Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 10/09/2015 06:00 AM (GMT+7)

Phát hiện các loại cúm nguy hiểm nhờ kiểm tra gen

Những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm sẽ được kiểm soát bằng việc kiểm tra gen cá thể. Điều này giúp mở ra một phương pháp phòng chống lây nhiễm mới.

Theo các nhà nghiên cứu cho biết, những người có nguy cơ cao mắc các bệnh cúm nguy hiểm sẽ được phát hiện sớm bằng phương pháp kiểm tra gen và được khuyến khích tiêm vắc xin dự phòng theo mùa.

Dịch vụ y tế quốc gia (NHS) của Anh sẽ cung cấp những liều vắc xin phòng cúm cực mạnh cho những đối tượng chịu  ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ virus cúm, bao gồm những người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai và những người đang mắc các vấn đề về sức khỏe như bệnh suyễn.

Những nghiên cứu mới đây cho thấy phần đông dân số có xu hướng xảy ra biến chứng khi nhiễm cúm và thậm chí chết trong khi cứu chữa ở bệnh viện bởi cơ địa của họ đề kháng yếu với cúm. 

Cứ khoảng 400 người thì sẽ có 1 người mang gen biến dị có tên IFITM3 sẽ khiến cho họ có những biến chứng trầm trọng khi bị nhiễm virus cúm. Gen này ở trạng thái thông thường sẽ giúp mã hóa các protein giúp thành tế bào của cơ thể chống lại sự truyền nhiễm. Nhưng cơ chế bảo vệ tự nhiên này sẽ bị suy yếu ở những người có loại gen này bị biến dị. 

Phát hiện các loại cúm nguy hiểm nhờ kiểm tra gen - 1

Tìm kiếm gen IFITM3 để phát hiện cúm. Nguồn: David Cheskin/PA

Paul Kellam, một chuyên gia trong lĩnh vực gen virus tại Viện nghiên cứu Wellcome Trust Sanger phát biểu tại Lễ hội Khoa học Anh Quốc ở Bradford mới đây rằng gien biến dị sẽ giúp cho các bác sĩ đánh dấu được những người dễ bị lậy nhiễm virus cúm do bẩm sinh di truyền. “Khi đó, chúng ta có thể phân loại và sắp xếp họ ưu tiên tiêm vắc xin trước khi bệnh dịch bùng phát”. Paul nói.

Những bằng chứng về sự liên quan giữa IFITM3 và nguy cơ mắc các bệnh cúm nguy hiểm đã được nghiên cứu từ 3 năm trước. Dấu hiệu đầu tiên xuất hiện vào năm 2012 khi Kellam và các đồng sự nhận ra rằng những người nhập viện vào năm 2009 vì đại dịch cúm phần đông đều mang gen bị lỗi IFITM3.

Công trình nghiên cứu của Kellam đã thúc đẩy hàng loạt các hoạt động nghiên cứu bởi những nhà khoa học trong ngành. Cuối tháng trước, một nhóm các nhà khoa học liên kết giữa Mỹ và Trung Quốc đã công bố thông tin về kết quả của bốn công trình nghiên cứu nhằm chỉ ra rằng trong 445 người bị nhiễm virus cúm gia cầm H5N1, những người có gien biến dị IFITM3 đã phải chịu đựng những biến chứng nghiêm trọng cao hơn 24% so với những người bình thường.

Việc sắp xếp ưu tiên têm vắc xin cúm với liều lượng mạnh cho những người có gen đột biến sẽ giúp làm giảm mạnh những ca mắc bệnh nghiêm trọng và tiết kiệm nhiều chi phí chăm sóc của bệnh viện. Vào năm 2009, đại dịch cúm ở Anh đã giết chết hơn 450 người. 

Việc khám phá ra gen đột biến làm suy yếu khả năng miễn dịch của người trước virus cúm sẽ giúp mở ra một phương pháp phòng bệnh mới, theo lời của ông Kellam. Một nghiên cứu khác vào cuối tháng trước công bố kết quả cho thấy, có thể tăng cường mức độ chống đỡ của protein tạo ra bởi gen IFITM3, từ đó khiến cho sức đề kháng  trước virus cảm cúm sẽ được tăng cao.

Vào tháng 3 năm nay, Bộ y tế Anh Quốc đã thông báo rằng đột biến là một trong những khuynh hướng chính trong sự thay đổi của virus cúm và điều này đã làm giảm đi phần lớn hiệu quả của vắc xin phòng cúm theo mùa. Các bác sĩ thường trông đợi các vắc xin sẽ có hiệu quả trên phân nửa số người được tiêm. Nhưng sự tiến hóa của virus cúm H3N3 đã khiến cho số người thật sự được bảo vệ nhờ tác dụng của vắc xin đã giảm xuống chỉ còn 3 trên 100 người.

Bởi vì IFITM3 đóng một vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn nhiều loại virus thâm nhập vào trong tế bào nên một phương pháp điều trị dựa trên sự tăng cường hoạt động của gen này sẽ giúp cung cấp thêm sự bảo vệ trước những virus cúm nguy hiểm.

“Bằng việc hiểu rõ cơ chế hoạt động của các gen biến dị, chúng ta sẽ có thể nghĩ tới việc mở rộng lĩnh vực nghiên cứu chống truyền nhiễm giúp chúng ta chống lại hàng loạt virus, từ bệnh cúm cho đến bệnh Dengue và Ebola”. Tiến sĩ Kellam nói.

Phan Thanh (The Guardian)

Tin đọc nhiều

Nhà khoa học 83 tuổi vẫn ngày ngày dấn thân vì khoa học Sau 60 năm làm khoa học, GS.TS Trần Kim Qui trải lòng: "Tôi...
Vườn rau trong nhà bằng công nghệ khí canh sẽ xuất hiện tại 100 căn hộ Quận 2 Sau một thời gian dài nghiên cứu, dự án khởi nghiệp Treant...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...
“Điểm danh” các sản phẩm KHCN tiêu biểu tại TP.HCM Từng gắn bó nhiều năm với ngành khoa học và công nghệ...