Tháng 12, 2018
Thứ ba
Chủ Nhật, ngày 29/07/2018 12:20 PM (GMT+7)

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa

Không chỉ Nguyệt thực dài nhất thế kỷ, KHCN tuần qua còn có rất nhiều sự kiện đáng chú ý.

1. 'Trăng máu' thắp sáng bầu trời trong nguyệt thực dài nhất thế kỷ

Cuối tuần qua, những người yêu thiên văn Việt Nam và thế giới đã được chiêm ngưỡng nguyệt thực toàn phần dài nhất thế kỷ diễn ra vào rạng sáng 28/07. Pha toàn phần bắt đầu từ 02:30 và kéo dài 103 phút.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 1

Nguyệt thực toàn phần dài nhất thế kỷ đã diễn ra vào đêm 27, rạng sáng 28/07 vừa qua. Ảnh: AP.

Cùng lúc nguyệt thực diễn ra, những người yêu thiên văn còn được quan sát Mưa sao băng Delta Aquarid và Sao Hỏa rõ ràng nhất từ khi hành tinh đỏ nằm đối diện với Mặt Trời và Trái Đất. Đây là lần Sao Hỏa cận Trái Đất nhất kể từ năm 2003.

2. Phát hiện hồ nước rộng 20 km dưới bề mặt Sao Hỏa

Bằng chứng về hồ nước thu thập từ hệ thống radar hiện đại được sử dụng để thăm dò dưới bề mặt và tầng điện ly, còn gọi là MARSIS. Hồ nước mới được phát hiện có đường kính 20 km và trông tương tự như các hồ nước phía dưới Greenland và lớp băng ở Nam Cực trên Trái Đất.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 2

Khu vực phát hiện hồ nước rộng 20 km trên Sao Hỏa. Ảnh: NASA.

Hồ nằm cách bề mặt Sao Hỏa 1,5 km, phía bên dưới một tảng băng nặng. Nhiệt độ trong nước là khoảng -10 độ C đến -30 độ C. Đây được cho là môi trường sống đầu tiên mà chúng ta tìm thấy được Sao Hỏa. Bằng chứng mới về hồ nước làm dấy lên hy vọng về khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh đỏ.

3. SpaceX phóng vệ tinh thông tin lớn nhất từ trước tới nay

Tuần qua, SpaceX đã phóng thành công vệ tinh thông tin Telstar 19 Vantage tại Căn cứ Không quân Cape Canaveral ở bang Florida, Mỹ. Với trọng lượng 7.076 kg, đây là vệ tinh thông tin lớn nhất từng được xây dựng từ trước tới nay.

Vệ tinh được triển khai và đi vào quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh sau gần 33 phút kể từ lúc rời bệ phóng. Telstar 19 Vantage là vệ tinh thông tin băng thông rộng. Khi đi vào hoạt động, nó sẽ cung các cấp dịch vụ kết nối như Internet cho khách hàng ở châu Mỹ, bao gồm các cơ sở cố định trên đất liền như cửa hàng, văn phòng và các phương tiện di động như tàu thuyền, máy bay.

4. Tàu Viện sĩ Oparin của Nga đến Việt Nam nghiên cứu biển

Chiều 28/7, tàu nghiên cứu biển Viện sĩ Oparin của Viện Hàn lâm Khoa học Nga cùng các nhà khoa học đã cập cảng Nha Trang (Khánh Hòa), sau hành trình khảo sát 14 ngày các vùng biển Việt Nam.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 3

Tàu Viện sĩ nghiên cứu biển Oparin cùng các nhà khoa học cập cảng Nha Trang (Khánh Hòa). Ảnh: Xuân Ngọc.

Đoàn khảo sát có 19 nhà khoa học Nga và 18 nhà khoa học Việt Nam. Các nhà khoa học hai nước tìm hiểu thành phần rạn san hô; sự tích lũy kim loại nặng trong động vật thân mềm và hoạt chất trong vi sinh vật biển. Đây là chuyến khảo sát lần thứ sáu do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Phân viện Viễn Đông - Viện Hàn lâm Khoa học Nga phối hợp thực hiện.

5. Tìm thấy hoạt chất diệt tế bào ung thư mạnh từ cây rừng Tây Nguyên

Nghiên cứu 15 loài cây lá kim ở Tây Nguyên, các nhà khoa học Việt Nam đã phát hiện một chất mới là Norisoharringtonine từ vỏ cây đỉnh tùng. Khi thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, hoạt chất này có khả năng ức chế mạnh lên các dòng tế bào ung thư biểu mô, ung thư gan, ung thư phổi và ung thư vú.

Tuy nhiên, cây đỉnh tùng đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Tỉnh Lâm Đồng hiện chỉ còn 34 cây đỉnh tùng, trong đó có năm cây trưởng thành.

6. Cánh tay robot giúp chẩn đoán ung thư vú và bệnh cơ bắp

Các nhà khoa học châu Âu vừa phát triển thành công cánh tay robot có khả năng chẩn đoán ung thư vú giai đoạn đầu. Cánh tay robot này có tên MURAB, kết hợp dữ liệu từ hình ảnh chụp MRI với hình ảnh siêu âm trong thời gian thực, sau đó xây dựng thành mô hình 3D của bầu ngực mà không làm mô ngực bị biến dạng, giúp xác định tình trạng khối u.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 4

Ảnh: Robotics and Mechatronics.

Bệnh nhân sẽ nhận kết quả trong vòng 4 giờ đồng hồ. Độ chính xác của phương pháp này cao hơn so với phương pháp chẩn đoán sinh thiết thủ công.  

7. Băng dán làm từ dứa giúp vết thương chóng lành

Các nhà khoa học Brazil tạo ra loại băng dán mới nhờ kết hợp enzyme chiết xuất từ vỏ dứa với một loại vật liệu trong suốt. Vỏ dứa chứa một loại enzyme tên là bromelain, có thể phá vỡ protein và loại bỏ tế bào da chết.

Nhóm nghiên cứu chiết xuất bromelain rồi kết hợp với nanocellulose - một vật liệu chắc chắn và trong suốt, tạo thành băng dán bền, giúp làm lành vết thương và ngăn nhiễm trùng

8. Trồng thành công lúa chịu mặn trên sa mạc ở Dubai

Một nhóm các nhà khoa học quốc tế dẫn đầu là chuyên gia người Trung Quốc Yuan Longping vừa tuyên bố thử nghiệm thành công nhiều giống lúa chịu mặn trên sa mạc ở Dubai.

Dự án được triển khai từ ngày 8/1/2018 với hơn 60 giống lúa được thử nghiệm, trong đó có 5 giống lúa chịu mặn cho sản lượng cao hơn sản lượng lúa trung bình của thế giới là 4,5 tấn/ha. Đặc biệt giống lúa YCLJ59 cho sản lượng 7,8 tấn/ha.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 5

Sa mạc tại Dubai có khả năng được biến thành đồng lúa trong thời gian tới. Ảnh: Third Eye Traveller

Dự kiến, nhóm nghiên cứu sẽ mở rộng quy mô lên 100 ha vào năm 2019 và hướng tới mục tiêu bao phủ 10% diện tích Dubai bằng các cánh đồng lúa chịu mặn vào năm 2020.

9. Giun đông lạnh 42.000 năm dưới lòng đất hồi sinh

Một cặp giun tròn bị đông lạnh từ kỷ băng hà ở Siberia hồi sinh, cử động và ăn bình thường sau khi rã đông. Đây là hoạt động đáng kinh ngạc đối với sinh vật nhỏ bé bị đóng băng từ thế Canh Tân.

KHCN tuần qua: Nguyệt thực thế kỷ, Giun cổ đại hồi sinh và Băng dán từ vỏ dứa - 6

Đám giun tròn sau khi giã đông trong phòng thí nghiệm. Ảnh: Siberian Times

Theo nhóm nghiên cứu đến từ Moskva và Princeton, đám giun tròn được khai quật ở độ sâu 30 mét bên dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu gần bờ sông Kolyma, đông bắc Siberia.  Trong lớp băng này, các nhà nghiên cứu tìm được khoảng 300 con sâu nữa nhưng chỉ 2 trong số chúng là tiếp tục sống.

Kết quả xác định niên đại bằng phóng xạ carbon cho thấy, đám giun tròn tách từ mẫu trầm tích tồn tại từ cách đây 41.700 năm. Cơ chế thích nghi của loài giun tròn này có ý nghĩa quan trọng lớn đối với những lĩnh vực liên quan như y học đông lạnh, sinh học đông lạnh và sinh vật học vũ trụ.

10. Một lần sinh nở làm giảm 2 năm tuổi thọ của phụ nữ

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports, quá trình lão hóa của phụ nữ sẽ bị đẩy nhanh hai năm sau mỗi lần họ sinh con. Điều này đồng nghĩa với việc phụ nữ càng sinh nhiều con thì tuổi thọ của họ sẽ càng ngắn đi.

Nghiên cứu bất ngờ này do nhóm chuyên gia tại Đại học Northwestern (Mỹ) tiến hành trên 3.200 phụ nữ tuổi từ 20 - 22 tại Philippines. Tính cả những yếu tố khác tác động làm lão hóa tế bào thì số lần mang thai vẫn là nguyên nhân hàng đầu.

Nhóm nghiên cứu cho hay sự thay đổi tế bào trong quá trình mang thai có thể liên quan đến những thay đổi trong hệ thống miễn dịch của người mẹ.

Quang Niên

Tin đọc nhiều

Những bộ phim về khởi nghiệp đáng xem Hơn cả những vui buồn hỉ nộ ái ố trong cuộc sống thường...
KHCN tuần qua: 4,5 triệu USD giải mã gen người Việt, Em bé ra đời từ tử cung người chết 4,5 triệu USD sẽ được đầu tư để nghiên cứu giải mã gen người...
Không thể xây dựng ứng dụng thông minh theo tư duy nhiệm kỳ Trong mỗi một quốc gia, một thành phố luôn cần những người...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...