Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Hai, ngày 16/11/2015 18:00 PM (GMT+7)

Mảnh vỡ máy bay có thể cung cấp những thông tin gì?

Khi đối mặt với hiện trường của vụ máy bay rơi, các nhà điều tra sẽ phải làm điều gì để kết nối những thông tin rời rạc lại với nhau?

Ngay lập tức sau thảm họa…

Sau khi thảm họa xảy ra, cảnh sát khu vực hoặc binh lính quân đội sẽ phong tỏa hiện trường tai nạn trong lúc các nhà điều tra và quan chức chính phủ đang chuẩn bị đến nơi.

Mảnh vỡ máy bay có thể cung cấp những thông tin gì? - 1

Các nhà điều tra Ai Cập ở hiện trường vụ tai nạn máy bay Metrojet Airbus A321 bị nổ ở bán đảo Sinai. Nguồn: EPA

Thỉnh thoảng, vị trí và điều kiện môi trường của hiện trường xảy ra vụ tai nạn gây ra rất nhiều khó khăn thách thức cho công cuộc điều tra. Điển hình trong trường hợp của chiếc máy bay Germanwings Flight 9525, bị rơi vào tháng 3 năm 2015 ở một vùng núi xa xôi hẻo lánh đầy tuyết phủ của nước Pháp và không thể nào tiếp cận được bằng đường bộ. Mảnh vỡ của chiếc máy bay xấu số rơi vãi trên khắp một vùng rộng gần 4 héc ta của một sườn núi dốc đầy đá lởm chởm.

Trong lúc thu thập các vật chứng, những nhà điều tra phải tìm kiếm những thông tin dữ liệu quan trọng như bộ thu âm bảo lưu trong máy bay và danh sách hành khách cũng như phi hành đoàn.

Bên cạnh đó, nội dung liên lạc giữa máy bay và trạm điều khiển không lưu và điều kiện môi trường lúc máy bay gặp tai nạn cũng phải được thu thập kĩ lưỡng.

Theo luật lệ của Công ước hàng không dân dụng quốc tế, chính quyền nơi máy bay bị xảy ra tai nạn sẽ đóng vai trò chính trong việc điều tra. Tuy nhiên, chính phủ của quốc gia nơi máy bay đăng kí quốc tịch sẽ toàn quyền quyết định mọi hoạt động liên quan.

Quá trình này đặc biệt khó khăn và phức tạp nếu máy bay gặp nạn trên biển. Tương tự như trong trường hợp của chiếc máy bay Air France flight 447, bị nổ trên biển Đại Tây Dương khi đang trên đường từ Rio de Janeiro đến Paris vào tháng 6 năm 2009.  

Phải mất gần 2 năm thì các nhà chức trách mới vớt lại được hộp đen của chiếc máy bay trong lòng biển và mất thêm một năm nữa để điều tra cặn kẽ và kết luận về nguyên nhân vụ việc. 

Mảnh vỡ máy bay có thể cung cấp những thông tin gì? - 2

Theo kết luận của các nhà điều tra, máy bay Air France 447 bị rơi là do lỗi của phi công và kỹ thuật. Nguồn: AFP

Một khi các nhà điều tra đã đến nơi để tiếp cận các bằng chứng vật lý, họ phải thật tỉ mỉ và chăm chú để dò tìm và thu thập những thông tin nhỏ nhặt nhất từ hiện trường vụ tai nạn.

Thông thường, những mảnh vỡ của máy bay sau khi được thu thập xong sẽ được các nhà điều tra ghép lại một cách sơ bộ nhằm tìm ra những mảnh còn thiếu sót. Trong trường hợp của chiếc Lockerbie rơi ở Scotland vào năm 1988, lực lượng quân sự đã phải ghép lại những mảnh vỡ của chiếc máy bay dưới sàn của khu căn cứ được dựng tạm thời gần hiện trường vụ tai nạn. Sau đó chúng được đưa về thị trấn Farnborough của Anh nhằm tái lập lại cấu trúc ba chiều của chiếc máy bay xấu số.

Nếu mảnh vỡ máy bay bị móp méo do rơi từ trên cao xuống hoặc bị ăn mòn và tác động bởi những yếu tố môi trường, thì các nhà chức trách sẽ mở rộng chuỗi điều tra. Bao gồm nghiên cứu hộp đen của máy bay và băng ghi âm đặt trong buồng lái của phi công.

Bênh cạnh đó, việc nghiên cứu pháp y xác của hành khách và phi hành đoàn cũng có thể giúp thu hẹp khoảng cách điều tra và biết được những gì đã thật sự xảy ra trên chiếc máy bay.

Ví dụ, trong một bản báo cáo về tai nạn của chiếc máy bay MH17 của Malaysia rơi ở Ukraine vào tháng 7 năm 2014, dựa vào những loại vết thương trên xác của phi hành đoàn trong buồng lái, các nhà điều tra đã kết luận rằng máy bay đã bị nổ tung do tác động của thời tiết.

Sau khi tập hợp đầy đủ các loại chứng cứ, các nhà khoa học sẽ bắt tay vào làm việc nhằm nghiên cứu và đặt ra giả thuyết ban đầu về nguyên nhân tai nạn, ví dụ như một vụ nổ. 

Mảnh vỡ máy bay có thể cung cấp những thông tin gì? - 3

Các nhà điều tra Hà Lan đưa ra một số kết luận từ quá trình pháp y các xác của phi hành đoàn máy bay  MH17 của Malaysia. Nguồn:  Getty Images

Nếu một mảnh vỡ của thân máy bay bị xoắn lại, điều này chứng tỏ máy bay bị nổ. Nhưng cần phải có thêm nhiều mảnh vỡ khác có hình dạng tương tự nhằm củng cố thêm cho lý thuyết trên.

Nếu các nhà điều tra tin rằng nguyên nhân của vụ tai nạn nằm ở khâu thiết kế máy bay hoặc những vấn đề về kĩ thuật, thì họ cần phải báo cáo lại vấn đề này ngay lập tức nhằm tránh những trường hợp tương tự có thể xảy ra ở những máy bay khác.

Nếu các nhà chức trách cảm thấy nguyên nhân của vụ tai nạn có liên quan đến khủng bố, lực lượng cảnh sát và công tố viên sẽ khởi động quá trình điều tra độc lập nhằm tìm ra người chịu trách nhiệm.

Phan Thanh (BBC)

Tin đọc nhiều

Không chỉ thực hành công nghệ, phòng lab này còn giúp sinh viên có “đồng ra đồng vào” Nhờ việc nỗ lực hợp tác với doanh nghiệp, Phòng thí nghiệm...
Phần mềm chống sao chép sáng kiến của công chức được triển khai tại Quận 6 TP.HCM Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM sẵn sàng chuyển giao phần...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...
Trang trại rau sạch lớn nhất Đà Nẵng của chàng cử nhân luật Với thương hiệu mang tên Pihka, rau hữu cơ của chàng cử nhân...