Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 04/12/2019 18:22 PM (GMT+7)

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart

Tốt nghiệp tại các trường đại học danh tiếng và làm việc ở nhiều tổ chức lớn trên thế giới, nhưng nữ doanh nhân Debbie Wei Mullin vẫn từ bỏ để khởi nghiệp và đưa cà phê Việt vào các chuỗi siêu thị lớn ở Mỹ.

Nhận bằng cử nhân tại ĐH California, Berkeley và thạc sĩ tại MIT, Debbie Wei Mullin ra trường và làm việc tại Ngân hàng Thế giới. Thế nhưng niềm đam mê khởi nghiệp đã khiến Mullin thành lập Copper Cow Coffee, một thương hiệu cà phê phin giấy của Việt Nam đang được bán lẻ tại Walmart và Nordstrom.

Copper Cow Coffee đã huy động được 2 triệu USD trong vòng hạt giống vào tháng 12/2018 từ các đối tác của Silverton, Montage Ventures, CRCM, Social Starts và tiếp đó là AmplifyHer Ventures vào đầu năm 2019. Tổng cộng, công ty đã huy động được khoảng 3 triệu USD bao gồm cả khoản tài trợ từ khóa huấn luyện của 500 Startups mà Copper Cow đã hoàn thành vào tháng 6/2018.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 1

Sáng lập viên Debbie Wei Mullin của Copper Cow Coffee.

“Điều hành một doanh nghiệp đang phát triển nhanh chóng khiến bạn cảm thấy như bạn đang trở lại tuổi thanh xuân một lần nữa. Tôi cảm thấy bối rối khi công ty phát triển quá nhanh. Ngay cả khi công ty đang phát triển bình thường, bạn vẫn cảm thấy như bạn đang làm sai thứ gì đó. 

Nhưng trưởng thành không phải điều dễ dàng. Công ty đã thay đổi hoàn toàn trong trong 6 tháng qua. Người ta rất thích nói về những thành công nhưng lại ít khi chia sẻ về việc họ cảm thấy đau đớn như thế nào khi trải qua tuổi dậy thì đó”, Mullin chia sẻ.

Vậy để điều hành một doanh nghiệp ở quy mô như vậy cần những chiến lược gì? Mullin chia sẻ 4 bài học cô đã có được khi xây dựng thương hiệu của mình, cũng như tăng vốn đầu tư mạo hiểm và giải quyết vấn đề mở rộng quy mô doanh nghiệp như thế nào.

1. Tạo sản phẩm khác biệt trong cùng một ngành hàng

Mullin thành lập Copper Cow Coffee, công ty chuyên bán cà phê hữu cơ Việt Nam đựng trong các phin giấy vào tháng 1 năm 2017, từ tình yêu của cô về ẩm thực và văn hóa Việt Nam. Lần đầu tiên Mullin bắt đầu bán sản phẩm Việt Nam là vào năm 2014, lúc này cô thử một loại nguyên liệu nấu ăn truyền thống.

“Mẹ tôi là người Việt Nam, cho nên mặc dù tôi lớn lên ở California nhưng chúng tôi chỉ ăn đồ ăn Việt Nam. Khi lớn lên, tôi nhận ra rằng quanh mình không mấy ai quen thuộc với những món mà tôi thường ăn. Tôi luôn thấy điều đó thật đáng tiếc bởi mọi người không nhận thấy được sự tuyệt vời của ẩm thực Việt Nam.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 2

Mặc dù những sản phẩm đó thực sự gần gũi và thân thuộc với tôi, nhưng rồi tôi nhận ra rằng đó không phải là một ý tưởng kinh doanh đủ lớn”, cô cho biết. Không nhiều người Mỹ thích tự nấu ăn. Nếu bạn đang muốn có một doanh nghiệp có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai, bạn thực sự phải tự hỏi: Ý tưởng kinh doanh lớn là gì? Thị trường là gì?

Cô quyết định đặt chân vào một thị trường trị giá 83 tỷ USD: Cà phê. “Cà phê Việt Nam là thứ mà tôi luôn muốn làm, và khi tôi bắt đầu tìm hiểu thị trường cà phê, nó thật sự rất thú vị. Đặc biệt hơn nữa là vì Việt Nam là nơi sản xuất cà phê lớn thứ hai trên thế giới”, cô chia sẻ.

Mullin đã khởi nghiệp bằng việc kêu gọi góp vốn từ gia đình và bạn bè, và bất cứ ai biết lắng nghe ý tưởng của cô: “Tôi có nhiều người chịu lắng nghe ý tởng của mình, họ đã góp vào một ít tiền và rồi họ sẽ giới thiệu cho nhiều người khác để cùng tham gia góp vốn cho ý tưởng”.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 3

Một trong những người được giới thiệu đó là Trần Bình – Giám đốc quỹ 500 Startups, người có chuyên môn về các doanh nghiệp Việt Nam. Lần đầu tiên Mullin gặp Bình khi đang làm việc trong ngành nguyên liệu nấu ăn để đề cập ý tưởng của mình về cà phê. Mặc dù ông không đầu tư và kinh doanh ngành nguyên vật liệu, Bình đã giới thiệu cho Mullin với một vài “chiến binh” trong ngành cà phê và khuyến khích cô tiếp tục nghiên cứu về thể loại này.

“Khi tôi bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về việc bán cà phê thì đó là khi tôi quay lại và nói cho anh ta nghe thêm một lần nữa”. Lần này, sự nổi bật của một sản phẩm độc đáo đã thuyết phục được ông Bình. Ông nói: “Tôi nghĩ rằng ý tưởng này hoàn toàn có thể hỗ trợ được, hãy để tôi đưa cô tham gia vào 500 Startups”.

2. Loại bỏ rủi ro kinh doanh cho các nhà đầu tư của bạn

Khi Mullin bắt đầu chương trình huấn luyện của 500 Startups vào tháng 3/2018, cô đã có một sản phẩm trên thị trường và đang đẩy mạnh 90% doanh thu của mình thông qua bán buôn cùng 10% doanh số bán hàng trực tuyến. Đến lúc đó, có hai yếu tố đã thuyết phục cô rằng đó là lúc phải tăng vốn mạo hiểm:

1) Để định giá sản phẩm của mình một cách hợp lý, cô cần phải mở rộng quy mô sản xuất.

2) Cô đọc về một công ty khởi nghiệp cà phê cạnh tranh đã kiếm được vài triệu USD từ các công ty liên doanh có uy tín và đã đi thử sản phẩm của họ. Mullin nhận ra rằng sản phẩm của mình hoàn toàn có thị trường và có thể kêu gọi đầu tư mạo hiểm.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 4

Mullin bắt đầu chào mời các nhà đầu tư trong chương trình 500 Startups. Theo đó, các startup tốt nghiệp chương trình tăng tốc của quỹ sẽ được 500 Startups đầu tư 150.000 đô la để đổi lấy 6% cổ phần trong công ty. Lúc đầu, việc thuyết trình không mang lại kết quả tốt.

“Tôi không thể tìm thấy bất cứ ai quan tâm. Thông tin phản hồi luôn là: Sản phẩm của bạn chỉ dành cho thị trường ngách hoặc họ sẽ nhầm nó là cà phê cho người Việt Nam; “Không, nó chỉ độc đáo về hương vị chứ không có gì mới lạ. Cà phê của người Ethiopia, Guatemala, Brazil,... cũng thế. Đây chỉ là một loại khác chưa được giới thiệu mà thôi, và chỉ là một cách uống cà phê mới”, Mullin kể lại.

Phản hồi đó đã thay đổi chỉ sau một đêm khi Mullin nhận được cuộc gọi từ Walmart. Mullin nói về cuộc gọi định mệnh đó: “Các sản phẩm cao cấp của Châu Á đang có xu hướng tăng trưởng rất tốt ở Walmart và vì thế họ tìm đến chúng tôi.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 5

Công ty chúng tôi chỉ mới một tuổi rưỡi và chưa dám chào bán cho Walmart ở giai đoạn đó. Nhưng họ đã chủ động đến với chúng tôi và nói rằng, ‘Chúng tôi muốn làm thử nghiệm trước ở 300 cửa hàng’. Mọi thứ thực sự thay đổi đối với chúng tôi. Không ai còn có thể nói nó là thị trường ngách, khi nó đã được bán ở Walmart”.

Kể từ đó, Copper Cow đã tăng gấp ba lần sự hiện diện trong Walmart. Với những số liệu đó, Mullin đã sẵn sàng gọi vốn vòng hạt giống của mình: “Tôi đã bắt đầu vào tháng 9 và chốt ở mức 2 triệu USD khá nhanh chóng”. Bài học ở đây là: Tìm rủi ro lớn nhất của bạn và chỉ ra cho các nhà đầu tư thấy rằng bạn đã loại bỏ nó.

3. Kết thúc vòng gọi vốn hạt giống càng nhanh càng tốt

“Khi gọi vốn, hãy làm càng nhanh càng tốt. Nhiều nhà đầu tư e ngại khi thấy người sáng lập là nữ. Khó khăn thật sự khi gây quỹ mà 500 Startups đã dạy tôi đó là phải làm một công việc toàn thời gian”, Mullin nói.

Lời khuyên của nữ doanh nhân là hãy tiếp tục gây quỹ trong một khoảng thời gian định sẵn và dừng lại. Cô nói, giống như tạo ra một thị trường cho chính mình. Nếu ai đó cảm thấy họ có thể viết cho bạn một tấm séc vào bất cứ lúc nào thì họ sẽ không bao giờ viết nó. Nhưng nếu bạn đưa ra cho họ một thời hạn như “Tôi sẽ gây quỹ 2 triệu USD và nếu anh thực sự muốn tham gia thì hãy quyết định trong tháng tới, thì họ sẽ lấy séc ra”.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 6

Tạo ra cảm giác cấp bách là chìa khóa, cô nói thêm: “Tất cả các nhà đầu tư đều nói chuyện với nhau, họ sẽ hiểu được liệu bạn có thực sự muốn đóng vòng hạt giống nhanh hay không. Vì vậy, khi bạn tiếp cận tất cả nhà đầu tư một cách nhanh chóng, nó sẽ càng cảm thấy khẩn cấp hơn”.

Và điều đó có nghĩa là dành 90% thời gian của bạn trong các buổi thuyết trình. “Tôi đã thuyết trình trung bình 5 lần mỗi ngày trong suốt hai tháng. Đối với tôi, thật khó khi công ty bạn chỉ có 1 người sáng lập. Điều đó có nghĩa là tôi phải điều hành công việc kinh doanh của mình vào ban đêm, và gây quỹ ban ngày. Tôi muốn nói với mọi người rằng, bạn nên có một người đồng sáng lập để một người có thể điều hành doanh nghiệp trong khi người kia đi gọi vốn,” Debbie Wei Mullin.

4. Bạn nên thuê nhân viên sớm và thuê người làm toàn thời gian

Kể từ khi bắt đầu gọi vốn, Mullin nói rằng một trong những thử thách lớn nhất của cô là tuyển người và tạo thành một đội. Bài học đầu tiên cô học được: Bắt đầu tìm kiếm ứng viên ngay cả trước khi vòng gọi vốn kết thúc. “Tôi ước rằng tôi có thể tự tin hơn. Tôi đã rất sợ rằng nếu tôi không gọi được vốn, tôi sẽ không thể trả lương cho người mà tôi thuê vào”, cô nói.

Tôi đã kết thúc vòng gọi vốn vào tháng 12 và tôi không thể thuê người cho tới cuối tháng 1. Tôi đã mất ba tháng để cố gắng tiếp tục vừa điều hành doanh nghiệp đang phát triển hàng tháng vừa cố gắng thuê thêm nhân viên. “Sẽ tốt hơn nếu bạn tìm thuê người và phỏng vấn trước đó, rồi khi có tiền về, bạn gọi họ đến để làm việc”.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 7

Đến tháng 3, Mullin đã thực hiện những đợt tuyển dụng đầu tiên của mình và cuối cùng đã tăng đội lên 11 người. “Việc tuyển dụng rất khó khăn. Tôi rất chú trọng đến văn hóa doanh nghiệp. Điều đó có nghĩa là bạn phải để người ra đi nếu họ không phù hợp với nó.

Chúng tôi muốn một nơi mà mọi người không ngại nói về những vấn đề họ gặp phải, chúng tôi muốn mọi người chấp nhận rủi ro, làm việc chăm chỉ và chúng tôi muốn mọi người trở thành người có thể tự giải quyết vấn đề. Nếu bạn thuê 11 người, điều đó cũng có nghĩa là bạn phải lựa chọn rất nhiều người để tìm nhóm 11 người tuyệt vời đó.

Việc này không hề dễ dàng bởi nó khiến cho những người ở lại cảm thấy công việc của họ được đảm bảo trong khi bạn sa thải hàng loạt người khác. Nhưng bây giờ, khi nhìn lại nó trông giống như là ‘À, hóa ra cảm giác bây giờ rất tốt’. Mullin nói rằng cô học cách chấp nhận rủi ro lớn hơn để nhận phần thưởng lớn hơn.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 8

Ngay bây giờ, các nhà đầu tư của tôi đang hướng dẫn tôi rất nhiều. Chẳng hạn như tiền sẽ không bao giờ hết, bạn có thể nhận được nhiều tiền hơn. Nên đừng ngại chi tiêu để tạo ra cơ hội. Tất nhiên bạn phải nhận thức được những gì trong tài khoản ngân hàng, nhưng sẽ có nhiều tiền hơn nếu công ty của bạn hoạt động tốt”, Mullin chia sẻ.

Đó là bài học mà Copper Cow mong muốn được gửi đến cho các nhà cung cấp cà phê của mình tại Việt Nam. Rất nhiều cà phê ở Việt Nam được dùng để sản xuất cho cà phê hòa tan hoặc cà phê cấp thấp hơn, vì vậy chúng tôi trả cho nông dân cao gấp hai lần thị trường để giữ tiêu chuẩn cao hơn nhiều và nói với họ rằng nếu họ đầu tư vào quy trình của tôi, họ sẽ thực sự kiếm được nhiều tiền hơn.

Người nông dân sẽ không phải lo lắng về việc phải làm sao để có sản phẩm rẻ nhất. Nếu họ chi tiêu nhiều hơn để cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng, họ thực sự sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.

Nữ doanh nhân Mỹ đưa cà phê Việt vào Walmart - 9

Đối với Mullin, xây dựng Copper Cow – với nguồn sản phẩm được đóng gói từ một nhà máy do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam và sử dụng một trung tâm xử lý do phụ nữ làm chủ ở Mỹ – là một cơ hội để tiếp tục công việc phát triển quốc tế theo cách riêng của cô ấy.

Nhìn lại ba năm xây dựng công ty của mình, cô nói, “Thật tuyệt vời khi tôi có thể tiếp tục thực hiện công việc của mình như lúc mới bắt đầu, nhưng bây giờ với một năng lực và khả năng hoàn toàn khác”.

Tú Oanh (Theo MarketFit @ Rho)

Tin đọc nhiều

GS Nguyễn Anh Trí và công trình tâm huyết không bao giờ hoàn thành "Chúng tôi muốn di sản các nhà khoa học phải được lưu giữ và...
Chú mèo già rình đám cưới chuột ở công viên Huế Nhân dịp Tết Nguyên đán, các công viên ở Huế đang được trang...
Gần 10 nghìn phản ánh của người dân gửi đến dịch vụ phản ánh hiện trường Huế là địa phương triển khai dịch vụ phản ánh hiện trường từ...
Tiến sĩ Cao Minh Thái: 'Đậu hũ dẫn đường cho tôi trở về quê hương' Là chuyên viên nghiên cứu cao cấp của tập đoàn Toshiba với...