Tháng 04, 2018
Chủ nhật
Thứ Tư, ngày 01/04/2015 10:00 AM (GMT+7)

Ngăn doanh nghiệp nhập công nghệ lạc hậu

Bộ Khoa học Công nghệ đang quyết tâm hoàn thiện Thông tư 20 yêu cầu các doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng có tuổi đời chưa quá 10 năm, chất lượng còn 80%.

Bộ Khoa học Công nghệ (KHCN) đang lấy ý kiến các doanh nghiệp để hoàn thiện dự thảo Thông tư 20/2014 quy định về nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Đây là thông tư từng bị dừng hiệu lực một lần trong năm 2014, tuy nhiên với yêu cầu thực tế Bộ KHCN vẫn quyết tâm điều chỉnh để ‘rào cản’ công nghệ lạc hậu này phát huy tác dụng. Tuy nhiên dù đã có nhiều điều chỉnh nhưng hiện Thông tư vẫn tiếp tục vấp phải phản ứng từ doanh nghiệp.

Doanh nghiệp phản ứng quyết liệt

Ngay sau khi tiếp tục lấy ý kiến sửa đổi, dự thảo này tiếp tục nhận được sự phản ứng mạnh vì các doanh nghiệp cho rằng các quy định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng nhập khẩu vào Việt Nam phải có tuổi đời chưa quá 10 năm, và chất lượng còn 80% so với máy mới sẽ làm khó doanh nghiệp.

Ông Đỗ Phước Tống, Phó Chủ tịch Hội cơ khí TPHCM, cho rằng ngành cơ khí chế tạo mang tính đặc thù. Một sản phẩm cơ khí làm ra đi qua nhiều công đoạn và sử dụng những máy móc thiết bị khác nhau. Có những máy sản xuất cả 100 năm của ngành vẫn hoạt động tốt, vậy tại sao phải đưa ra quy định giới hạn thời gian máy móc thiết bị nhập khẩu đã qua sử dụng không quá 10 năm?. "Việc đưa ra quy định trong Thông tư sẽ cản trở doanh nghiệp ngành cơ khí phát triển", ông Tống nói.

Ông Tống cho rằng nếu quy định trong dự thảo Thông tư 20 nói trên có hiệu lực thì doanh nghiệp ngành cơ khí TPHCM sẽ không thể tồn tại bởi phần lớn các doanh nghiệp trong ngành này là những doanh nghiệp nhỏ, không có nhiều vốn để đầu tư công nghệ mới hoàn toàn.

Không chỉ DN trong nước, với DN nước ngoài, đại diện Công ty TNHH Products Intel Việt Nam cũng cho biết tập đoàn Intel đang chuyển các dây chuyền công nghệ từ các nhà máy ở các nước về nhà máy Việt Nam. Các thiết bị máy móc này được nhập khẩu không phải từ một nước mà là từ ba hoặc bốn nước khác nhau nên rất khó cho doanh nghiệp giám định chất lượng còn lại là bao nhiêu phần trăm.

Tuy nhiên ông Đỗ Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám định công nghệ (Bộ KH&CN) cho rằng: Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, lợi ích quốc gia là lớn nhất chứ không phải vì lợi ích của một ngành, một tập đoàn hay một doanh nghiệp. Vì vậy việc ban hành Thông tư 20 sau khi xây dựng lại sẽ đáp ứng một số yêu cầu, kiến nghị của các đơn vị nhưng vẫn đảm bảo cho doanh nghiệp ổn định sản xuất và phát triển bền vững.

Bài học đắng chát: nhập công nghệ xi măng lò đứng


TS Nguyễn Khắc Kinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Thẩm định và Đánh giá tác động môi trường (Bộ TN&MT), Phó Chủ tịch Hội Đánh giá tác động môi trường Việt Nam đã chia sẻ với cho rằng: Với quy định này Bộ Khoa học và Công nghệ  cần đưa ra căn cứ cụ thể. Nếu thấy đúng thì phải bảo vệ đến cùng, thuyết phục doanh nghiệp và Chính phủ.


Ngăn doanh nghiệp nhập công nghệ lạc hậu - 1

Bộ KHCN quyết tâm thực hiện Thông tư 20 (ảnh minh họa)

“Cá nhân tôi từ lâu rất mong muốn ngành khoa học công nghệ phải có quy định ngăn chặn công nghệ lạc hậu để bảo vệ môi trường. Và khi Bộ có quy định này, ngay cả ngành môi trường cũng sẽ thuận lợi hơn rất nhiều khi tiến hành thẩm định môi trường. Trước đây không có quy định này việc thẩm định môi trường gặp rất nhiều khó khăn vì không có chứng cứ tiêu chí nào”, TS Kinh nói.

Theo đó ông Kinh cho rằng đa số tâm lý doanh nghiệp đều muốn theo kiểu càng nhẹ càng tốt. Họ mua công nghệ lạc hậu về nhưng có khi không nhằm mục đích sản suất. Nhất là các doanh nghiệp nhà nước thì điều này càng thể hiện rõ hơn. Có khi công nghệ được các nước bán với giá 1 USD, nhưng khi mua về khai là 3 USD chẳng hạn. Một điều dễ thấy là doanh nghiệp nào cũng muốn càng đơn giản, dễ dãi càng tốt. Bây giờ quả bóng vẫn ở cả hai bên nên để bảo vệ quan điểm của mình thì cần có căn cứ, bằng chứng cho thuyết phục.

TS Nguyễn Khắc Kinh cũng cho rằng, ngay cả các nhà đầu tư nước ngoài cũng có 5-7 loại. Có những công nghệ đã bị cấm, hạn chế ở các nước khác nên họ tìm cách đưa về Việt Nam. Hoặc thậm chí không cấm thì các loại phí môi trường, năng lượng quá cao khiến họ không thể duy trì tiếp vì nó sẽ đẩy giá thành nên quá cao. Vì vậy các doanh nghiệp nước ngoài phản đối những quy định ngặt cũng là dễ hiểu bởi vì họ đang muốn đưa công nghệ lạc hậu vào Việt Nam.

“Trong trường hợp này nếu chúng ta thả lỏng hàng rào chặn công nghệ cũ vào Việt Nam là đang tự mình hại mình. Hậu quả đó môi trường sẽ gánh đầu tiên. Cho nên tôi cho rằng không nên hy sinh cái trước mắt để phải xử lý hậu quả lâu dài. Từ công nghệ sẽ liên quan đến môi trường, năng lượng, nhiên liệu, và cuối cùng sẽ là giá thành sản phẩm. Cái được ban đầu có thể dễ nhìn thấy nhưng quá nhỏ so với cái chi phí về sau để xử lý hậu quả của công nghệ cũ. Bài học về xử lý ô nhiễm môi trường tại nhiều nước và ngay cả Việt Nam cũng đã thấy điều này rồi”, TS Kinh khẳng định.

Cùng chung quan điểm này, GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, Uỷ viên Hội đồng Phát triển bền vững Quốc gia, Chủ tịch Hội Môi trường xây dựng Việt Nam cho rằng: Sở dĩ các doanh nghiệp phản ứng là vì xu thế chung từ trước tới nay họ quen với sự dễ dãi muốn làm gì cũng được. Hơn nữa họ mới đang chỉ nhìn thấy cái trước mắt và cái lợi nhỏ là mua thiết bị rẻ và sản xuất hàng hóa vẫn đang được thị trường chấp nhận. Nhưng về mặt lâu dài càng thiết bị cũ thì năng suất, chất lượng sản phẩm thấp thì không thể cạnh tranh với công nghệ mới.

“Cho nên tôi cho rằng các nhà sản xuất, doanh nghiệp nên nhìn xa hơn. Không nên nghĩ đến những lợi ích trước mắt mà phải nghĩ đến lợi ích lâu dài.Về mặt sản xuất, thiết bị cũ tôi đảm bảo là khả năng phát sinh các loại chất thải sẽ nhiều hơn thiết bị mới, hiệu quả sử dụng năng lượng cũng thấp hơn. Khi đó gián tiếp sản sinh ra nước thải, khí thải do tiêu hao năng lượng nhiều. Chính vì thế tôi hoàn toàn ủng hộ dự thảo Thông tư 20 của Bộ KH&CN”, GS Đăng nói.

GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng cũng dẫn lại thực tế chúng ta hiện vẫn đang phải xử lý hậu quả tồn đọng thiệt hại cả về kinh tế và môi trường vì trước đây nhập cho doanh nghiệp công nghệ xi măng lò đứng cũ của Trung Quốc về.  Khi đó mỗi địa phương xin Chính phủ cho nhập một nhà máy xi măng.

“Nhưng giờ sống dở chết dở vì năng suất thấp, gây ô nhiễm môi trường và sản phẩm làm ra không ai mua vì giá thành quá cao, chất lượng thấp. Tôi cho rằng bài học này vẫn còn nguyên giá trị nên không thể vì lợi ích của doanh nghiệp trước mắt để rồi chạy theo giải quyết hậu quả về sau rất mệt. Trong khi đó cuộc cạnh tranh trong thế giới hội nhập này đòi hỏi rất cao và chắc chắn chúng ta sẽ thua vì năng lực cạnh tranh kém. Lúc này chúng ta lại thả lỏng cho công nghệ cũ vào, còn công nhân trình độ tay nghề có hạn thì chúng ta sẽ thua và nguy cơ sụp đổ nền kinh tế là điều khó tránh khỏi.

Vì vậy ông cho rằng trước mắt nhà nước nên có khuyến khích. Nếu các doanh nghiệp đổi mới công nghệ cần được hỗ trợ thuế, nhận các ưu đãi khác như vay vốn, thuê mặt bằng... “Đây chắc chắn sẽ là chìa khóa, biện pháp hữu hiệu để giải quyết khúc mắc hiện nay. Khi đó phía quản lý vừa thực hiện được nhiệm vụ, trách nhiệm nhà nước giao cho, còn doanh nghiệp không cảm thấy bị thiệt hại quá nhiều khi quyết định đầu tư công nghệ hiện đại. Để làm được điều đó, phía cơ quan quản lý cần sàng lọc đưa ra những yêu cầu, tiêu chí cụ thể đồng thời cũng phải có sức phép về hàng rào chất lượng sản phẩm. Khi đó buộc doanh nghiệp sẽ biết phải lựa chọn cái gì là tốt nhất cho mình”.

Hải Lâm

Tin đọc nhiều

Bộ não đang làm gì khi chúng ta mơ? Paul McCartney đã nói rằng giai điệu "Yesterday" đến với ông...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Các nhà khoa học vô tình tìm ra enzyme có thể phân hủy nhựa chỉ trong vài ngày Mẫu enzyme này được tìm thấy tại một nhà máy tái chế nhựa ở...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...