Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Bảy, ngày 24/11/2018 16:12 PM (GMT+7)

Than hoạt tính từ cây dại ở Việt Nam có giá trị ngang hàng nhập

Than hoạt tính từ cây guột có hàm lượng carbon cao gấp 2-3 lần so với các sản phẩm than hoạt tính hiện nay, và có giá trị tương đương với sản phẩm nhập khẩu.

Cây guột tuy 'nhỏ mà có võ'

Ý tưởng chế tạo than hoạt tính từ cây guột được ThS Mai Thị Nga, giảng viên trường Cao đẳng Cộng đồng Hà Tây, bắt đầu từ “nguồn cảm hứng của thầy giáo hướng dẫn” khi làm nghiên cứu sinh tại Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội (ĐHKHTN - ĐHQGHN).

“Guột là cây thuộc họ dương xỉ, là cây gắn với tuổi thơ của thầy tôi - PGS-TS Nguyễn Ngọc Minh, giảng viên Khoa Môi trường, ĐHKHTN - ĐHQGHN. Từ trước đến nay, cây guột chỉ được dùng làm đồ thủ công mỹ nghệ, lợp mái nhà, hay chất đốt mà chưa có bất cứ đề tài, công trình về loài cây này. Chính vì thế khi được thầy giao thực hiện đề tài nghiên cứu về cây guột, tôi rất hào hứng” - ThS Mai Thị Nga nói.

Than hoạt tính từ cây dại ở Việt Nam có giá trị ngang hàng nhập - 1

Cây guột thuộc họ dương xỉ. 

Bắt tay vào tìm hiểu, ThS Nga nhận thấy, cây guột có thân rễ mọc ngầm dưới đất và bò lan khá rộng, khỏe, chịu được điều kiện khắc nghiệt, đất nghèo dinh dưỡng. Cây guột mọc phổ biến ở rất nhiều nơi, đặc biệt là đất trống đồi núi trọc.

Ngoài sử dụng làm chất đốt bởi hàm lượng carbon cao, cây guột còn được biết đến với khả năng hấp thụ khí CO2 cực lớn. Ở ngành dương xỉ, trong thời gian diễn ra “sự kiện Azolla” (sự kiện chuyển hóa nguyên thủy), loài thực vật này đã hấp thụ khoảng mười nghìn tỷ tấn CO2 từ bầu khí quyển của Trái Đất, tương đương hơn 200 lần tổng lượng khí CO2 mà loài người thải ra mỗi năm.

Than hoạt tính từ guột chất lượng như hàng nhập

Trên những chuyến công tác ở Hà Giang, chứng kiến cảnh bà con phải địu những địu guột rất to trên lưng dùng làm chất đốt, “tôi và PGS Nguyễn Ngọc Minh nảy ra ý tưởng tạo viên nén than hoạt tính từ cây guột, giúp bà con đỡ vất vả và có thu nhập cao hơn”, chị Nga chia sẻ.

Ý tưởng này được ThS Nga mạnh dạn đem đi tham dự cuộc thi “Khởi nghiệp vì môi trường” do Đại sứ quán Mỹ tổ chức mới đây. Vượt qua 6 đội thi, dự án Fern (Future’s Energy & Environment Resource for Nation) do ThS Mai Thị Nga làm trưởng nhóm, đã giành được giải nhì ở hạng mục nhóm khởi nghiệp mới thành lập.

“Khi tham dự cuộc thi, chúng tôi nhận thấy rằng nếu chỉ tạo ra sản phẩm viên nén thì không tận dụng hết giá trị của guột nên quyết định tạo thêm sản phẩm than hoạt tính dùng cho mỹ phẩm và khẩu trang. Bởi vì hàm lượng carbon của nó cao gấp 2-3 so với các sản phẩm than hoạt tính hiện nay” - trưởng nhóm Fern tiết lộ.

Than hoạt tính từ cây dại ở Việt Nam có giá trị ngang hàng nhập - 2

Khách tham quan trải nghiệm than hoạt tính của Fern tại chung kết cuộc thi “Khởi nghiệp vì môi trường” do Đại sứ quán Mỹ tổ chức. Ảnh: Tuyết Nhung.

Với cấu trúc rỗng, xốp chính trong thân cây nên than hoạt tính từ cây guột có đặc điểm khác với than hoạt tính từ các nguyên liệu khác như mùn cưa, trấu.

“Hiện một số sản phẩm than hoạt tính được tạo ra từ mùn cưa, trấu, khi hoạt hóa chỉ cho lượng beta 300-500 (beta là một thông số quan trọng cho biết dung lượng hấp thụ của than hoạt tính). Chỉ số này là quá nhỏ bởi để sử dụng được than hoạt tính có tính tối ưu và ưu việt cần phải có lượng beta lớn hơn” - anh Đỗ Minh Thành, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Sanova Việt Nam, thành viên Fern, phân tích.

Theo anh Thành, với những sản phẩm như khẩu trang than hoạt tính, thiết bị lọc nước chuyên dụng… chỉ số beta trong than hoạt tính cần tối thiểu trên 800.

“Trong các thử nghiệm của Fern về cây guột, kết quả rất khả quan với chỉ số beta trên 900, tỷ lệ cao gấp 2-3 lần so với những sản phẩm than hoạt tính thông thường” - ThS Nga nói.

Theo chị Đoàn Vân Anh - Giám đốc Công ty Karibon chuyên sản xuất khẩu trang than hoạt tính cao cấp xuất khẩu, ở Việt Nam hiện chưa có đơn vị nào sản xuất được miếng vải ép nhựa với hàm lượng than hoạt tính gần 100% mà mới chỉ đạt 40-70%. Vì thế, công ty phải nhập khẩu từ Nhật Bản với giá thành rất đắt, khoảng 50 USD/m, do đó giá thành khẩu trang hoạt tính bán ra còn cao - 75.000 đồng/cái.

“Để sản xuất được sản phẩm như Karibon mong muốn, Fern còn phải đi một đoạn đường dài, tuy nhiên những kết quả bước đầu là rất khả quan. Tôi hi vọng sản phẩm than hoạt tính từ cây guột, đặc biệt là miếng ép dùng cho sản phẩm khẩu trang sau khi thành công sẽ giúp chúng tôi chủ động được nguồn nguyên liệu, có thể tạo ra được những sản phẩm với giá thành rẻ hơn” - chị Vân Anh nói.

Tuyết Nhung

Tin đọc nhiều

Những người trẻ Sài Gòn làm nông giữa lòng phố thị TP.HCM không chỉ là thiên đường khởi nghiệp dành cho các...
PGS.TS Nguyễn Văn Huy: 'Giữ ngày Tết là giữ hồn cốt Việt' Tết là sự biểu hiện của những nét đẹp của văn hóa. Chúng ta...
Chú mèo già rình đám cưới chuột ở công viên Huế Nhân dịp Tết Nguyên đán, các công viên ở Huế đang được trang...
Gần 10 nghìn phản ánh của người dân gửi đến dịch vụ phản ánh hiện trường Huế là địa phương triển khai dịch vụ phản ánh hiện trường từ...