Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 11/09/2015 16:09 PM (GMT+7)

"Làm khoa học không nhất thiết phải đi theo bậc tiền bối"

Tại buổi gặp mặt với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sáng nay, rất nhiều nhà khoa học trẻ chia sẻ mong muốn Chính phủ, các nhà lãnh đạo hãy đặt niềm tin và mạnh dạn giao nhiệm vụ, đầu tư cho nhà khoa học trẻ.

Nhà khoa học trẻ cần Chính phủ đặt niềm tin vào họ

Chia sẻ tại buổi gặp mặt, TS. Nguyễn Quốc Định, Trưởng Phòng thí nghiệm Bộ môn Cơ sở Kỹ thuật Vô tuyến, Khoa Vô tuyến Điện tử, Học viện Kỹ thuật Quân sự, cho rằng để xây dựng nhà khoa học đầu ngành, nhà nước cần tin tưởng nhà khoa học trẻ, tin tưởng giao nhiệm vụ, thử thách và đầu tư phát triển đội ngũ các bộ trẻ có đủ trí, đức, tài trong tương lai.

"Tôi mong rằng Thủ tướng Chính phủ và các ban ngành quan tâm hơn nữa đến nhà khoa học trẻ, tạo điều kiện cho nhà khoa học trẻ phát huy được cao nhất khả năng của mình", TS Định nói.

Đồng quan điểm, TS Phạm Văn Phúc, ĐH Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG TP Hồ Chí Minh, từng có nhiều năm tham gia đề tài nghiên cứu ở các cấp nhận thấy hiện còn nhiều quy định ràng buộc nhà khoa học.

Việc hợp tác làm việc giữa các nhà khoa học trẻ với các thế hệ đi trước, các cơ quan quản lý rất khó khăn, công việc không thuận lợi. Mặc dù Chính phủ, Bộ KH&CN đã có nhiều chính sách để thúc đẩy phát triển khoa học nhưng càng ngày càng có thêm nhiều ràng buộc. Các nhà quản lý kỳ vọng gì ở những chính sách này? Tôi cho rằng đó là vì họ không tin tưởng vào các nhà khoa học trẻ. Không ít người như chúng tôi vì vậy mà chán nản và ra nước ngoài làm việc”, TS Phạm Văn Phúc nói.

"Làm khoa học không nhất thiết phải đi theo bậc tiền bối" - 1

Các nhà khoa học trẻ mong Chính phủ đặt niềm tin vào họ hơn nữa

Theo TS Phạm Phương Chi, Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, mỗi cá thể người làm khoa học, bất kể có chức hay không có chức, có quyền tự do lựa chọn phương pháp nghiên cứu và học thuật cho riêng mình không cứ phải giống theo hay là đi theo những lối đi đã vạch ra bởi những nhà tiền bối hay bởi những người làm công tác quản lý.

"Những nhà làm quản lý hay những tiền bối không nên can thiệp quá sâu và tư duy hay quá trình nghiên cứu của người làm khoa học. Thay vào đó người làm quản lý hay người tiền bối nên đóng vai trò khuyến khích và tạo mọi điều kiện tốt nhất sao cho ý tưởng khoa học mang tính sáng tạo và tính bứt phá được thực hiện”, TS Chi nói.

Với tư cách là nhà khoa học trẻ, TS Chi mong muốn các nhà lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách, các nhà khoa học thế hệ đi trước hãy tin tưởng hơn vào thế hệ trẻ chúng tôi. Việc lấy ý kiến đóng góp cần tạo cơ hội cho các nhà khoa học trẻ được bày tỏ quan điểm của mình để tham gia vào việc lên kế hoạch thực hiện chương trình, dự án khoa học.

  Khuyến khích đầu tư nghiên cứu khoa học trong trường học

TS Nguyễn Bá Hải, ĐH sư phạm kỹ thuật TP HCM chia sẻ, để thúc đẩy các nhà khoa học trẻ sáng tạo nhà nước cần phải tạo điều kiện hơn nữa về nguồn vốn cho họ, tháo gỡ bớt thủ tục hành chính.

"Làm khoa học không nhất thiết phải đi theo bậc tiền bối" - 2

TS TS Nguyễn Bá Hải, ĐH sư phạm kỹ thuật TP HCM chia sẻ tại buổi gặp mặt

Câu chuyện làm nghiên cứu khoa học của bản thân được TS Hải chia sẻ tại hội trường đã nhận được nhiều tràng pháo tay của đại biểu. "Bản thân tôi đã bán hết 4 xe ô tô để thực hiện các ý tưởng của mình như chế tạo robot hỗ trợ giảng dạy, máy chế biến cà phê nhằm nâng cao chất lượng cà phê Việt Nam. Tôi cũng mở mô hình bán cà phê 1m2 để tạo việc làm cho học sinh, sinh viên, người sau cai nghiện ma túy trở về. Khó khăn của người làm khoa học là liên tục, lớn như bầu trời, nhưng luôn có ánh sáng. Nhà khoa học có ý tưởng thì sau 1 đêm trằn trọc, sáng dậy phải làm luôn, chứ không thể đợi làm các thủ tục giấy tờ theo quy trình của các cơ quan Nhà nước, mất cả năm trời thì mất ý tưởng”. 

Nhà khoa học nữ Phạm Phương Chi, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam lại có những tâm sự về những thiệt thòi của người làm khoa học nhân văn. 

“Khoa học xã hội nhân văn có tầm quan trọng mang tính quốc gia những những người làm trong ngành này luôn có những thiệt thòi về vật chất và tinh thần. Tôi thấy là Bộ KH&CN ít có công trình nào kêu gọi sự tham gia, đấu thầu của những người làm khoa học xã hội và nhân văn, nhất là ngành văn học như chúng tôi. Bản thân tôi nhận thấy là làm khoa học phải có niềm đam mê vượt lên trên những chờ mong về vật chất, niềm đam mê rất là khó lý giải với người không cùng chung trí hướng nhưng đôi khi tôi cũng cảm thấy là lạc lõng và đôi chút hoang mang bởi vì “cơm áo không đùa với khách thơ”.

TS Định cho biết thêm, bản thân anh cũng như nhiều nhà khoa học trẻ ngồi đây đã từng tiếp xúc với quá trình nghiên cứu và phát triển của các nước tiên tiến trên thế giới và nhận thấy có nhiều điểm khác với Việt Nam. Ví dụ như Nhật Bản, nhà khoa học tập trung nghiên cứu cơ bản hoặc chế tạo mẫu sản phẩm khoa học công nghệ, còn quá trình sản xuất thử nghiệm do công ty công nghiệp sản xuất. Ở Việt Nam, yêu cầu đặt ra cho nhà khoa học là kỳ vọng hoàn thiện từ khâu nghiên cứu cơ bản đến sản xuất một trang thiết bị nào đó. Đây là điều khó khăn đối với nhà khoa học Việt Nam.

Một điểm khác nữa là ở Nhật Bản, các trường đại học thường nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ phía doanh nghiệp. Ở Việt Nam, việc nghiên cứu khoa học trong các trường đại học phát triển từ phía doanh nghiệp còn rất hạn chế. Trong hiểu biết của tôi, hầu hết doanh nghiệp Việt Nam đều không có nguồn kinh phí dành cho việc hỗ trợ nghiên cứu tại trường đại học. Chúng tôi mong muốn Chính phủ Việt Nam có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp công nghiệp trích 1 phần lợi nhuận đầu tư ngược cho giáo dục và nghiên cứu trong trường đại học nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hiện nay trên thế giới có trào lưu trường đại học và doanh nghiệp hỗ trợ đầu tư mạo hiểm cho doanh nghiệp khởi nghiệp để phát triển ý tưởng khoa học và nghiên cứu có tính đột phá. Năm 2014, Mỹ đã đầu tư khoảng 48 tỷ USD cho loại hình doanh nghiệp này, ở Nhật Bản là 940 triệu USD. Tính riêng trường đại học Tokyo có đến 240 công ty khởi nghiệp được hình thành, trong đó có 16 công ty lên sàn chứng khoán, có tỷ giá lên tới 8 tỷ USD. Trong khi đó, đầu tư mạo hiểm ở các trường đại học ở Việt Nam rất hạn chế.

Tôi mong muốn Bộ  tạo ra quỹ để đầu tư cho công ty khởi nghiệp để phát triển ý tưởng khoa học lớn có tính đột phá”, TS Định nói.

Mai Hương

Tin đọc nhiều

Vườn rau trong nhà bằng công nghệ khí canh sẽ xuất hiện tại 100 căn hộ Quận 2 Sau một thời gian dài nghiên cứu, dự án khởi nghiệp Treant...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
“Điểm danh” các sản phẩm KHCN tiêu biểu tại TP.HCM Từng gắn bó nhiều năm với ngành khoa học và công nghệ...