Tháng 11, 2018
Thứ bảy
Thứ Sáu, ngày 18/05/2018 06:29 AM (GMT+7)

Thiếu chuẩn cốt nền, và “điệp khúc”... nâng đường, nâng nhà

Theo các chuyên gia, để phát triển đô thị bền vững thì trước hết TP. HCM cần phải giải quyết tận gốc “bài toán” cốt nền.

Cốt nền, nói dễ hiểu là cao độ đất nền của một đô thị, khi xây dựng phải tính toán làm sao để trong sinh hoạt được thuận tiện, không bị ngập úng, thoát nước tốt... Cốt nền liên quan đến rất nhiều ngành như môi trường, giao thông, thủy lợi, đất đai, kiến trúc - xây dựng..., nhưng hiện lại không có một quy hoạch tổng hợp thống nhất về vấn đề cốt nền cho toàn bộ TP.HCM.

'Loạn' chuẩn, dân “chạy đua” trong việc nâng cốt nền

Hiện nay, mức khống chế cốt nền của TP. HCM là 2,2 m nhưng đây chỉ là cốt nền chuẩn tránh triều cường, còn từ 2,2 m tăng giảm bao nhiêu cho hệ thống thoát nước cống, thoát nước mặt, hệ thống giao thông lại không xác định được.

Vì vậy, hệ thống giao thông hiện nay cũng chỉ xác định theo cốt nền từng vùng chứ không phải cốt chung toàn thành phố. 

Thiếu chuẩn cốt nền, và “điệp khúc”... nâng đường, nâng nhà - 1

Nhà dân bị biến thành "hầm" vì dự án nâng đường chống ngập. Ảnh chụp năm 2016 tại đường Kinh Dương Vương (phường An Lạc, quận Bình Tân, TP. HCM.

Thêm vào đó, khoảng vài chục năm gần đây, TP. HCM lại có sự phát triển tự phát sang những khu vực đất trũng mà quy hoạch và quản lý nhà nước không theo kịp. Rồi đến khi nhà cửa đã lấp đầy thì mới phát sinh chuyện chống ngập nên “điệp khúc” nâng đường, nâng nhà giữa chính quyền và người dân cứ thế mà trở thành cái vòng luẩn quẩn.

Trên lý thuyết, nếu khi xin giấy phép xây dựng, người dân được cấp cốt nền xây dựng chiếu theo cao độ chuẩn quốc gia, thì nhà sẽ không bao giờ bị ngập, cũng như không sợ bị thấp hơn mặt đường. Tuy nhiên, nếu chiếu theo thực tế thì lại nảy sinh những vấn đề trái khoáy vì theo độ cao chuẩn quốc gia có khi nhà cao hơn so với mặt đường hiện hữu 1 - 2 m. Hiện nay vẫn chưa có quy định về độ cao giữa nền nhà dân và lòng đường vì chưa có quy hoạch cốt nền cho từng khu vực cụ thể.

Tại TP. HCM, chỉ mới có đồ án quy hoạch thoát nước, chống ngập... nhưng chưa thấy có quy hoạch cốt nền và thoát nước mặt đô thị. Trong khi đó, về bản chất cốt nền đô thị là cơ sở tránh ngập úng cũng như quyết định việc thoát nước mặt. Ngoài ra, căn cứ để xác định cốt nền xây dựng đô thị còn phải xem đến yếu tố ứng phó với sự biến đổi khí hậu, số liệu thủy văn liên tục trong ít nhất 10 năm và lâu hơn.

Theo các chuyên gia, để đạt được “bài toán” quy hoạch thì TP. HCM cần phải giải quyết tận gốc “bài toán” cốt nền. Theo Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch Xây dựng vùng TP. HCM đến năm 2030, tầm nhìn 2050 do Viện Quy hoạch Xây dựng Miền Nam (Bộ Xây Dựng) đề xuất, cốt nền xây dựng của thành phố là từ 2,5 m đến 3,2 m trở lên. Cốt nền này được tính toán căn cứ trên biên độ triều, cả đến kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng cũng như các yếu tố thiên tai đặc thù đối với khu vực.

Tuy nhiên, lại có điều là nếu thực hiện theo đề xuất trên sẽ phải nâng cốt nền thành phố hiện nay lên từ 0,5 m đến 1,2 m. Và nếu như vậy có thể sẽ kéo theo cuộc “chạy đua” mới trong việc nâng nền.

Giải pháp nào cho bài toán cốt nền?

Trước tiên, các cơ quan chức trách của thành phố phải ngồi lại làm việc cùng nhau, cần có một cơ quan chủ trì tổng hợp tất cả số liệu, hiện trạng mốc cốt nền. Từ đó, đề ra mốc mới dựa trên cơ sở quy hoạch thủy lợi, quy hoạch thoát nước mặt, quy hoạch đường giao thông... nhằm hình thành một cốt nền chuẩn cho thành phố hướng đến sự phát triển bền vững của đô thị. Có như vậy mới tránh được tình trạng cống cao hơn mặt đường, vỉa hè cao thấp lổn nhổn, nền nhà cao hơn vỉa hè cả mét, hoặc thấp giống nhà hầm như tình trạng tại nhiều tuyến đường hiện nay.

Thiếu chuẩn cốt nền, và “điệp khúc”... nâng đường, nâng nhà - 2

Hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án nâng đường Kinh Dương Vương. 

Các đồ án quy hoạch chung hiện nay, việc xác định cốt nền xây dựng khống chế còn thiếu cơ sở, nhiều bản vẽ quy hoạch có nội dung sơ sài. Công tác thẩm định quy hoạch phần lớn chỉ quan tâm đến không gian phát triển, mạng lưới giao thông... mà ít quan tâm đến các nội dung hạ tầng kỹ thuật khác trong đó có cốt nền. Quy hoạch cốt nền đô thị phải không gây ảnh hưởng đến các trục tiêu nước tự nhiên, tạo môi trường tốt nhất cho công tác tiêu thoát nước đô thị.

Thứ hai, đã có quy hoạch chuẩn rồi thì khi cấp phép xây dựng cho người dân phải kèm theo số liệu chuẩn cốt nền. Về phần người dân, đối với khu đất xây dựng, cần phải có đủ về quy hoạch hệ thống thoát nước cùng những biện pháp chuẩn bị kỹ thuật khác như tránh lở đất, phương án giảm thiểu thiệt hại do tác động của thiên tai như động đất, triều cường… Sẽ rất tốt nếu người dân tuân thủ theo quy hoạch.

Thứ ba, thành phố cần thực hiện các giải pháp công trình và phi công trình để chống ngập, đồng thời nghiên cứu tất cả các nguyên nhân và hiện trạng phát triển của thành phố để tính toán cốt nền phù hợp cho từng khu vực.

Hiện tại, TP.HCM đang xây dựng hệ thống cống ngăn để kiểm soát mực nước triều tại một số sông, kênh rạch trên địa bàn thành phố như kênh Đôi, kênh Tẻ, Tàu Hủ, Hàng Bàng... Sau khi công trình này hoàn thành thì mực nước triều ở một số khu vực sẽ được kiểm soát, hạn chế được việc phải nâng đường, nâng nhà...

Trước mắt, cần phải chấp nhận thực trạng này bởi vì phải mất thời gian dài để nâng cấp từng bước chứ không thể làm từ đầu như tại những khu đô thị mới.

Trần Thượng Hải

Tin đọc nhiều

Nhà xưởng tiết kiệm điện với bộ điều khiển thông minh tự động tắt mở đèn Khi nhà kho, nhà xưởng, phòng lab ít người hoặc không có...
Công nghệ CRISPR chữa được tận gốc các bệnh di truyền - Ảo vọng hay thực tế? Chữ "CRISPR" có gợi cho bạn chút ý niệm nào không? Tại sao báo...
Những cuốn sách khoa học hay nhất xuất bản trong năm 2017 Năm 2017 là một năm tuyệt vời cho những mọt sách khoa học...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...