Tháng 04, 2018
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 25/10/2017 11:12 AM (GMT+7)

Phân tích chuỗi cung ứng: Điểm yếu "chết người" của các startup nông nghiệp

Các startup nông nghiệp Việt thường bắt đầu khởi nghiệp từ góc nhìn của cá nhân, từ một nhu cầu bức thiết nào đó của xã hội, hay vì phong trào mà bỏ qua một vấn đề có ý nghĩa sống còn với doanh nghiệp. Đó là phân tích chuỗi cung ứng.

Nông nghiệp là ngành tạo ra sản phẩm hữu hình, vừa đa dạng vừa phong phú. Bởi bản thân các sản phẩm nông nghiệp đã liên tục sáng tạo để phù hợp với từng điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng vùng miền.

Dựa trên mỗi sản phẩm nông nghiệp đặc thù của từng vùng miền mà con người lựa chọn ra các thực phẩm cho mình. Bởi vậy mà Âu, Mỹ, Phi, Á chẳng lục địa nào có thói quen ăn uống giống nhau (con người sống theo tự nhiên). Chính vì vậy mà chuỗi cung ứng sản phẩm nông nghiệp ở mỗi nước, mỗi tỉnh đều có những đặc thù khác nhau. Nếu ta tận dụng được thế mạnh hiểu biết của mình về đặc thù địa phương, hẳn ta sẽ chiếm được lợi thế cạnh tranh với người đến từ vùng miền khác.

Phân tích chuỗi cung ứng: Điểm yếu "chết người" của các startup nông nghiệp - 1

Nhiều startup nông nghiệp Việt thường khởi nghiệp mà "quên" phân tích chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, các startup nông nghiệp Việt thường khởi nghiệp từ góc nhìn của cá nhân, từ một nhu cầu bức thiết nào đó của xã hội hay đơn giản chỉ làm theo phong trào mà thiếu phân tích chuỗi cung ứng. Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các khó khăn, thậm chí là thất bại của các startup trong quá trình hoạt động.

Không phân tích chuỗi cung ứng sẽ không có cái nhìn tổng quan. Không phân tích thì sẽ không thấy được ta nên làm gì, giải quyết điều gì cho các chuỗi cung ứng hay sau 5 năm nữa, chuỗi cung ứng sẽ phát triển theo xu hướng nào?

Ta thử hình dung một ví dụ rằng xã hội này đang thiếu rau an toàn và nhìn lại gia đình ta cũng đang thiếu rau an toàn để ăn. Vậy là ta đi mở farm trồng rau. Đến khi thu hoạch thì ta lại phải chạy đi tìm cách bán, nhưng vẫn không bán được.

Kết cục, ngồi phân tích lại mới thấy, ta không nên làm trang trại rau vì thị trường thiếu rau. Mà ta nên làm giải pháp logistic để đưa ra từ farm đến người tiêu dùng. Rất nhiều doanh nghiệp làm rau Việt đang gặp tình trạng nhà sản xuất thì không bán được rau, người bán lẻ rau thì than vãn không có rau để mua, người tiêu dùng thì bảo không có rau để ăn. 

Hoặc một ví dụ khác về trái sầu riêng. Hôm trước có 1 bạn hỏi ý kiến tôi về việc mở các store bán sầu riêng an toàn ở Sài Gòn. Bạn có địa chỉ trồng sầu riêng tốt, đảm bảo an toàn.

Các nông dân hiện thường bán xanh (hái 1 lần hết 1 cây, non hay già hái hết) vì bán chín thương lái không mua, bởi không bảo quản được. Sau khi thu mua, họ đem về nhúng hóa chất làm chín rồi bán cho người tiêu dùng. Trong khi người tiêu dùng thì không mua được sầu riêng an toàn để ăn và không biết mua ở đâu, mà bạn thì có thể cùng nông dân trồng an toàn, thu hoạch chín.

Thoạt nghe qua, ta có thể thấy được đề xuất mở cửa hàng bán sầu riêng an toàn mà bạn ấy nói là hợp lý. Tuy nhiên sự thật không phải vậy, nếu sầu riêng của bạn an toàn thật thì sẽ có rất nhiều cửa hàng muốn mua. Các cửa hàng bán thực phẩm sạch tràn lan, làm gì có sầu riêng để bán.

Và hẳn là người tiêu dùng nếu chỉ đến cửa hàng của bạn để mua sầu riêng thì chi phí mặt bằng và nhân sự sẽ ngốn hết tiền của bạn. Vậy có phải trong chuỗi cung ứng này thiếu khâu "làm chín an toàn" không?

Các nước nổi tiếng về sầu riêng như Thái Lan, Malaysia họ đều phải thu hoạch ở độ chín 85% sau đó chuyển về đến các thành phổ lớn thì dùng công nghệ ủ chín tự nhiên (như chuối bán tại siêu thị hiện nay). Với giải pháp này thì người tiêu dùng sẽ có sầu riêng an toàn để ăn. Và nếu sầu riêng của bạn thực sự an toàn thì các cửa hàng sẽ tranh nhau bán.

Nếu chỉ xem 2 ví dụ trên, các bạn có thể hình dung 2 startup không phân tích chuỗi cung ứng này sẽ đi đâu về đâu trong tương lai. Việc phân tích chuỗi cung ứng không đảm bảo cho startup thành công. Nhưng chắc chắn sẽ giảm đi khả năng thất bại.

Dựa trên kết quả phân tích chuỗi cung ứng, toàn bộ nhân viên sẽ biết nên tập trung sáng tạo, tập trung nguồn lực vào chỗ nào. Nếu không thì sáng tạo nhiều thứ lan man không có khả năng ứng dụng. Thông qua việc phân tích này bạn sẽ cũng dễ dàng thuyết phục nhà đầu tư hơn.

Phân tích chuỗi cung ứng: Điểm yếu "chết người" của các startup nông nghiệp - 2

Việc phân tích chuỗi cung ứng chắc chắn sẽ giảm đi khả năng thất bại cho các startup nông nghiệp Việt. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, điểm yếu của chính người bản địa đó là khi đã sống trong chính chuỗi cung ứng ấy lại không thể mô tả nó. Cũng giống như ta có thể nhìn nhận, đánh giá nhận xét người bạn thân của mình rất đúng nhưng lại rất khó tự nhận xét đánh giá bản thân mình.

Chính vì lẽ đó mà khi muốn phân tích chuỗi cung ứng của một sản phẩm nào đó, một vùng nào nó ta thường phải dùng phương pháp "so sánh tương quan". Tức là tìm hiểu về các chuỗi cung ứng khác của sản phẩm đó ở Thái Lan, ở Trung Quốc, ở Malaysia, ở Pháp, ở Úc, ở Mỹ.

Thông qua việc phân tích chuỗi cung ứng của những nước này, ta sẽ nắm được các chỉ tiêu để phân tích và so sánh với chuỗi cung ứng của nước mình. Nhà đầu tư hoặc chính bạn sẽ biết được tương lai lĩnh vực bạn đang làm sẽ ra sao. Tương lai startup của bạn sẽ đi đâu về đâu. Khi ấy bạn biết mình cần làm gì trong từng giai đoạn. Nhà đầu tư cũng biết đầu tư cho bạn qua các giai đoạn thì sự phát triển sẽ ra sao.

Vậy nên từ trước làm sản phẩm gì cũng phân tích cả chuỗi cung ứng: Nguyên vật liệu đầu vào, sản xuất, chế biến, logistic, phân phối, bán lẻ, tiêu dùng... phân tích càng chi tiết càng tốt. Càng phân tích chi tiết bức tranh của bạn sẽ càng rõ ràng.

Đồng Đức Thành (Giám đốc Cầu Đất Farm)

Tin đọc nhiều

Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Cởi bỏ “tư duy ngược” để xuất sắc giành giải cao nhất cuộc thi Hackathon Nhóm đã khảo sát nhu cầu của người dân về các thiết bị báo...
Tư duy đổi mới sáng tạo: Nhân tố cốt lõi để khởi nghiệp “Tư duy đổi mới sáng tạo - một nhân tố cốt lõi để khởi...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...