Tháng 11, 2017
Thứ ba
Thứ Ba, ngày 19/05/2015 14:58 PM (GMT+7)

Ngành khoa học cần nhiều nhóm nghiên cứu mạnh

Xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh là vấn đề tất yếu giúp KHCN phát triển. Tuy nhiên, trên thực tế tại Việt Nam các nhóm này vẫn còn thiếu và yếu.

Thiếu và yếu

Đó là nhận định của ông Phạm Văn Xu, Phó trưởng phòng Quản lý Khoa học, Sở Khoa học & Công nghệ TP.HCM đưa ra trong một cuộc hội thảo quốc tế mới tổ chức tại TP.HCM. 

Có thể nói, lực lượng nghiên cứu chính là điều kiện tiên quyết, ảnh hưởng tới sự phát triển khoa học công nghệ của mỗi quốc gia. Trong đó, việc hình thành nên các nhóm nghiên cứu mạnh, chuyên nghiên cứu các đề tài có tính hệ thống, đồng bộ nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc của xã hội được nhiều quốc gia chú trọng, đầu tư. Tuy nhiên, tại nước ta, dường như việc hình thành nên các nhóm nghiên cứu mạnh này vẫn chưa có được một sự quan tâm đúng mức.

Việc thiếu đi các nhóm nghiên cứu mạnh, theo ông Xu, một phần nguyên nhân không nhỏ đến từ việc chúng ta chưa hình thành được các nhóm nghiên cứu mạnh. Dẫn đến tình trạng các đề tài nghiên cứu vẫn còn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, chưa có sự định hướng, nối tiếp nhau hay phân tích từ nhu cầu thực tế của thị trường

Ngành khoa học cần nhiều nhóm nghiên cứu mạnh - 1

Việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh sẽ giúp cho Khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đánh giá các trường đại học là lực lượng nòng cốt trong việc xây dựng lực lượng nghiên cứu khoa học, nhưng TS. Lê Văn Thăng, Khoa Công nghệ Vật Liệu, Trường ĐH Bách Khoa cho rằng, hiện nay, các trường đại học tại Việt Nam định hướng giảng dạy vẫn là chủ yếu mà chưa quá chú trọng đến vấn đề nghiên cứu. Trong khi đó, chất lượng của nghiên cứu lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy, học tập và đội ngũ giảng viên của mỗi trường.

“Khi không được chú trọng để phát triển, việc hình thành nên các nhóm nghiên cứu dường như là việc bất khả thi khi mỗi trường đều muốn cán bộ của mình tập trung vào công việc giảng dạy, vốn dĩ sẽ mang lại lợi ích ngay trước mắt thay vì tốn thời gian, công sức vào đề tài nghiên cứu, có khi phải mất đến vài năm”, ông Thăng cho biết.

Chất lượng của các nhóm nghiên cứu hiện có cũng là một vấn đề đáng quan tâm, khi các nhà khoa học vẫn đang hoạt động theo kiểu “đánh trống ghi tên” hoặc cùng lúc tham gia nhiều đề tài, nhóm nghiên cứu mà thiếu đi sự đầu tư đúng mức về thời gian, công sức đối với những đề tài trọng điểm.

Cần sự tham gia từ cơ quan quản lý nhà nước

Để ngành KHCN nước ta có thể phát huy hết vai trò của mình, việc xây dựng nên các nhóm nghiên cứu mạnh dường như là một vấn đề tất yếu, cần sự quan tâm đúng mức từ phía Nhà nước cũng như các đơn vị nghiên cứu.

Trong đó, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước là cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng, xác định những hướng nghiên cứu phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước, những đề tài có tính ứng dụng cao trong đời sống  nhân dân. Đồng thời, có sự đầu tư về hệ thống trang thiết bị, thông tin, tư liệu phục vụ nghiên cứu tốt nhất, đảm bảo tạo điều kiện tối đa cho các nhà khoa học phát huy được hết toàn bộ tài năng, kiến thức của mình.

Theo TS.Lê Văn Thăng, khác với đề tài nghiên cứu thông thường, các nhóm nghiên cứu mạnh sẽ tập trung vào những đề tài trọng điểm phục vụ cho sự phát triển của đất nước. Do đó, cần thiết phải có sự tuyển chọn nghiêm ngặt từ phía những nhà khoa học tham gia.

 “Đây phải là tập hợp của những nghiên cứu viên, nhà khoa học xuất sắc trong mỗi lĩnh vực, có đủ thời gian, tâm huyết để theo đuổi toàn bộ quá trình nghiên cứu. Bên cạnh đó là một người đứng đầu có uy tín và phẩm chất, có thể khiến cho các thành viên phải tôn trọng ý kiến và tuân theo các quy định mà trưởng nhóm đề ra”.

Để làm được điều này, theo ông, đòi hỏi Nhà nước phải có những chế độ đãi ngộ xứng đáng. Quy mô kinh phí cho đề tài cũng phải lớn hơn so với các đề tài thuộc chương trình nghiên cứu khác. Cùng với đó là sự hỗ trợ cho các nhà khoa học về không gian nghiên cứu, gánh nặng công việc giảng dạy… từ phía các cơ quan chủ trì.

Mới đây nhất, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Lê Mạnh Hà đã ký quyết định triển khai thí điểm chương trình thu hút nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ. Theo đó, các chuyên gia làm việc tại 4 đơn vị nằm trong diện thí điểm gồm Viện Khoa học Công nghệ tính toán, Trung tâm Công nghệ Sinh học, Khu Công nghệ cao và Khu Nông nghiệp công nghệ cao có thể nhận lượng lên đến 150 triệu đồng mỗi tháng, đồng thời có nhiều chế độ ưu đãi về đi lại, phụ cấp….

Để được tuyển dụng vào chương trình, các chuyên gia phải có học vị tiến sĩ, chuyên ngành đào tạo phù hợp với hoạt động của từng đơn vị trong diện thí điểm. Có sáng chế được nhà nước công nhận, có chương trình nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn trong lĩnh vực công nghệ cao, có bài, công trình nghiên cứu đăng trên các tạp chí khoa học uy tín của thế giới.

Theo thống kê, chỉ tính riêng trong giai đoạn 2011 – 2014, TP.HCM đã dành hơn 386 tỷ đồng đầu tư cho 562 đề tài nghiên cứu khoa học. Vậy nhưng, trên thực tế, số lượng đề tài có tính ứng dụng cao còn khá thấp, chưa kể đến những đề tài phải dừng lại giữa chừng do không còn tính khả thi.


 

Thiện An

Tin đọc nhiều

e-FlashCard xuất sắc giành giải của Google tại Demoday miền Trung 2017 Ngoài ý tưởng sáng tạo và mức độ hoàn thiện, sản...
Xe điện xanh giá rẻ "vừa chạy vừa sạc" của sinh viên Chiếc xe điện "tích hợp hai dạng năng lượng sạch" đầu tiên...
Tôi không phải là thầy, tôi chỉ là người chia sẻ khởi nghiệp Nếu chúng ta cứ kêu gọi xã hội khởi nghiệp mà không ai giúp...
Cải thiện tốc độ Wi-Fi dễ dàng với thiết bị đơn giản có giá chỉ 35 USD Các nhà khoa học đã khám phá ra một phương pháp đơn giản lại...