Tháng 07, 2018
Thứ hai
Thứ Hai, ngày 01/01/2018 16:09 PM (GMT+7)

Nữ tiến sỹ Quả cầu vàng: Nhà khoa học là phải đi

Nhà khoa học không phải chỉ quanh quẩn trong phòng thí nghiệm, trong giảng đường đại học mà cần phải có những chuyến đi thực tế tới với người dân, doanh nghiệp để tìm ra những vấn đề và giải quyết nó.

Nữ tiến sỹ Quả cầu vàng: Nhà khoa học là phải đi - 1

TS Nguyễn Thị Thủy (thứ 5 từ trái sang) trong một lần hướng dẫn sinh viên đi thực tế. Ảnh: NVCC.

Đó là chia sẻ của tiến sỹ Nguyễn Thị Thủy, giảng viên Khoa công nghệ sinh học và kỹ thuật môi trường, ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM. Tiến sỹ Thủy là một trong những nhà khoa học trẻ được trao tặng giải thưởng Khoa học và công nghệ thanh niên Quả cầu vàng do Trung ương Đoàn TNCS HCM và Bộ Khoa học và Công nghệ trao tặng.

Trong ngày đầu tiên của năm 2018, phóng viên Tạp chí Khám phá đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Nguyễn Thị Thủy để nhìn lại những thành công đã đạt được và những kế hoạch nghiên cứu trong tương lai của cô gái nhỏ nhắn này.

Khoa học đi vào trong những chuyện... phiếm

Tiến sỹ có thể chia sẻ về cảm xúc của mình sau khi nhận giải thưởng khoa học và công nghệ thanh niên Quả cầu vàng do Trung ươn Đoàn trao tặng?

Khi biết tin được vinh dự nhận giải, quả thật mình rất bất ngờ. Ra Hà Nội nhận giải, và có buổi trò chuyện với Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng thật sự vừa vui vừa hồi hộp.

Điều đặc biệt, tại lễ tuyên dương, mình đều nhận thấy sự gần gũi của những người cùng nhận giải như mình. Nói chuyện với họ, mình đều cảm nhận được đó là những nhà khoa học trẻ rất say mê nghiên cứu, rất cởi mở.

Chính điều đó khiến mình như “bắt được sóng” với những người bạn khác và say sưa nói về các đề tài nghiên cứu. Mình và TS Nguyễn Thị Ánh Dương đang công tác tại Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật cùng nhận giải trong lĩnh vực công nghệ môi trường.

Vì nghiên cứu trong một lĩnh vực nên hai người như có sự ăn ý khi nói chuyện và chia sẻ những kinh nghiệm làm đề tài. Sau chương trình đó, mình và Dương đã trao đổi những thông tin liên lạc để có thể hợp tác trong các đề tài sắp tới.

Mới đây, trường ĐH công nghiệp thực phẩm TP.HCM nơi chị đang công tác đã xây dựng khá nhiều chính sách khuyến khích các giảng viên nghiên cứu khoa học. Trong đó, đáng kể nhất là mức thưởng cho một bài báo khoa học đăng tạp chí quốc tế được thưởng đến 50 triệu đồng. Phải chăng, những chính sách khuyến khích như vậy đã giúp chị có thêm động lực say mê với khoa học và gặt hái được nhiều thành công?

Đúng vậy, các chính sách của nhà trường vừa là cơ hội, vừa là thử thách với bản thân mình. Thú thật là mình mới về trường công tác hơn 1 năm rưỡi. Mọi thứ đều mới mẻ và phải xây dựng lại từ đầu.

Nhưng điều mà mình hạnh phúc nhất là mỗi khi đến giảng đường, các thầy cô lại trò chuyện với nhau bắt đầu bằng các đề tài, bài báo. Mọi người thường hỏi nhau có đề tài nào chưa, khi nào được thưởng thì khao… làm không khí nghiên cứu luôn hiện diện trong những câu chuyện hằng ngày.

Bản thân mình cũng đang làm một đề tài liên quan đến xử lý nước thải. Xu hướng nghiên cứu thường hướng đến việc xử lý nước bằng phương pháp phân hủy sinh học (sử dụng vi sinh vật để xử lý chất thải). Tuy nhiên, với những loại nước thải từ mực in, nước thải công nghiệp…thì sử dụng phương pháp phân hủy sinh học khó khả thi. Do đó, khi sử dụng các phương pháp hóa lý hỗ trợ có thể tạo điều kiện tốt cho quá trình phân hủy sinh học sẽ diễn ra. Nghiên cứu này khi thành công sẽ có ứng dụng rất lớn trong việc xử lý nước thải.

Với mình, người giảng viên không chỉ làm để tài mà phải có những hoạt động “truyền lửa” nghiên cứu khoa học cho sinh viên.

Làm khoa học là phải luôn có tâm thế chấp nhận những vấp váp và khó khăn. Với sinh viên, mình luôn nhắn nhủ điều đó. Vấn đề quan trọng mà mỗi sinh viên cần phải làm đó là tự tìm hiểu, tự đọc. Phải biết được vấn đề này trên thế giới đã nghiên cứu tới đâu, họ đã phát triển được những công nghệ gì rồi. Từ đó, mình mới hiểu cái đã làm rồi để có những hướng đi mới.

Điều thứ hai là sự học hỏi từ người đi trước. Bản thân mình khi làm các đề tài luôn hỏi rất nhiều những giáo sư đi trước. Họ sẽ truyền những kinh nghiệm quý báu và gợi ý những hướng đi mà mình cần đến.

Có lúc, mình đã trực tiếp lên gặp PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, Phó hiệu trưởng phụ trách trường đang công tác để hỏi những kinh nghiệm chuyên môn. Thầy luôn nhiệt tình giúp đỡ và định hướng, thậm chí cho mình số điện thoại liên hệ với những doanh nghiệp về lĩnh vực đó.

Sinh viên khi làm những thí nghiệm và gặp khó khăn thì thường xuyên gọi điện thoại cho mình. Mình rất vui vì điều đó. Có những hôm cô trò trao đổi công việc đến khuya để tìm ra các hướng giải quyết.

Theo mình, cách tốt nhất để tạo sự gần gũi giữa cô trò đó là sự chia sẻ. Thời điểm sinh viên, mình cũng như các em bây giờ, và luôn mạnh dạn học hỏi thầy cô mình. Nếu sinh viên hiểu được những chuyện đó thì cô trò sẽ hợp tác và cùng làm việc với nhau rất dễ dàng.

Nữ tiến sỹ Quả cầu vàng: Nhà khoa học là phải đi - 2

Phó chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng bắt tay các nhà khoa học đạt giải Quả cầu vàng năm 20`7 tại Hà Nội. Ảnh: NVCC.

Những kế hoạch "vi hành"

Có lẽ công trình nghiên cứu được nhiều người quan tâm nhất của tiến sỹ là đề tài “Hệ thống xử lý nước uống trong các tình huống khẩn cấp” dành cho người dân các vùng lũ lụt. Đây sẽ là cứu cánh cho những người dân vùng lũ trong vấn đề nước sạch khi nước ta chứng kiến những trận lũ lịch sử, đặc biệt là tại Khánh Hòa vừa qua?

Đây là đề tài nghiên cứu mình thực hiện khi mình học thạc sĩ. Mục tiêu của đề tài này là phát triển hệ thống xử lý nước uống trong những tình huống khẩn cấp như thiên tai, lũ lụt, thiếu điện…

Đề tài đưa ra hệ thống xử lý nước sử dụng màng lọc với nguồn nước cấp từ ao, hồ, sông và tận dụng sức lực của con người để vận hành bơm tay, không sử dụng điện.

Có thể nói rằng, với hệ thống này sẽ giải quyết một phần vấn đề thiếu nước sạch cho đồng bào vùng lũ. Bởi nếu thiếu nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống sẽ kéo theo vấn đề về dịch bệnh, rất nguy hiểm với người dân.

Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tìm kiếm các nguồn lực tài chính để tiếp tục mô hình hóa sản phẩm này và tiến hành sản xuất công nghiệp cũng như thử nghiệm sản phẩm.

Trong năm 2018, chị có những định hướng nghiên cứu thế nào để những công trình khoa học của mình có thể đi vào cuộc sống?

Năm 2018 sẽ là một năm khá bận rộn với các kế hoạch cần triển khai. Vấn đề hạn chế nhất của mình hiện nay là thiếu kiến thức thực tế về ứng dụng của chuyên ngành Kỹ thuật môi trường. Nhà khoa học không nên chỉ quanh quẩn trong phòng thí nghiệm, trong khuôn viên nhà trường hay chỉ là công việc giảng dạy.

Quan trọng hơn, những trải nghiệm thực tế trong ngành là rất quan trong, để thấy được sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tế, các vấn đề về vận hành các hệ thống xử lý chất thải, xử lý sự cố và cách khắc phục.

Trong năm 2018, mình sẽ sắp xếp các công việc thật hợp lý để thời gian nhiều hơn cho các hoạt động trải nghiệm tại các cơ sở sản xuất nơi lắp đặt các hệ thống xử lý chất thải. Mình tin, những trải nghiệm này là vô cùng quan trọng cho việc giảng dạy, định hướng trong nghiên cứu của mình, đáp ứng với những nhu cầu của xã hội, doanh nghiệp.

Các nghiên cứu về xử lý nước thải sẽ được đẩy mạnh trong năm tới. Mình cũng sẽ xây dựng những kế hoạch theo các lộ trình cụ thể như: Thực tế nghiên cứu hiện nay, nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, mô hình hóa sản phẩm từ nghiên cứu, sản phẩm công nghiệp.

Trong đó, hai công việc nặng nề nhất đó là việc mô hình hóa hệ thống xử lý và ứng dụng vào quy mô công nghiệp. Vì muốn làm được hai việc này, ngoài việc cần chủ động trong việc nghiên cứu, mình cần phải có sự giúp đỡ của nhà trường, doanh nghiệp, chuyên gia…

Tuy nhiên, mình cũng đã vạch sẵn kế hoạch kết nối với những đồng nghiệp ở ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM và ĐH Thái Nguyên để làm việc này.

TS Nguyễn Thị Thủy sinh năm 1984, công tác tại Khoa công nghệ sinh học và kỹ thuật môi trường, ĐH công nghiệp thực phẩm TP.HCM.

TS Thủy từng là sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, bảo vệ luận án thạc sỹ tại Thái Lan và tiến sỹ tại Đài Loan.

Đề tài "Phát triển hệ thống xử lý nước uống trong các tình huống khẩn cấp" của TS Thủy đã đạt giải thưởng President's choice on AITvideo research competition vào năm 2010.

TS Thủy có 3 bài báo đăng trê tạp chí ISI và 07 bài (2 tác giả chính) đăng tại hội thảo quốc tế, đồng tác giả trong chương sách quốc tế về hệ thống xử lý nước, sử dụng màng ứng dụng trong các tình huống khẩn cấp.

Hà Thế An

Tin đọc nhiều

Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Kiến trúc Pháp tiêu biểu ở Huế vì sao chỉ có 27 công trình? Sau khi danh sách 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
KHCN tuần qua: Tìm thấy nơi lạnh nhất thế giới, giống như ở hành tinh khác Các nhà khoa học mô tả nơi lạnh nhất thế giới vừa được tìm...