Tháng 04, 2018
Thứ tư
Thứ Hai, ngày 02/10/2017 17:23 PM (GMT+7)

Nobel Y sinh cho khám phá về cơ chế kiểm soát nhịp sinh học

Chủ nhân của Nobel Y sinh 2017 đã được trao cho các nhà khoa học Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young vì những khám phá về cơ chế phân tử kiểm soát nhịp sinh học.

Cả ba nhà khoa học hiện đều đang làm việc ở các đại học ở Mỹ. 

Giáo sư Jeffrey C. Hall đang dạy ở ĐH Maine trong khi, Michael Rosbash đang dạy ở ĐH Brandeis ở Waltham còn giáo sư Michael Young dạy ở ĐH Rockefeller ở New York. 

Trong nhiều năm, các nhà khoa học đã biết rằng các cơ thể sống có nhịp sinh học giúp cơ thể dự đoán và thích nghi với nhịp sống hàng ngày.

Nhưng cơ chế của nhịp sinh học này từ trước tới giờ chưa được xác định rõ. Các nhà khoa học Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young đã tìm hiểu cơ chế này và cách thức vận hành của nó. 

Nobel Y sinh cho khám phá về cơ chế kiểm soát nhịp sinh học - 1

Thông báo của giải Nobel Y sinh của Viện Karolinska. Ảnh: Nobelprize.org.

Nghiên cứu của cả ba giải thích cách mà cây cối, động vật và con người thích nghi nhịp sinh học của mình để phù hợp với những tiến hoá trên trái đất.

Dùng ruồi giấm như là mô hình cơ thể, các nhà khoa học được giải năm nay đã tách được các gen điều khiển nhịp sinh học hàng ngày này. Họ chỉ ra rằng chính gen này đã mã hoá protein tích tụ trong tế bào vào buổi đêm và suy giảm dần vào ban ngày. 

Từ đó, họ phát hiện ra phần protein them của cơ chế này, chỉ ra cơ chế điều khiển đồng hồ sinh học trong tế bào. “Chúng ta giờ nhận ra đồng hồ sinh học vận hành như các tế bào trong cơ thể đa bào khác, trong đó có người”, thông cáo của viện Karolinska nói. 

Nhà khoa học Jeffrey C. Hall sinh năm 1945 tại Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1971 tại Đại học Washington ở Seattle, làm sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ California từ năm 1971-1973. Từ năm 2002, ông làm việc tại Đại học Maine.

Ông Michael Rosbash sinh năm 1944 tại thành phố Kansas. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1970 tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Kể từ năm 1974, ông làm việc tại Đại học Brandeis ở Waltham (Mỹ).

Ông Michael W. Young sinh năm 1949 tại thành phố Miami, nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Texas ở Austin năm 1975 và thực hiện sau tiến sĩ tại Đại học Stanford. Từ năm 1978, ông làm việc tại Đại học Rockefeller ở New York.

Trước giờ trao giải, đài phát thanh công cộng SR của Thụy Điển dự đoán giải Nobel Y sinh có thể được trao cho những nhà nghiên cứu tìm ra phương pháp điều trị bệnh viêm gan C. Họ gồm nhà khoa học Ralf Bartenschlager người Đức cùng hai người Mỹ Charles Rice và Michael Sofia. Bộ 3 này cũng từng đoạt giải Lasker, một trong những giải thưởng quốc tế lớn trong giới y học, hồi năm 2016 về công trình tương tự.

Nobel Y sinh cho khám phá về cơ chế kiểm soát nhịp sinh học - 2

Tiến sĩ Michael W. Young. Ảnh: rockefeller.edu.

Từ năm 1901, Ủy ban Nobel đã trao giải Y sinh học cho 106 cá nhân và tập thể. Tuy nhiên, chỉ 12 người phụ nữ chiến thắng giải này.

Năm ngoái,  Giải Nobel Y sinh 2016 được trao cho nhà khoa học Nhật Bản Yoshinori Ohsumi vì công trình nghiên cứu về cơ chế tự thực (tự ăn chính mình) và tái tạo của tế bào. Ông Ohsumi sinh năm 1945 ở Fukuoka (Nhật Bản) và hiện là giáo sư của Viện Công nghệ Tokyo. 

Người trẻ nhất nhận được vinh dự này là Frederick Banting (1891 - 1941). Ông nhận giải ở tuổi 32 với công trình nghiên cứu về insulin. Trong khi đó, nhà khoa học cao tuổi nhất từng nhận giải là Peyton Rous (1879 - 1970) ở tuổi 87 nhờ công trình nghiên cứu về virus gây ung thư.

Nobel Y sinh cho khám phá về cơ chế kiểm soát nhịp sinh học - 3

Nhà khoa học Jeffrey C. Hall. Ảnh: Brandeis.edu.

Những giải sẽ được công bố tiếp theo gồm Vật lý (chiều ngày 3/10), Hóa học (4/10), Hòa bình (ngày 6/10) và Kinh tế (ngày 9/10). Ủy ban chưa định ngày để trao giải Nobel Văn chương.

Theo Minh Anh (Zing)

Tin đọc nhiều

Cởi bỏ “tư duy ngược” để xuất sắc giành giải cao nhất cuộc thi Hackathon Nhóm đã khảo sát nhu cầu của người dân về các thiết bị báo...
Tế bào miễn dịch được cho là vô dụng thực ra là vũ khí chống lại HIV Lâu nay, một lớp tế bào miễn dịch tự phản ứng được khoa học...
Tư duy kết nối là bài học đầu tiên của người khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hãy tư duy về kết nối bằng việc bản thân có thể giúp gì cho...
Cuốn "bí kíp" chứa những mô hình ứng dụng KH&CN trong nông nghiệp Tài liệu hướng dẫn phải giúp cho các tổ chức, cá nhân tham...