Tháng 10, 2020
Thứ ba
Thứ Ba, ngày 08/09/2020 08:44 AM (GMT+7)

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ'

Hiện đang tham gia phát triển thuốc điều trị Covid-19 tại Anh, TS Đinh Ngọc Duy mong muốn mang kỹ thuật mới về cho nước nhà, không chỉ điều trị Covid-19 mà còn chữa ung thư và các bệnh khác.

Nhận thấy chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ và bành trướng khi đại dịch toàn cầu xảy ra, tiến sĩ Đinh Ngọc Duy (quê Quảng Ngãi) muốn đưa kỹ thuật đang được phát triển cùng nhóm nghiên cứu tại Đại học Cambridge (Anh) về Việt Nam, giúp ngành y nước nhà tự chủ kỹ thuật tìm ra thuốc chữa bệnh nhanh chóng, không chỉ Covid-19 mà còn cho các bệnh dịch khác trong tương lai.

Cả thế giới lao vào “cuộc chiến”

Tiến sĩ Đinh Ngọc Duy hiện đang nghiên cứu sau tiến sĩ tại trung tâm chuyên về bệnh suy giảm trí nhớ, rối loạn thần kinh vận động và tiểu đường type 2, thuộc Đại học Cambridge.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 1

Tiến sĩ Duy ở phòng thí nghiệm tại Đại học Cambridge. Ảnh: NVCC.

Đại dịch Covid-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra đã lây nhiễm tới 213 quốc gia với hơn 27 triệu người mắc, hơn 890.000 người chết. Số người bị lây nhiễm và tử vong vẫn còn tăng mạnh do chưa tìm ra vaccine phòng ngừa hoặc thuốc chữa trị triệt để.

Các nước trên thế giới và nhiều công ty y dược đã bắt tay vào nghiên cứu và phát triển vaccine chống Covid-19. Hiện có các dự án vaccine đã ở giai đoạn thứ 3 của thử nghiệm lâm sàng, như vaccine của Đại Học Oxford (Anh), công ty Moderna (Mỹ), BioNTech (Đức) và Sinovac (Trung Quốc).

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 2

So sánh tiến độ thử nghiệm của các loại thuốc đang được điều chế. Ảnh: Evelo Biosciences.

Ngoài vaccine thì thuốc đặc trị cho Covid-19 cũng là một giải pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn dịch. Kết quả thử nghiệm lâm sàng cho thấy thuốc Remdesivir và Dexamethasone có cải thiện giúp bệnh nhân hồi phục nhưng vẫn còn rất hạn chế. Vì vậy việc tìm ra thuốc chữa Covid-19 lúc này là rất cần thiết.

Các công ty dược cũng đã lao vào tích cực nghiên cứu và phát triển các thuốc kháng thể đơn dòng, như công ty AbCellera và Eli Lilly cùng Regeneron ở giai đoạn 3, Vir Biotechnol và GlaxoSmithKline ở giai đoạn 2/3, AstraZeneca thuộc Đại học Cambridge ở giai đoạn 1.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 3

Các giai đoạn từ thử nghiệm cho đến phát hành chính thức của một sinh phẩm chống SARS-CoV-2. Ảnh: NHS.

Thuốc kháng thể đơn dòng (mAbs) là thuốc thế hệ mới rất hiệu quả nên giá thành rất đắt, dẫn tới chi phí điều trị từ 15.000 đến 200.000 USD, các nước nghèo sẽ rất khó tiếp cận. 80% mAbs được bán ra ở Mỹ, châu Âu, Canada và chỉ 20% được bán cho 85% dân số toàn cầu.

Công nghệ chip vi chất lỏng độc đáo

Trước thực tế đó, Tiến sĩ Duy bắt đầu tìm tòi và nghiên cứu phát triển kỹ thuật tìm ra thuốc nhanh trị Covid-19 dựa trên công nghệ chip vi chất lỏng. Kỹ thuật này giúp rút ngắn quá trình tìm ra thuốc mới cho thử nghiệm lâm sàng từ 5 năm đến 10 năm chỉ còn khoảng 3 tháng, giúp nhanh chóng tìm ra thuốc chữa Covid-19 và ung thư trong tương lai.

“Cụ thể, chúng ta lấy máu của người đã hồi phục sau Covid-19 và tìm tế bào miễn dịch bất kỳ sinh ra kháng thể để chống lại virus bằng chip vi chất lỏng. Mục đích của kỹ thuật này là tìm ra kháng thể trung hòa mà tế bào miễn dịch của người khỏi bệnh đã sinh ra chống lại virus,” anh giải thích.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 4

Những chip vi chất lỏng ứng dụng cho y học sinh học. Ảnh: Nhóm nghiên cứu.

Sau khi tìm được kháng thể thích hợp, nhóm nghiên cứu dùng một phần mềm trí tuệ nhân tạo để thiết kế ra những kháng thể tương tự rồi thử nghiệm lâm sàng. Kháng thể thiết kế mới này phải có độ đặc hiệu cao bám vào gai protein để virus không thể xâm nhập vào tế bào, đồng thời tế bào miễn dịch có thể được kích hoạt để tiêu diệt virus.

Tiến sĩ Duy cho biết thêm, virus corona xâm nhập vào phổi bằng gai protein trên bề mặt của chúng và kết hợp với tụ thể ACE-2 của tế bào phổi. Khi vào bên trong, chúng nhân lên, sản sinh lượng virus gấp nhiều lần. Để ngăn chặn quá trình này, các kháng thể trung hòa sinh ra từ tế bào miễn dịch sẽ tìm đến gai protein của virus, khiến virus không thể xâm nhập. Ngay lúc đó, tế bào miễn dịch sẽ tiêu diệt được lượng virus ít ỏi chưa kịp xâm lấn này.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 5

TS Duy tại phòng thí nghiệm của mình ở Cambridge. Ảnh: NVCC.

Công nghệ chip vi chất lỏng ra đời thập niên 90 nhưng gần đây mới được ứng mạnh mẽ trong y sinh và tìm ra thuốc. Rất nhiều công ty khởi nghiệp từ Đại học Cambridge đã ứng dụng công nghệ này trong việc nghiên cứu và phát triển thuốc như Steminnovate, CN Bio Innovations, Nanna Therapeutics.

Dự án của Tiến sĩ Duy và nhóm của mình đã được trình bày cho các nhà đầu tư ở Mỹ, châu Âu, Hồng Kông và Trung Quốc để gọi vốn, tiếp tục phát triển sâu rộng hơn. Tiến sĩ Duy bật mí, hiện nhóm đang làm việc với các nhà đầu tư ở Hồng Kông. Chi tiết về thương vụ sẽ sớm được công bố.

Dịch bệnh và chủ nghĩa dân tộc

Tiến sĩ Duy nhận định: “Dịch bệnh xảy ra thì chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ, việc một số nước giàu mạnh có năng lực y học đã không hợp tác cũng như giúp đỡ WHO, hay việc các nước giàu đặt trước và trữ vaccine lẫn nhau, dẫn đến các nước nghèo sẽ rất khó mua được vaccine Covid-19. Thực tế, trước đây Indonesia đã không thể mua vaccine cúm H5N1.”

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 6

Thuốc trị Covid-19 đã được điều trị và đang được thử nghiệm trên bệnh nhân tình nguyện. Ảnh: Evelo Biosciences.

Trong khi đó thuốc đặc trị Covid-19 từ kháng thể đơn dòng lại có giá thành rất cao, từ 15.000 USD đến 200.000 USD mỗi liệu trị. Do đó mỗi quốc gia phải tự nghiên cứu và phát triển vaccine cũng như thuốc đặc trị cho người dân của họ. Sự đầu tư đúng đắn cho y sinh học hiện đại sẽ giúp cho một quốc gia tồn tại và phát triển qua các đợt dịch không bị chậm lại và diệt vong.

Anh cho biết rất muốn đưa kỹ thuật vi chất lỏng tìm ra thuốc điều trị Covid-19 cũng như ứng dụng trong điều trị ung thư và các bệnh khác về Việt Nam. Những dịch bệnh khác trong tương lai cũng có thể sử dụng kỹ thuật này để tìm ra thuốc chữa trị nhanh.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 7

Tiến sĩ Duy ở Trường Trinity, trường có nhiều giải Nobel nhất trong các trường thuộc Viện Đại học Cambridge.

“Mình rất muốn đưa loại thuốc chữa Covid-19 về Việt Nam và cùng phối hợp với các nhà khoa học trong nước. Hiện tại, mình đang tìm kiếm các nhà đầu tư, mục đích sẽ xây dựng một công ty về y sinh nhằm đưa các kỹ thuật mới về Việt Nam,” anh bật mí.

Tại trung tâm anh đang tham gia nghiên cứu, mọi người tìm hiểu những cơ chế suy giảm trí nhớ kết tụ gây chết và gián đoạn truyền thông tin của tế bào thần kinh dựa trên công nghệ chip vi chất lỏng. Từ hiểu biết này, họ tìm ra các phương pháp chẩn đoán sớm cũng như những phân tử hay kháng thể để chữa trị bệnh.

TS Việt tìm thuốc Covid-19 ở Anh: 'Dịch bệnh xảy ra, chủ nghĩa dân tộc càng hiện rõ' - 8

Tiến sĩ Duy ở tiệc giáng sinh cùng nhóm nghiên cứu của mình tại Đại học Cambridge. Ảnh: NVCC.

Những nghiên cứu thiết thực và đột phá giúp nhóm nhận được sự đầu tư của nhiều công ty để giúp thương mại hóa nghiên cứu, đến nay đã được “rót vốn” gần 100 triệu USD. Đáng chú ý hơn, công ty của nhóm được thành lập chung với một giáo sư người Thụy Điển, cũng là thành viên của hội đồng Nobel Hóa học.

Tiến sĩ Đinh Ngọc Duy tốt nghiệp tiến sĩ kỹ thuật y sinh ở Đại học Quốc gia Singapore, có kinh nghiệm học tập và làm việc ở các nước Anh, Đức, Singapore và Đài Loan. Anh có nhiều năm nghiên cứu về công nghệ chip vi chất lỏng ứng dụng trong sinh học và y học như công trình tế bào thần kinh trên chip vi lỏng (neuron/brain-on-chip) tại Viện Khoa học Phân tích, Đức.

Ở Đại học Cambridge, Tiến sĩ Duy dùng chip vi chất lỏng để tìm ra cơ chế lây lan của những protein bị sắp xếp sai (Tau, α-Synuclein, Aβ) qua tế bào thần kinh. Bên cạnh đó anh cũng dùng chip vi chất lỏng để chế tạo những vi hạt protein từ đậu Hà Lan và đậu nành, thay thế hạt vi nhựa hay vi hạt làm bằng polymer tổng hợp trong các sản phẩm đồ uống, mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân.

Đây là viện đại học nghiên cứu danh giá của thế giới, sản sinh ra 3 trong 10 nhà khoa học lỗi lạc nhất trong lịch sử gồm Issac Newton, Charles Darwin và Stephen Hawking, cũng là nơi có giáo sư, nhà nghiên cứu và cựu sinh viên đạt 120 giải Nobel trên toàn thế giới.

Quang Niên

Tin đọc nhiều

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh… Mỗi năm hoa đào nở Lại thấy ông đồ già…
Sinh viên chế robot tự hành nói tiếng Việt với giá bất ngờ Sản phẩm robot tự hành thông minh được nhóm thầy trò khoa Cơ...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...