Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 13/11/2019 08:16 AM (GMT+7)

Ngoài Việt Nam, quốc gia nào cũng đang đối mặt với thảm họa từ đại dương?

Theo nghiên cứu mới đây, ĐBSCL của Việt Nam có nguy cơ ngập dưới đỉnh triều vào năm 2050 vì nước biển dâng, nhưng những khu vực khác trên thế giới cũng đang phải đối mặt với vấn nạn này.

Nếu điều thần kì xảy ra trong một đêm: chúng ta không còn phát thải khí nhà kính nữa, thì đến năm 2100, mực nước của các đại dương trên thế giới vẫn có khả năng dâng thêm 0,5 mét. Nhưng tất nhiên chẳng có điều kì diệu nào như thế, nên sắp tới chúng ta có thể thấy nước biển dâng cao từ 0,6 - 0,9 mét.

Những cơn lũ lụt là hậu quả của nạn nước biển dâng cao này sẽ đe dọa hàng trăm triệu người và những cơ sở hạ tầng dọc theo các bờ biển trên khắp hành tinh. Các nhà khoa học đã cố gắng ước tính số người có nguy cơ bị ảnh hưởng, nhưng theo một nghiên cứu mới, tất cả những con số đã đưa ra quá thấp so với thực tế sẽ xảy ra.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications chỉ ra rằng, nước biển dâng và lũ lụt khiến cư dân ven biển trên thế giới bị ảnh hưởng nhiều hơn gấp ba lần so với ước tính trước đây. Hai nhà khoa học khí hậu đứng đằng sau nghiên cứu mới này là Scott Kulp và Benjamin Strauss, đang làm việc tại tổ chức Climate Central. Họ kết luận rằng: hiện tại 110 triệu người trên toàn thế giới đang sống trên những vùng đất nằm dưới dòng thủy triều và khoảng 250 triệu người sống dưới mực nước lũ hàng năm. Hơn nữa, mô hình của họ cho thấy một số lượng lớn người đang sống ở độ cao ngay trên dòng thủy triều.

"Thực sự có sự tập trung mật độ dân số rất lớn ở những dải đất thấp nhất, ở những nơi thấp nhất dọc theo bờ biển trên toàn cầu,” ông Strauss cho biết.

'Xóa sổ' nhiều khu vực trên hành tinh dưới dòng nước mặn

Trong thế kỷ 20, mực nước biển trung bình toàn cầu đã tăng 15 cm do nước ấm lên và băng tan. Điều này đã khiến lũ lụt dâng cao (thường được gọi là thủy triều vua hay lũ ngày nắng). Loại lũ này - không giống như nước dâng trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt như bão - có thể xảy ra bất cứ khi nào nước biển dâng lên cao hơn những cơ sở hạ tầng được xây dựng ven biển.

Ngoài Việt Nam, quốc gia nào cũng đang đối mặt với thảm họa từ đại dương? - 1

Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu phát thải khí nhà kính của 135 quốc gia qua nhiều kịch bản và mốc thời gian. Thông thường, người ta sử dụng dữ liệu của NASA để đánh giá các rủi ro lũ lụt trên toàn thế giới, trong đó NASA lập bản đồ độ cao của các quốc gia từ không gian. Nhưng, theo ông Strauss, độ cao đó được xác định dựa trên đỉnh của các tòa nhà, chứ không phải chiều cao thực tế của mặt đất mà các tòa nhà đó được xây dựng. Vì vậy, hai nhà nghiên cứu Strauss và Kulp đã sử dụng mô hình mới được thiết kế để khắc phục điều này.

CoastalDEM là mô hình độ cao kỹ thuật do Climate Central phát triển. Đây là cách tính toán độ cao đất dựa trên chỉ số vệ tinh để sửa chữa các lỗi hệ thống trong dữ liệu độ cao hiện được sử dụng để đưa ra đánh giá quốc tế về rủi ro ngập lụt ven biển (hệ thống SRTM của NASA).

Sử dụng mô hình đo đạc máy học CoastalDEM để đánh giá về rủi ro lũ lụt ven biển toàn cầu, Climate Central đã chỉ ra rằng số cư dân bị ảnh hưởng bởi lũ lụt ven biển vào năm 2050 tăng gấp 3 lần so với con số cảnh báo trước đây do NASA thực hiện.

Họ phát hiện ra rằng, ngay cả trong một kịch bản rất lạc quan, đó là mức phát thải khí nhà kính đạt mức cao nhất vào năm tới sau đó suy giảm, thì đến cuối thế kỉ, 190 triệu người vẫn sẽ sống ở độ cao dưới mực nước biển. Và nếu lượng khí thải tiếp tục tăng đến năm 2100, con số đó có thể lên tới 630 triệu người trên toàn cầu. Con số này gần gấp đôi dân số Hoa Kỳ hiện tại.

"Chúng tôi đã làm sáng tỏ vấn đề là bạn không thể đo lường nguy cơ lũ lụt bằng cách phân tích độ cao của mái nhà - bạn phải biết chiều cao của mặt đất dưới chân bạn," ông Strauss nói. Kết quả nghiên cứu cho thấy người dân ở châu Á - đặc biệt là Indonesia nói riêng - "đang bị đe dọa bởi vấn đề này".

Mô hình của họ cho thấy vào năm 2050, 237 triệu người ở Trung Quốc, Bangladesh, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan có thể đối mặt với các mối đe dọa lũ lụt ven biển hàng năm. Đến năm 2100, nếu lượng khí thải tiếp tục không được kiểm soát, con số đó có thể lên tới 250 triệu.

Mực nước biển có thể tăng gần 1 mét vào năm 2100

Một báo cáo gần đây của Hội đồng liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) của Liên Hợp Quốc cũng cho rằng các ước tính hiện tại của chúng ta về sự gia tăng mực nước biển trong tương lai có thể quá thấp. Nếu nhiệt độ Trái đất tăng hơn 3 độ C thì mực nước trung bình sẽ dâng khoảng gần 1 mét vào năm 2100.

Nhiệt độ trung bình của hành tinh đã tăng thêm 1 độ C và mực nước biển đã tăng lên trên toàn cầu khoảng15 cm. Nhưng sự gia tăng đang tăng tốc! Báo cáo của IPCC cho thấy rằng vào cuối thế kỷ này, các vùng biển dâng cao sẽ có khả năng thay thế hoặc ảnh hưởng đến 680 triệu người ở các vùng ven biển thấp và khoảng 65 triệu công dân của các quốc đảo nhỏ.

Ngoài Việt Nam, quốc gia nào cũng đang đối mặt với thảm họa từ đại dương? - 2

Ảnh: 24h

Theo IPCC, nguyên nhân chính khiến mực nước biển dâng là do sự tan chảy của các dải băng ở Nam Cực và Greenland - chúng đang tan nhanh hơn gấp sáu lần so với bốn thập kỷ trước. Với diện tích khoảng 1,7 triệu kilômét vuông, các dải băng Greenland có diện tích gấp gần ba lần so với Texas. Còn dải băng ở Nam Cực thì chứa hơn 99% lượng nước ngọt của thế giới - Trung tâm dữ liệu băng tuyết quốc gia cho hay.

Nếu toàn bộ dải băng Greenland tan chảy (điều này sẽ diễn ra trong nhiều thế kỷ) thì mực nước biển sẽ tăng trung bình 7 mét. Thế là đủ để nhấn chìm mũi phía nam của Florida. Nếu cả hai dải băng ở Nam Cực và Greenland đều tan chảy, mực nước biển sẽ dâng cao hơn 61 mét. Florida sẽ biến mất! Nhiệt độ đại dương tăng (biển hấp thụ 93% lượng nhiệt tăng thêm bị giữ lại trên Trái đất bởi khí nhà kính) cũng khiến mực nước biển tăng lên – bên cạnh băng tan - vì nóng khiến nước nở ra.

"Thông điệp mà chúng ta cần ghi nhớ là: Số người sẽ bị đe dọa bởi mực nước biển dâng trong thế kỷ này cực kì cao", Margaret Williams, giám đốc điều hành Chương trình Bắc cực của Quỹ Động vật hoang dã Thế giới phát biểu.

Theo Strauss, những ước tính mới này sẽ đóng vai trò là động lực để giải quyết mối đe dọa đó ngay bây giờ. Ông nói: "Ngay khi chúng tôi cho thấy một mối đe dọa cực kì lớn đến từ mực nước biển dâng, chúng tôi cũng chỉ ra rằng cắt giảm khí thải sẽ đem lại những lợi ích phi thường. Dữ liệu mới này có thể là một công cụ hữu ích cho các thành phố và quốc gia để lên kế hoạch tốt hơn cho tương lai nhằm giúp đỡ những người dân của họ đang sinh sống ở ven biển.”

Viên Lâm (Businessinsider)

Tin đọc nhiều

98% người dân Việt Nam phơi nhiễm bụi mịn vượt khuyến cáo WHO Trong năm qua, chất lượng không khí ở Hà Nội và TP. HCM...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
Ý tưởng làm chén, đĩa từ lá chuối lọt top 3 cuộc thi khởi nghiệp sinh viên Làm chén, đĩa... từ lá chuối; pin, sạc... từ silicat vỏ trấu...