Tháng 01, 2019
Thứ ba
Thứ Bảy, ngày 04/11/2017 17:55 PM (GMT+7)

Trí tuệ nhân tạo có "ý thức" giống con người hay không?

Liệu trong tương lai gần, những robot do con người tạo ra có thể thức giấc và bắt đầu mơ mộng về sự sụp đổ của nền văn minh nhân loại hay không?

Ý thức là một khái niệm triết học hết sức trừu tượng mà con người khó lòng nắm bắt được. Định nghĩa tốt nhất mà chúng ta có thể đưa ra trong thời điểm này là: ý thức là những suy nghĩ và cảm giác được hình thành từ chính trải nghiệm cá nhân của mỗi người. Vậy liệu ý thức có thể được tạo ra ở một chỗ khác – ví dụ như ở một chiếc máy tính hay không?

Những nhận thức mà chúng ta cho là hiển nhiên phần nhiều dựa trên những định luật trong sách giáo khoa vật lý và hóa học. Về mặt lý thuyết, chúng ta có thể tìm cách để mô hình hóa nó. Vấn đề này đã khiến nhà toán học huyền thoại Alan Turing nhiều đêm mất ngủ. Và khi ông tìm được câu trả lời cho nó cũng đồng nghĩa với việc máy tính hiện đại đã có một vị cha đẻ tài ba!

Trí tuệ nhân tạo có "ý thức" giống con người hay không? - 1

AI có nhận thức không? (Ảnh: Warner Bros)

Trong những ngày đầu đặt nền móng cho máy tính hiện đại, có lẽ Turing đã từng mơ về một hệ thống máy tính có thể chơi cờ xuất sắc hơn những nhà vô địch thế giới. Turing không cần phải mơ nữa, vì mức độ trí tuệ nhân tạo ở AI AlphaGo và DeepMind trong thời bây giờ đã vượt xa hơn nhiều.

Nhưng có một điều kì lạ là tài năng phi thường của AI chỉ có thể được tạo ra từ khả năng nhận thức của con người. Trí tuệ nhân tạo có thể giải quyết vấn đề với một tốc độ đáng kinh ngạc, nhưng AI lại không biết bằng cách nào chúng xử lý được vấn đề?

Liệu trong tương lai gần, con người có thể tạo được một số chỉnh sửa để một ngày robot thức dậy và bắt đầu mơ mộng về sự sụp đổ của nền văn minh nhân loại? Để trả lời câu hỏi này, các nhà nghiên cứu đã phân chia ý thức thành ba loại.

Loại thấp nhất là C0, đó là khi bộ não giải quyết vấn đề mà chúng ta không hề nhận thức được. Ví dụ như khi bạn tìm cách luồn lách xe để di chuyển trong giờ cao điểm, hầu như bạn không thể nào nhớ được quãng đường mà bạn đã đi qua khi đặt chân đến nhà. Máy tính thật sự làm rất tốt công việc nhận thức C0 này.

Nhưng giai đoạn này có thật sự được coi là “ý thức” hay không vẫn cần phải xem xét lại!

Loại ý thức tiếp theo là C1. Các nhà nghiên cứu cho biết: C1 là mối quan hệ giữa một hệ thống nhận thức và một đối tượng suy nghĩ cụ thể, chẳng hạn như quan sát sự chuyển màu của tín hiệu giao thông. Trong C1, bộ não chọn đối tượng suy nghĩ để xử lý trên diện rộng. Nó không cứng nhắc trong một vấn đề cụ thể mà có thể được biến đổi để phù hợp với những ngữ cảnh khác nhau.

Quan sát đèn tín hiệu với C1 không chỉ là một vấn đề, mà còn là một khái niệm để bộ não đánh giá, ưu tiên và giải quyết hoặc không giải quyết - trong một thời gian cụ thể.

Loại ý thức cuối cùng là C2, nó giống như một giám sát viên ở trên tầng cao nhìn xuống – nó “biết” được những gì đang diễn ra. C2 còn được gọi là "siêu nhận thức".

C1 có thể diễn ra mà không có C2, và ngược lại. Nhưng theo các nhà nghiên cứu, cả hai hệ thống này đều không tồn tại ở trí tuệ nhân tạo – ít ra là ở thời điểm này. Các nhà nghiên cứu suy đoán rằng sự phát triển của C1 có thể phá vỡ tính mô đun của quá trình nhận thức.

Những tiến bộ gần đây trong vi mạch giúp con người lưu trữ và xử lý thông tin bằng những con chip giống như tế bào não. Thành tựu này có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng công nghệ mô đun. Để có thể đi xa hơn, con người cần phải tìm hiểu thêm về cách bộ não tạo ra không gian làm việc cho toàn cơ thể - từ đó chúng ta mới có thể chạm đến được những tầng sâu của ý thức.

Ngoài ra, để phát triển "ý thức" C2, các nhà nghiên cứu đề xuất một số quy trình: như áp dụng khả năng ra quyết định, phát triển một số loại bộ nhớ meta để tạo ra đường nối giữa cái biết và cái không biết.

Mặc dù các nhà khoa học không nói rõ là họ sẽ áp dụng những đề xuất này để phát triển thế hệ AI tiếp theo không, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng ý thức cho trí tuệ nhân tạo dựa trên những “phần cứng” tinh thần của con người.

Nghiên cứu đã được công bố trên tờ Science.

Viên Lâm (Sciencealert)

Tin đọc nhiều

Tập đoàn công nghệ VN gây ấn tượng tại triển lãm Digital Cambodia 2019 CMC đã gây dấu ấn trong gian triển lãm Digital Cambodia 2019...
Cổng Ngọ Môn ở Huế được tẩy rêu bằng công nghệ hiện đại Dự án làm sạch Cổng Ngọ Môn sẽ sử dụng các máy phun rửa áp...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Đuổi rắn bằng chế phẩm rẻ tiền, an toàn cho cả người lẫn rắn Không chỉ an toàn, Cr.12 còn có ưu điểm là chỉ có tác dụng...