Tháng 09, 2019
Thứ hai
Chủ Nhật, ngày 23/02/2020 08:24 AM (GMT+7)

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người

Ngoài ra, việc Vingroup tài trợ 20 tỷ đồng cho 3 dự án nghiên cứu Covid-19, Việt Nam có 3 trường lọt tốp ĐH tốt nhất các nền kinh tế mới nổi cũng là sự kiện đáng chú ý tuần qua.

1. Ba đơn vị nhận tài trợ 20 tỷ đồng nghiên cứu Covid-19

Quỹ Đổi mới sáng tạo (VINIF), Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn - VINBDI (thuộc Tập đoàn Vingroup) đã ký tài trợ 3 dự án nghiên cứu ứng phó nhanh với dịch Covid-19. Ba đơn vị nhận tài trợ là: Công ty TNHH Một Thành viên vaccine và Sinh phẩm số 1 (Vabiotech); Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương; Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 1

Lễ ký kết tài trợ cho 3 dự án nghiên cứu ứng phó nhanh với dịch Covid-19

Toàn bộ kinh phí tài trợ sẽ được các đơn vị sử dụng để nghiên cứu, chế tạo thử nghiệm vaccine, xác định đặc điểm dịch tễ và virus của bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19, xây dựng mô hình ước tính tình hình dịch bệnh, dự đoán khả năng lây truyền, xác định biện pháp ứng phó cần thiết và đưa ra cảnh báo phù hợp.

Đây là lần đầu tiên Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện đồng tài trợ, huy động nguồn lực xã hội hóa thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu đột xuất trong bối cảnh dịch Covid-19 lây lan mạnh, mức độ báo động toàn cầu. Việc tài trợ này không gắn với quyền lợi trực tiếp của doanh nghiệp, mà giải quyết yêu cầu của xã hội. 

2. Người VN đầu tiên nhận giải thưởng Climate Breakthrough Project

‘Anh hùng môi trường’ Ngụy Thị Khanh vừa nhận được giải thưởng Climate Breakthrough Project trị giá 2 triệu USD vì những đóng góp rất lớn trong việc thúc đẩy người dân VN thay đổi thói quen sử dụng than đá sang các dạng năng lượng tái tạo bền vững và thân thiện với môi trường khác. . Bà là người Việt Nam đầu tiên được vinh danh tại giải thưởng này cùng với ông Arief Rabik, người Indonesia. 

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 2

Bà Ngụy Thị Khanh được vinh danh tại giải thưởng Climate Breakthrough Project.

Climate Breakthrough Project trao các giải thưởng lớn, nhiều năm, không giới hạn để giúp trao quyền cho các nhà lãnh đạo đầy triển vọng với những đổi mới mạnh mẽ, sáng tạo trong lĩnh vực khí hậu.

Trước Climate Breakthrough Project, bà Khanh cũng vinh dự nhận giải thưởng “Anh hùng môi trường” năm 2018 do Quỹ môi trường Goldman (Mỹ) trao tặng. 

3. Việt Nam có 3 trường lọt tốp ĐH tốt nhất các nền kinh tế mới nổi

Tạp chí Times Higher Education (THE) vừa công bố bảng xếp hạng các trường đại học thuộc các nền kinh tế mới nổi (Emerging Economies) năm 2020. Lần đầu tiên Việt Nam có ba trường đại học nằm trong bảng xếp hạng này gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội (đứng thứ 201-250), Đại học Bách khoa Hà Nội (đứng thứ 251-300) và Đại học Quốc gia TP.HCM (đứng thứ 401-500).

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 3

Đại học Bách khoa Hà Nội cùng Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM vào danh sách đại học tốt nhất ở các nước có nền kinh tế mới nổi.

Bảng xếp hạng năm 2020 có 533 trường của 47 quốc gia tại bốn châu lục. Bảng xếp hạng này sử dụng các chỉ số tương tự như Bảng xếp hạng các trường đại học tốt nhất thế giới của THE. Tuy nhiên, những tiêu chí này được điều chỉnh để phù hợp với mục tiêu ưu tiên phát triển của các trường đại học thuộc các nền kinh tế mới nổi.

4. VNU-LIC lọt vào top 100 kho tài nguyên số nội sinh toàn cầu

Mới đây, kho tài nguyên số nội sinh của Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội  (VNU-LIC)  đã vào trong top 100 toàn cầu của bảng xếp hạng Ranking Web Of Repositories. 

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 4

Sinh viên nghiên cứu tài liệu tại VNU-LIC. Ảnh: VNU.

Ranking Web Of Repositories là một bảng xếp hạng quốc tế về các thư viện số tài liệu nội sinh của các học viện, viện nghiên cứu và các trường đại học. Lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: Kho tài nguyên số nội sinh VNU-LIC (https://repository.vnu.edu.vn/) đã tăng thứ xếp 96 trên tổng số 2.986 kho tài nguyên nội sinh toàn cầu, tăng 78 bậc so với xếp hạng 174 năm 2019 và tiếp tục giữ vị trí số 1 Việt Nam. 

5. Lần đầu phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà

Đây là lần thứ ba phát hiện dấu vết của oxy ở ngoài Hệ Mặt Trời, và là lần đầu tiên ở ngoài Dải Ngân hà. Thiên hà mang tên Markarian 231, cách Trái Đất 561 triệu năm ánh sáng và được cung cấp năng lượng bởi một chuẩn tinh. Thông qua kính viễn vọng vô tuyến có kích thước 30 mét mang tên IRAM đặt tại Tây Ban Nha, các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết quang phổ của oxy.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 5

Hình ảnh thiên hà Markarian 231 do kính viễn vọng không gian Hubble ghi lại. Ảnh: NASA.

Phát xạ oxy được phát hiện nằm ở cách trung tâm Markarian 231 khoảng 10 kpc (32,615 năm ánh sáng) do tương tác giữa dòng chảy phân tử (điều khiển hạt nhân thiên hà hoạt động) và các đám mây phân tử đĩa. Nghiên cứu mới đây của các nhà thiên văn học đánh dấu một cột mốc quan trọng giúp giải mã sự hình thành phân tử oxy trong các thiên hà.

6. Bộ đồ bay “người Sắt” ở Dubai

Phi đội “người bay” Jetman Dubai đã đạt bước tiến mới trong việc thiết kế bộ đồ trang bị động cơ phãn lực có thể đạt độ cao 1.828m.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 6

Bộ đồ bay giúp phi công lên cao hơn 1.800 m

Khi thử nghiệm, các phi công còn bay liệng, dừng, đổi hướng và lơ lửng. Bộ đồ bay bằng sợi carbon trang bị 4 động cơ phản lực nhỏ. Các kỹ sư trong nhóm tạo ra vòi phun định hướng đẩy điều khiển bằng tay, cho phép phi xông kiểm soát chuyển động xoay quanh trục lắc ngang. Thành tựu này cho thấy ước mơ bay lượn như người Sắt không còn xa.

7. Xét nghiệm vân tay xác định được người dùng cocaine

Phương pháp xét nghiệm bằng dấu vân tay mới có thể giúp phân biệt những người có sử dụng cocaine chỉ trong chưa đầy 2 phút cho dù người đó đã rửa tay.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 7

Xét nghiệm ma túy qua dấu vấn tay. 

Sau khi lấy dâu vân tay, các nhà nghiên cứu đã sử dụng một kỹ thuật quét gọi là quang phổ khối nhanh, độ phân giải cao để tham chiếu chéo thông tin, từ đó phân định ra người nhiễm benzoylecgonine. Benzoylecgonine vốn là hợp chất chỉ có trong cơ thể sau khi sử dụng cocaine, ngay cả khi sau đó đã rửa tay. Kỹ thuật đột phá xét nghiệm ra benzoylecgonine dẫn đến việc sàng lọc nhanh đặc biệt là tại nơi làm việc ở những địa điểm công cộng. Nó cũng có thể hỗ trợ rất nhiều trong việc quản lý người phạm tội và nhân viên điều tra dựa trên hóa chất bài tiết qua mồ hôi.

8. Miếng vá tim bằng polymer dẫn điện

Nhóm các nhà nghiên cứu tại trường Đại học Tổng hợp Trinity College Dublin, Ireland phát triển miếng vá tim đặc biệt. Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã áp dụng quy trình "nấu chảy điện” được phát triển bởi công ty Spinoff Spraybase của Trinity để phủ một lớp polyme dẫn điện tử riêng biệt gọi là polypyrrole dạng mắt lưới lên bề mặt miếng vá.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 8

Thiết bị này có khả năng nhận tín hiệu điện của các tế bào cơ tim xung quanh, truyền những xung động này qua khe hở để thực hiện hoạt động giãn nở và co bóp kịp thời của tim. Sản phẩm này được chấp nhận sử dụng trong y tế và được thiết kế để có thể gắn vào bề mặt bên ngoài của tim và nối với vùng mô sẹo.

9. Tạo điện từ không khí

Các nhà khoa học từ Đại học Massachusetts vừa tuyên bố tìm ra cách tạo ra điện từ không khí nhờ một sinh vật đặc biệt. Loại vi khuẩn bất thường này thuộc chi Geobacter, lần đầu tiên được ghi nhận về khả năng tạo ra từ tính khi không có oxy.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 9

Mô hình thiết bị tạo điện từ hơi ẩm trong không khí. Ảnh: UMass Amherst

Air-gen - tên của thiết bị, bao gồm một màng mỏng gồm các dây nano protein có độ dày chỉ 7 micromet, nằm giữa hai điện cực tiếp xúc với không khí. Do sự tiếp xúc đó, màng dây nano có thể hấp thụ hơi nước tồn tại trong khí quyển, cho phép thiết bị tạo ra một dòng điện liên tục được tiến hành giữa hai điện cực. Dù hiện tại, lượng điện tạo ra chưa cao nhưng phương pháp này không tạo ra chất thải và tạo ra giải pháp sản xuất năng lượng bền vững.

10. Chế tạo robot tự lấy máu người

Các nhà khoa học của Đại học Rutgers (Mỹ) vừa công bố chế tạo thành công robot lấy mẫu máu tự động. Robot mới có thể tìm tĩnh mạch của bệnh nhân qua hình ảnh siêu âm, chọc vào tĩnh mạch bằng kim và sau đó lấy máu. Robot cũng bao gồm cả chức năng phân tích máu dựa trên máy ly tâm.

KHCN tuần qua: Phát hiện oxy ngoài dải Ngân Hà, tạo điện từ không khí và robot tự lấy máu người - 10

Robot y tế mới có thể lấy máu thành thạo hơn cả nhân viên y tế.

Kết quả cho thấy tỷ lệ thành công chung là 87% đối với 31 bệnh nhân tham gia thử nghiệm. Với 25 người có mạch máu dễ tiếp cận, tỷ lệ thành công là 97%. Robot hứa hẹn hỗ trợ mạnh mẽ cho công tác y tế trong tương lai. 

Uyên Bùi

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
Xenobots: Sinh vật sống chưa từng có trong tự nhiên, 'đứa con' của AI và tế bào ếch Các nhà khoa học máy tính và nhà sinh học đã hợp tác với...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...