Tháng 05, 2018
Thứ hai
Thứ Bảy, ngày 10/10/2015 06:34 AM (GMT+7)

Loại thuốc nào giúp bạn sống sót trên sao Hỏa?

Có quá nhiều sự lựa chọn và thật khó khăn khi chúng ta không thể đem hết số thuốc cần thiết.

Gần đây, khi NASA công bố thông tin về sự có mặt của nước trên sao Hỏa, sự quan tâm của chúng ta đối với hành tinh đỏ này đang tăng cao hơn bao giờ hết. Nhiều báo cáo khoa học đã nghiên cứu về những vấn đề như sẽ trồng loại thực vật gì trên sao Hỏa, các điều kiện hóa học, lý học, địa chất của hành tinh này hay kĩ thuật công nghệ nào sẽ phù hợp cho việc phát triển của con người trong tương lai tại nơi đây. Tuy nhiên, vẫn còn một vấn đề chưa được quan tâm đúng mức. Đó chính là các phương tiện y tế và chữa trị để giúp con người có thể tồn tại được trong điều kiện khắc nghiệt của sao Hỏa.

Cơ thể của con người chưa đủ tiến hóa để thích nghi với điều kiện dị thường trong các chuyến du hành không gian. Những người thực hiện các chuyến đi này là các phi hành gia thì phải chịu đựng hàng loạt các vấn đề về sức khỏe. Trong ngắn hạn, có các vấn đề như áp lực khủng khiếp do trọng lực lớn trong giai đoạn phóng tàu vũ trụ, hay bệnh rối loạn vận động trong lúc thích ứng với môi trường không trọng lực.

Loại thuốc nào giúp bạn sống sót trên sao Hỏa? - 1

Có quá nhiều sự lựa chọn và thật khó khăn khi chúng ta không thể đem hết số thuốc cần thiết.. Nguồn: Bluedharma/Flickr

Bên cạnh đó, còn có các vấn đề nghiêm trọng trong dài hạn. Những nhà du hành vũ trụ sống một thời gian dài tại Trạm không gian quốc tế phải chịu đựng tình trạng loãng xương, teo cơ do mất đi tác động của trọng lực lên cơ thể.

Sự rối loạn ngày đêm cũng là một nguyên nhân khiến cho các phi hành gia rất khó ngủ. Và gần đây, nhiều nghiên cứu cho thấy, những chuyến du hành vũ trụ kéo dài sẽ gây ra các bệnh nghiêm trọng về tim mạch. Các phi hành gia sẽ chịu tình trạng tim đập chậm và ít nhịp hơn cũng bởi do tình trạng không trọng lực gây ra.

Tổ chức Y tế thế giới đã cung cấp một danh sách mẫu các loại thuốc thiết yếu nhằm duy trì tình trạng sức khỏe bình thường cho các phi hành gia. Tuy nhiên, sẽ rất khó khăn và phi thực tế khi đem toàn bộ số lượng hơn 380 loại thuốc này theo cùng khi bay vào không gian. Đặc biệt là phần lớn chúng đều hiếm khi được sử dụng.

Ví dụ như những loại thuốc điều trị ung thư. Tuy nguy cơ các nhà phi hành gia mắc phải những khối u ác tính khi đang ở trong không gian vẫn có, nhưng tỷ lệ này quá nhỏ để bù đắp với chi phí mang theo thuốc xạ trị. Tương tự, việc mang theo vacxin cũng không thích hợp, vì tỷ lệ các phi hành gia mắc các bệnh truyền nhiễm khi đang du hành vũ trụ là điều khá hiếm hoi.

Loại thuốc nào giúp bạn sống sót trên sao Hỏa? - 2

Hiện nay, khi kiến thức về du hành không gian của chúng ta đã có những bước phát triển vượt bậc, thì những loại thuốc dùng cho các phi hành gia cũng có những thay đổi lớn. Điển hình như trong lần bay đầu tiên của “Chương trình sao Thủy”, các nhà du hành vũ trụ chỉ đem theo 3 loại thuốc: Tigan - chuyên trị chứng buồn nôn do rối loạn vận động; Demerol - trị đau nhức và thuốc kích thích dextroamphetamine - giúp các phi hành gia tỉnh táo và cẩn trọng.

Hiện nay, các phi hành gia có thể sống một khoảng thời gian kéo dài 6 tháng trên Trạm Không gian quốc tế (ISS). Chính vì thế họ cần những tủ thuốc có hiệu quả tốt cũng như phương pháp phân tích y tế tiên tiến và các thiết bị cấp cứu phục hồi. Trạm Không gian quốc tế (ISS) hiện có hai tủ thuốc với hơn 190 loại thuốc khác nhau.

Khi thực hiện một cuộc du hành kéo dài đến sao Hỏa, những tác động về sức khỏe cũng như các tình trạng khẩn cấp cũng sẽ tương tự như ở trong Trạm không gian quốc tế ISS. Tuy nhiên, vẫn có một số khác biệt quan trọng. Nếu xuất hiện tình trạng cần được cấp cứu khẩn cấp, các phi hành gia sống ở Trạm không gian quốc tế có thể quay trở về Trái Đất một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, khi du hành đến sao Hỏa, việc quay trở lại như vậy là điều không thể. Chính vì thế, mọi phương pháp đề phòng tất cả những tình trạng khẩn cấp có thể xảy ra đều phải được mang theo.

Trạm không gian quốc tế ISS luôn được tiếp tế định kì các trang thiết bị từ Trái Đất. Vì thế một khối lượng lớn thuốc là không cần thiết. Tuy nhiên, trong một cuộc du hành đến sao Hỏa kéo dài hơn một năm, các nhà du hành vũ trụ phải đem theo toàn bộ các loại thuốc cần thiết. Thuốc có thể chia thành hai loại: loại dành cho cấp cứu y tế và loại còn lại dùng để đối phó với các tình trạng sức khỏe do du hành vũ trụ dài hạn gây ra.

Các loại thuốc đó bao gồm:

Loại thuốc nào giúp bạn sống sót trên sao Hỏa? - 3

Những loại thuốc dùng cho trường hợp khẩn cấp

Loại thuốc nào giúp bạn sống sót trên sao Hỏa? - 4

Những loại thuốc phụ trợ

Khi đã chọn xong loại thuốc cần thiết, chúng ta phải đối mặt với một vấn đề khác: liệu thuốc vẫn còn có những tác dụng như bình thường khi trong điều kiện không gian hay không?

Bên cạnh đó, thời hạn sử dụng thuốc phụ thuộc rất nhiều vào các điều kiện môi trường như nhiệt độ, mức độ nhiễm xạ, độ ẩm… Sự thay đổi của những điều kiện này sẽ ảnh hưởng đến thuốc, làm cho chúng mất tác dụng, hoặc tệ hơn là biến thành chất độc.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy, khi thuốc paracetamol được uống trong tình trạng không trọng lực, thì sự hấp thụ thuốc của cơ thể sẽ chậm hơn nhiều nhưng lượng thuốc vào máu lại tăng lên. Điều này dẫn đến một vấn đề khác là làm cách nào để tính toán được liều lượng thuốc cần thiết cho các nhà du hành vũ trụ có thể sử dụng trong tình trạng không trọng lực nhằm tránh hiện tượng quá liều hay thuốc không đủ tác dụng.

Cuộc du hành đến sao Hỏa sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ thường trực, bao gồm những nguyên nhân liên quan đến tình trạng sức khỏe của các phi hành gia. Tuy nhiên, trải qua nhiều thập kỷ nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực vũ trụ, hiện nay chúng ta đã hiểu rõ những tác động của môi trường đặc thù này và sẽ có những kế hoạch thích hợp nhằm cung cấp các loại thuốc hợp lý, đảm bảo sức khỏe tuyệt đối cho các nhà du hành vũ trụ trong các chuyến du hành tương lai.

Phan Thanh (Science Alert)

Tin đọc nhiều

Sân trường ĐH Bách khoa TP.HCM ngập tràn tên lửa, máy bay không người lái Hàng chục máy bay mô hình, thiết bị bay không người lái, tên...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Tạo hình vật thể, chân dung người “như thật” với công nghệ in 3D Tại ngày hội in 3D, hàng chục các thiết bị in 3D đã trình...
Cáp quang AAG lại gặp sự cố, internet sẽ chậm Hai tuyến cáp quang AAG và SMW-3 lại gặp sự cố lần thứ 4...