Tháng 12, 2018
Thứ sáu
Thứ Tư, ngày 28/11/2018 12:03 PM (GMT+7)

Việt Nam xuất rơm nhưng phải nhập nấm vì thiếu công nghệ?

Là một nước nông nghiệp, Việt Nam có nguồn phụ phẩm dồi dào để trồng nấm. Tuy nhiên, nấm Việt đang đánh mất vị thế cạnh tranh với các loại nấm nhập khẩu từ Hàn Quốc, Nhật Bản đặc biệt là Trung Quốc.

Mất dần vị thế nấm Việt

Hiện nay, tổng sản lượng nấm trong cả nước ước tính đạt khoảng 270 ngàn tấn, tập trung trọng điểm ở khu vực phía Nam và Bắc, với khoảng 16 chủng loại nấm khác nhau. Tại thị trường nội địa, nấm dưới dạng tươi và khô được tiêu thụ chủ yếu. Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu dưới dạng đóng hộp.

Việt Nam xuất rơm nhưng phải nhập nấm vì thiếu công nghệ? - 1

Nấm bào ngư trắng của VietMushroom

Việt Nam có nhiều thế mạnh để phát triển ngành sản xuất nấm như khí hậu thuận lợi, đa dạng sinh học khu hệ nấm lớn, nguồn nguyên liệu dồi dào. Tuy có nhiều điều kiện để phát triển, nhưng ngành nấm còn tồn tại rất nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Điều này khiến nấm Việt đánh mất vị thế cạnh tranh với các loại nấm nhập khẩu từ Hàn Quốc, Nhật Bản đặc biệt là Trung Quốc. Mặc dù các nước này hàng năm phải nhập khẩu rơm rạ của Việt Nam. Phong trào trồng nấm được được mở rộng trên cả nước rồi nhanh chóng thoái trào tại nhiều địa phương.

Nguyên nhân của tình trạng này, theo ông Lê Quang Thái, Trung tâm Ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp KHCN Hà Nội, sự đa dạng về chủng nấm ăn và nấm dược liệu của Việt Nam còn nghèo nàn. Các cơ quan nghiên cứu chưa chú trọng vào nghiên cứu và phát triển các chủng giống nấm khiến độ ổn định của giống chưa cao, năng suất thấp. Nhiều loại nấm phổ biến như nấm sò, rơm thì chủng giống đều được nhập từ nước ngoài.

Bên cạnh đó, các cơ sở nuôi trồng còn thiếu kiến thức trong các khâu như chuẩn bị nguyên liệu, kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh nhà xưởng… Việc áp dụng khoa học công nghệ, như cảm biến môi trường, tự động hóa chưa được triển khai nhiều. Theo ông Thái, yếu nhất vẫn là vấn đề bảo quản sau thu hoạch của ngành nấm hiện nay. Nấm được tiêu thụ chủ yếu dưới dạng tươi, hoặc sấy khô và muối để phục vụ xuất khẩu trong vòng 24 giờ sau khi thu hái. Các biện pháp kỹ thuật xử lý, quy trình đóng gói còn thủ công và chưa cao.

Công nghệ giúp 'hồi sinh' ngành nấm?

Hiện nhiều địa phương, doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ để phát triển ngành nấm như Bắc Giang, Nghệ An, TPHCM, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Kinoko, Công ty TNHH Nông trại Fuha Farm…

Tuy nhiên, những con số này còn rất ít so với tiềm năng phát triển ngành nấm ở nước ta. Thực tế, phần lớn các cơ sở trồng nấm vẫn sản xuất thủ công là chính do họ chưa biết đến các công nghệ có thể áp dụng vào việc trồng nấm để cho năng suất cao, chất lượng tốt và giảm chi phí lao động.

Việt Nam xuất rơm nhưng phải nhập nấm vì thiếu công nghệ? - 2

Ảnh minh họa.

Công nghệ sản xuất giống nấm dạng dịch thể do Trung tâm Công nghệ Sinh học Thực vật (Viện Di truyền nông nghiệp) nghiên cứu thành công có nhiều ưu điểm vượt trội so với giống trên cơ chất tổng hợp dạng rắn. Trong điều kiện thuận lợi thì nuôi sợi trong môi trường lỏng khoảng 3 - 5 ngày là có thể sử dụng được, khi cấy sang nguyên liệu nuôi trồng có thể rút ngắn được 1/2 - 2/3 thời gian ươm sợi.

Công nghệ này rất phù hợp với sản xuất nấm ở quy mô công nghiệp trên các loại nấm cao cấp như kim châm, sò đùi gà, thủy tiên. Hiện nay, các nhà khoa học trong nước đã làm chủ được công nghệ này trên quy mô phòng thí nghiệm, tuy nhiên cần đẩy mạnh việc áp dụng công nghệ này vào thực hiện.

Công nghệ dung hợp tế bào trần là kỹ thuật trộn hai loại tế bào trần (đã loại bỏ thành tế bào) với nhau để tạo ra tế bào lai. Đây là kỹ thuật không mới, được sử dụng phổ biến cho thực vật. Tuy nhiên lại là một hướng đi đang được các nhà khoa học quan tâm khi áp dụng cho nấm. Cụ thể như để kéo dài thời gian bảo quản và hạ thấp nhiệt độ nuôi trồng nấm cho phù hợp với mọi vùng với các ngưỡng nhiệt độ khác nhau, các nhà khoa học đã thực hiện kỹ thuật dung hợp tế bào trần giữa nấm rơm và nấm đùi trần.

Việt Nam xuất rơm nhưng phải nhập nấm vì thiếu công nghệ? - 3

Qua đó, đã tạo ra chủng nấm rơm có thể sinh trưởng ở nhiệt độ 25oC, bảo quản ở nhiệt độ 16oC. Ông Thái cho rằng, đây là kỹ thuật tạo giống mới, các nhà khoa học Việt Nam cần đi sâu nghiên cứu. Đặc biệt, trong điều kiện khí hậu Việt Nam có sự khác biệt lớn giữa các vùng miền.

Ngoài ra, công nghệ chiếu tia cực tím trong bảo quản nấm giúp tăng hàm lượng dinh dưỡng đã được áp dụng tại một số nước như Đan Mạch, Mỹ, Australia. Đây cũng là công nghệ hoàn toàn khả thi có thể áp dụng cho ngành sản xuất nấm tại Việt Nam.

Ngoài ra, một số công nghệ IoT, mạng cảm biến không dây, sử dụng đất phủ, tưới nhỏ giọt bù áp… cũng là những công nghệ cần được các đơn vị khoa học trong nước quan tâm nghiên cứu, áp dụng vào ngành sản xuất nấm.

Khả Hân

Tin đọc nhiều

Những bộ phim về khởi nghiệp đáng xem Hơn cả những vui buồn hỉ nộ ái ố trong cuộc sống thường...
Hé lộ mạng lưới công nghệ đằng sau các startup triệu đô tại Việt Nam Không chỉ nổi tiếng với khoản đầu tư 50 triệu USD gần đây từ...
Xe buýt trả khách tại cầu đi bộ: Ý tưởng sáng tạo giúp Hàng Xanh thoát kẹt Nhóm sinh viên này đề xuất tổ chức lại giao thông tại ngã tư...
Trao giấy chứng nhận cho 30 học viên hỗ trợ khởi nghiệp Chương trình đào tạo nhằm phát triển và nâng cao chất lượng...