứu, người chuyên tâm làm khoa học còn ít", ông Tân nói.

KH-CN TP.HCM: "Thiếu người chứ không thiếu vấn đề nghiên cứu" - 1

Ông Phan Minh Tân: “Cơ chế quản lý KH-CN hiện hành không chỉ làm khó cho người nghiên cứu, mà còn gây khó cho cả người quản lý”

KH-CN còn mờ nhạt

Theo ông Tân, trong các kỳ họp HĐND trước đây ít nói đến KH-CN, nhưng trong những lần gần đây, lĩnh vực này được nhiều đại biểu quan tâm. Đây là tín hiệu đáng vui của KH-CN trong sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Tuy nhiên, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM không có chương trình nào nói về KH-CN. Trong 6 chương trình đột phát của thành phố hiện nay, bóng dáng của KH-CN cũng rất mờ nhạt. Sở KH-CN nhiều khi không được mời tham gia để thực hiện các chương trình này. Trong các chỉ tiêu phát triển của thành phố chưa có chỉ tiêu về chất lượng tăng trưởng, tăng trưởng xanh, năng suất chất lượng. Đã có lúc ông Tân nói: Sở KH-CN như sở hạng hai của thành phố.

Ông Tân cũng cho rằng: Cơ chế quản lý KH-CN hiện hành không chỉ làm khó cho người nghiên cứu, mà còn gây khó cho cả người làm công tác quản lý. Điều này làm cho nhiều nhà khoa học ngại nghiên cứu với kinh phí từ ngân sách.

Cùng với đó, ông Tân thừa nhận, năng lực quản lý của Sở KH-CN cũng còn hạn chế, chưa được cải thiện nhiều. Cơ chế giám sát, kiểm tra thiếu chặt chẽ nên tỉ lệ các đề tài trễ hạn còn cao. Chưa huy động sự đầu tư của xã hội cho KH-CN.

“Cơ chế hiện nay quá nghiêm ngặt, quản lý nghiên cứu KH-CN không khác gì đầu tư xây dựng cơ bản. Đầu tư cho KH-CN có rủi ro và phải chấp nhận những rủi ro đó”, ông Tân nói.

Trong năm 2013, tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước bắt buộc doanh nghiệp phải đầu tư cho KH-CN. Các tiêu chí này sẽ được đưa vào xếp loại, chấm điểm khi xếp loại doanh nghiệp.

Đến nay đã có 35 doanh nghiệp trên thành phố có báo cáo thành lập quỹ KH-CN với số vốn 336 tỷ đồng. Trong đó đã có 25 doanh nghiệp đã trích lập quỹ. Tuy nhiên, quy định của Bộ Tài chính về sử dụng khoản tiền này còn quá khó, dù đây là tiền của doanh nghiệp.

KH-CN TP.HCM: "Thiếu người chứ không thiếu vấn đề nghiên cứu" - 2

Toàn cảnh kỳ họp thứ bảy, HĐND khóa VIII

Kẻ nói thiếu, người nói dư

Tại cuộc họp, đại biểu Huỳnh Công Hùng, quận Thủ Đức phát biểu: Để đạt được mục tiêu phát triển của thành phố năm 2013 và những năm đến thì cần đầu tư thỏa đáng cho KH-CN, tăng lượng chất xám. Thực tế hiện nay, thành phố đầu tư cho KH-CN thấp, chưa tương xứng với tiềm năng của thành phố, hiệu quả chưa cao... KHCN không nên dừng lại ở các ngành kỹ thuật mà cả xã hội.

Theo đại biểu Võ Văn Sen, Hiệu Trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, trong những năm qua, thành phố chi cho KH-CN chỉ khoảng 1,14%. Trong khi đó, theo quy định cần chi 2% cho KH-CN trong tổng chi ngân sách. Và cần làm rõ chi 2% ngày chỉ cho nghiên cứu, hay cả xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng cơ bản.

Trước những ý kiến của ông Sen, bà Đào Thị Như Lan, Giám đốc Sở Tài chính giải thích: Thành phố bao giờ cũng chi cho các lĩnh vực cao hơn Trung ương giao, trong đó có KH-CN. Tuy nhiên có một thực tế dự toán chi cho KH-CN năm 2011 là 150 tỷ nhưng giải ngân thực tế chỉ có 78 tỷ đồng. Năm 2012 dự toán 188 tỷ, nhưng chi thực tế chỉ có 125 tỷ.

Đại biểu Sen cho rằng, ngân sách chi nghiên cứu khoa học xã hội còn thấp. Ông Tân giải thích: Các lĩnh vực xã hội có quá ít người tham gia nghiên cứu. Thời gian tới chắc phải huy động các nhà khoa học tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn tham gia nghiên cứu.

“Các vấn đề xã hội hết sức quan trọng nhưng hiện có ít nghiên cứu. Xã hội xuống cấp nếu không có những nghiên cứu bài bản”, ông Lê Mạnh Hà nhấn mạnh.

KH-CN TP.HCM: "Thiếu người chứ không thiếu vấn đề nghiên cứu" - 3

Nhiều phòng thí nghiệm trọng điểm tại TP.HCM hoạt động chưa thực sự hiệu quả, thúc đẩy phát triển KH-CN của thành phố

Không hạn chế chi cho KH-CN

Trước tầm quan trọng KH-CN đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM ông Lê Mạnh Hà nói: "Quan điểm của lãnh đạo thành phố là không hạn chế chi cho KH-CN. Thành phố sẵn sàng chi hàng tỉ đô-la Mỹ để giải quyết vấn đề giao thông, ngập lụt… nếu các nhà khoa học giải quyết được tận gốc rễ".

Theo ông Hà, TP.HCM đang tập trung, thể hiện quyết tâm huy động các nhà khoa học để phát triển các ngành vi mạch, điện tử. Lâu nay chúng ta chỉ biết gia công, lắp ráp và thực sự vẫn chưa làm chủ được ngành này, vì vậy đã đến lúc phải biết làm ra cái lõi, cái não của các sản phẩm điện – điện tử. Thực tế thành phố đã chi rất nhiều cho hạ tầng công nghệ qua Khu công viên Phần mềm Quang Trung, Khu Công nghệ cao. Đây là các khu đang hoạt động hiệu quả và được đánh giá tốt nhất cả nước. TP.HCM cũng đang xúc tiến xây dựng chuỗi công viên phần mềm trong cả nước.

Ông Hà cũng cho biết, trong năm, thành phố chủ trương mua kết quả nghiên cứu của nhà khoa học như mua một sản phẩm. Đó có thể bài báo khoa học, hoặc sản phẩm ứng dụng sẵn sàng để sản xuất thương mại. Nhà khoa học chỉ tập trung nghiên cứu để ra cái mình đăng ký thay vì lo những cái không phải công việc của nhà khoa học. Tránh tình trạng nghiên cứu xong để sản phẩm cất vào tủ.

Thái Ngọc

Tin đọc nhiều

Trung tâm khởi nghiệp sẽ là động lực đổi mới sáng tạo cho cộng đồng startup TP.HCM Đại diện các nhóm trong hệ sinh thái khởi nghiệp đều ủng hộ...
TP.HCM lắng nghe cộng đồng để xây dựng Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo Trung tâm sẽ được xây dựng theo mô hình hợp tác công - tư,...
'Bà đỡ' hỗ trợ tận tình, tận lực cho khởi nghiệp sáng tạo Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP.HCM đã và đang thực hiện...
Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo không phải là nơi cho thuê văn phòng Làm sao cho trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo...