Tháng 10, 2020
Thứ ba
Chủ Nhật, ngày 13/09/2020 18:04 PM (GMT+7)

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD

Sinh viên chế tạo tàu ngầm tự động bảo vệ chủ quyền biển đảo, phát động Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam và trao giải thưởng Đột phá 2020 là những thông tin KHCN đáng chú ý tuần qua.

1. 10 cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam lĩnh vực KHTN

Current Index, một bảng xếp hạng nhánh của Nature Index, vừa công bố danh sách 10 cơ sở nghiên cứu của Việt Nam giai đoạn từ 1/7/2019-30/6/2020 trong 4 nhóm lĩnh vực: Khoa học Vật lý, Hóa học, Khoa học Trái đất và Môi trường, Khoa học sự sống.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 1

Top 10 cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam lĩnh vực Khoa học tự nhiên

Theo đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vẫn là đơn vị dẫn đầu danh sách với 33 điểm AC; 3,52 điểm FC.

Xếp thứ 2 và thứ 3 là Trường ĐH Duy Tân và Trường ĐH Bách khoa Hà Nội. Những vị trí còn lại lần lượt là: Trường ĐH Phenikaa, Trung tâm quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành - Quy Nhơn (ICISE); ĐH Quốc gia TP.HCM; Đơn vị nghiên cứu lâm sàng ĐH Oxford tại Việt Nam (OUCRU); ĐH Quốc gia Hà Nội; Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới (TP.HCM); Trường ĐH Kỹ thuật Lê Quý Đôn.

Xét ở góc độ quốc gia và vùng lãnh thổ, với dữ liệu từ 1/7/2019 - 30/6/2020, Việt Nam xếp thứ 53 quốc gia và vùng lãnh thổ về số lượng và chất lượng các công bố khoa học trên thế giới.

2. Tàu ngầm tự động giúp bảo vệ chủ quyền biển đảo

Nhóm sinh viên trường Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM phát triển dự án “Ứng dụng hệ phương tiện tự hành đa chức năng USV (tàu tự hành trên mặt nước) và ROV (Robot lặn) trong giám sát và quản lý biển đảo, phục vụ công tác bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam”.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 2

Tàu chạy thử nghiệm trong thực tế. Ảnh: BKRA.

Hệ phương tiện tự hành đa chức năng bao gồm robot trên mặt nước, robot dưới mặt nước được kết nối với nhau và với vệ tinh ở quỹ đạo, cũng như với trạm điều khiển trong đất liền. Bằng việc kết nối không dây với nhau, hệ phương tiện sẽ hoạt động liên tục và xuyên suốt. Phương tiện tự hành đa chức năng này sẽ giúp ích rất nhiều cho việc quan trắc chất lượng môi trường biển, hoạt động hải dương biển và địa chất, công tác cứu hộ/cứu nạn cũng như hoạt động khác trong quân sự tại các biển đảo. 

3. Thành lập khu dự trữ thiên nhiên với nhiều loài quý 

Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong nằm trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình sẽ chính thức hoạt động từ ngày 21/9/2020.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 3

Một góc Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong.

Khu dự trữ thiên nhiên có tổng diện tích hơn 20.000ha với 987 loài, 539 chi thuộc 141 họ trong năm ngành thực vật bậc cao. Trong đó có 54 loài thực vật quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam 2007 và Sách đỏ thế giới (IUCN 2009); 241 loài động vật có xương sống thuộc 77 họ và 21 bộ trong khu vực nghiên cứu; 76 loài thú, 161 loài chim, 61 loài bò sát và ếch nhái...

Đây cũng là môi trường rừng đang được Trung tâm bảo tồn thiên nhiên Việt thuê để thực hiện dự án bảo tồn đa dạng sinh học do Tổ chức BirdLife (có trụ sở ở Cambridge, Anh) tài trợ, trong đó có hạng mục bảo tồn và phát triển sinh vật quý hiếm như gà lôi lam mào trắng, sao la...

4. Phát động Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam 2020

Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam chính thức phát động Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam 2020. Giải thưởng nhằm tôn vinh, cổ vũ các thành phần, các đơn vị đã và đang có những đóng góp giúp thông minh hóa các đô thị tại Việt Nam.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 4

Lễ phát động Giải thưởng Thành phố Thông minh Việt Nam 2020 (Vietnam Smart City Award)

Giải thưởng sẽ được tổ chức thường niên bắt đầu từ năm 2020. Lễ Công bố và Trao giải dự kiến được tổ chức vào ngày 17/11/2020 nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh Thành phố thông minh Việt Nam 2020.

5. Công bố Giải thưởng Đột phá 2020 

Giải thưởng Đột phá 2020 đã được trao cho các nhà khoa học trong lĩnh vực Toán học, Vật lý và Khoa học sự sống.

Theo đó, 4 giải thưởng trong lĩnh vực khoa học sự sống đã được trao cho Catherine Dulac, một nhà sinh học phân tử tại trường đại học Harvard; David Baker tại trường đại học Washington; Dennis Lo, Khoa Y học của Đại học Hong Kong, Trung Quốc; Richard J. Youle tại Viện Y tế quốc gia Mỹ và Viện nghiên cứu Rối loạn thần kinh và Đột quỵ.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 5

Giáo sư Catherine Dulac là một trong bốn người giành giải thưởng Đột phá 2020 về y học sự sống.. Nguồn: newsopener.com

Giải thưởng Đột phá trong toán học đã thuộc về Martin Hairer ở Đại học Hoàng gia London. Giải thưởng Đột phá trong lĩnh vực vật lý cơ bản ghi nhận công lao của Eric Adelberger, Jens Gundlach và Blayne Heckel ở trường đại học Washington

Một giải đặc biệt cho vật lý cơ bản cũng được trao cho nhà vật lý lý thuyết Stevev Weinberg tại trường Đại học công nghệ Texas ở Austin.

Được tỉ phú Nga - Israel Yuri Milner thành lập từ năm 2012, Đột phá là một trong những giải thưởng khoa học danh giá nhất trên thế giới và được ví như "Giải Oscar của giới khoa học". Mỗi giải thưởng có trị giá 3 triệu USD. 

6. Lần đầu tiên ghi nhận núi lửa “tái sinh”

Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Nghiên cứu khoa học địa chất của Đức (GFZ) và các nhà nghiên cứu núi lửa Nga vừa báo cáo kết quả của chuỗi dữ liệu kéo dài bảy thập kỷ về núi lửa Bezymianny, Kamchatka.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 6

Núi lửa Bezymianny

Đáng chú ý, sau khi sụp đổ vào năm 1956, các dữ liệu cho thấy sự tái sinh của núi lửa này. Sự tái phát triển ban đầu bắt đầu ở các lỗ thông hơi riêng biệt cách nhau khoảng 400 mét. Các tác giả đã xác định tốc độ tăng trưởng trung bình là 26.400 mét khối mỗi ngày. Nghiên cứu này góp phần vào việc đưa ra các ước tính về khả năng phun trào hoặc sụp đổ sắp xảy ra của các núi lửa.

7. Chế tạo silicon cho tàu vũ trụ

Nhóm nghiên cứu Đại học Clemson (Mỹ) đã phát triển một loại pin mới từ vật liệu silicon, với ưu điểm sạc nhanh, nhẹ, cung cấp năng lượng cho quá trình du hành vụ trụ, vệ tinh và tàu thăm dò sao Hỏa.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 7

Shailendra Chiluwal, Trưởng nhóm nghiên cứu đang chế tạo pin silicon trong phòng thí nghiệm. Ảnh: Clemson University.

Pin silicon có cấu trúc nano silicon được kẹp giữa nano carbon, giúp tăng dung lượng lưu trữ gấp 10 lần, duy trì liên kết sau 500 chu kỳ hoạt động. Nhóm đang làm việc với các đối tác trong ngành nhằm đưa công nghệ này vào thực tiễn, giúp giảm thiểu chi phí cho các sứ mệnh đi vào không gian. 

8. Thiết bị giúp điều khiển máy tính bằng lưỡi

Dorothee Clasen, nghiên cứu sinh tại Trường Thiết kế Quốc tế Koln thuộc Đại học Khoa học Ứng dụng Cologne, phát triển thiết bị độc đáo cho phép con người dùng lưỡi để thực hiện các thao tác trên máy tính.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 8

Thiết bị mới có thể hỗ trợ người khuyết tật và cho phép người đang vướng hai tay vẫn sử dụng được máy tính.

Nó gồm một khung hàm giống dụng cụ duy trì sau khi chỉnh nha, gắn với nam châm và một viên bi nhỏ có thể trượt lên trượt xuống. Người đeo sẽ dùng lưỡi để di chuyển viên bi. Dây cáp của thiết bị nối ra ngoài miệng, kết nối với bộ phát WiFi để gửi thông tin đến một máy tính gần đó. Thiết bị điều khiển máy tính bằng lưỡi chủ yếu dùng để hỗ trợ người khuyết tật. 

9. Siêu máy ảnh 3200 MP, chụp được hình cách 24km

Chiếc máy ảnh đạt 3200MP đã chụp bức hình đầu tiên thể hiện độ phân giải rõ tới mức cho thấy quả bóng golf cách 24km.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 9

Chiếc máy ảnh với cảm biến khổng lồ được dùng vào mục đích chụp ảnh thiên hà. Ảnh: Slashgear.

Bức ảnh này thiết lập một thành tựu quan trọng trong lĩnh vực nhiếp ảnh kỹ thuật số và khám phá không gian. Khi hoàn thiện, nó sẽ trở thành chiếc máy ảnh khổng lồ mang tên Khảo sát Di sản Không gian và Thời gian (LSST), sau đó được lắp đặt tại Đài quan sát Vera C. Rubin ở Chile, phục vụ mục đích chụp ảnh không gian độ phân giải cực cao trong vòng 10 năm tới. Những hình ảnh do LSST thu thập được sẽ giúp chúng ta mở rộng hiểu biết về các thiên hà, cũng như vật chất và năng lượng tối.

10. Lần đầu nhân bản loài ngựa nguy cấp

Con ngựa non tên Kurt là ngựa hoang Mông Cổ nhân bản thành công đầu tiên trên thế giới, trở thành biểu tượng sinh tồn cho loài của nó.

KHCN tuần qua: Công bố 'Giải Oscar khoa học' trị giá 3 triệu USD - 10

Ngựa con Przewalski được nhân bản tại cơ sở thú y Texas.

Các chuyên gia cho biết Kurt được nhân bản từ vật liệu bảo quản đông lạnh 40 năm trước, góp phần hồi sinh sự đa dạng di truyền tưởng chừng đã biến mất suốt nhiều thập kỷ. Con ngựa non này sẽ là một trong những cá thể quan trọng nhất về mặt gene đối với loài của nó. Lần cuối cùng ngựa hoang Mông Cổ được nhìn thấy trong tự nhiên là năm 1969.

Bảo Uyên

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
'Nóng' vấn đề bảo vệ tài sản trí tuệ trong học thuật, nghiên cứu Kết quả của đề tài, luận văn phải được tôn trọng về mặt sở...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...