Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 24/09/2015 11:20 AM (GMT+7)

Các bệnh nghề nghiệp và cách hạn chế

Hiện nay có 30 loại bệnh nghề nghiệp được Nhà nước công nhận và được chi trả BHYT. Phần lớn các bệnh nghề nghiệp có thể chữa khỏi, nhưng một số bệnh để lại di chứng vĩnh viễn, mất khả năng lao động như điếc nghề nghiệp, các bệnh về bụi phổi silic, amiăng...

Người lao động thường mắc các bệnh nghề nghiệp nhiều là bụi silic, điếc, nhiễm độc benzen, nhiễm độc chì, nhiễm độc hóa chất, viêm loét da, viêm gan virus…

Các bệnh nghề nghiệp và cách hạn chế - 1

Công nhân làm việc không trang bị bảo hộ lao động dễ mắc bệnh nghề nghiệp

Không thể xem thường!

Vài tháng gần đây, anh Nguyễn Văn Thành, công nhân cơ khí tại quận 9, TP.HCM có cảm giác tai lùng bùng, người nghễnh ngãng, đôi lúc nhức đầu. Nhiều lúc người đối diện nói như hét anh Bình mới nghe được. “Đi khám ở bệnh viện bác sĩ cho biết tôi bị điếc ở giai đoạn đầu. Công việc của tôi là đứng máy tiện, có lẽ thường xuyên tiếp xúc với tiếng ồn mà không nút tai nên tôi bị ảnh hưởng thính giác.”, anh Thành nói. Về trường hợp của anh Thành, bác sĩ cho biết anh bị điếc nghề nghiệp ở dạng nhẹ và thường gặp. Tuy nhiên, nếu xem nhẹ bệnh này và không cải thiện điều kiện làm việc anh Thành có thể bị điếc.

Các bệnh nghề nghiệp và cách hạn chế - 2

Theo nghiên cứu của các chuyên gia, bệnh điếc nghề nghiệp là bệnh có tỷ lệ mắc đứng thứ hai trong số các bệnh nghề nghiệp được thanh toán BHYT ở Việt Nam. Nguyên nhân của bệnh điếc nghề nghiệp là do tiếp xúc với mức tiếng ồn vượt quá tiêu chuẩn cho phép trong môi trường lao động; bệnh không có khả năng hồi phục nhưng có thể dự phòng được bằng các biện pháp đơn giản. Biện pháp kỹ thuật là giảm từ nguồn, cách ly; sử dụng biện pháp phòng hộ cá nhân và biện pháp y tế.

Trong 6 tháng đầu năm 2015 Trung tâm Bảo vệ sức khỏe lao động và Môi trường TP.HCM lấy mẫu đo đạc các yếu tố liên quan đến môi trường lao động tại 492 cơ sở thì có đến 783/5.787 mẫu tiếng ồn vượt tiêu chuẩn cho phép, tỷ lệ vượt mẫu là 13,53%. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến gia tăng bệnh điếc nghề nghiệp.

Theo TS.BS Huỳnh Tấn Tiến – Giám đốc Trung tâm Bảo vệ sức khỏe lao động và Môi trường TP.HCM, những lao động làm việc ở môi trường có tiếng ồn từ 85 dBA trở lên, tiếp xúc liên tục dần dần sẽ bị giảm thính lực, nếu tiếp xúc từ 3 tháng trở lên và mỗi ngày trên 6 giờ sẽ dẫn tới điếc nghề nghiệp. Triệu chứng ban đầu của bệnh là nghe kém, người bệnh thường không biết. Bệnh thường diễn biến làm 3 giai đoạn với thời gian khác nhau tùy theo từng người. Để hạn chế điếc nghề nghiệp, khi làm việc trong môi trường tiếng ồn cần sử dụng các dụng cụ bảo vệ như nút tai, loa che tai... Người sử dung lao động nên bố trí thời gian làm việc hợp lý cho người lao động, khám sức khỏe định kỳ, đo thính lực để phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời.”

Dễ mắc, khó chữa

Nhóm các bệnh bụi phổi và phế quản là bệnh nghề nghiệp phổ biến nhất gồm bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp; bệnh bụi phổi amiăng; bệnh bụi phổi bông; bệnh viêm phế quản mãn tính nghề nghiệp; bệnh hen phế quản nghề nghiệp; bệnh bụi phổi than nghề nghiệp... Đứng đầu trong danh sách các bệnh được chi trả BHYT là bệnh bụi phổi silic, việc tiếp xúc với bụi silic qua đường hô hấp kéo dài khiến người lao động có thể bị bệnh ở mức độ nhẹ đến mất khả năng lao động và nặng có thể dẫn đến tử vong. Khi bệnh bụi phổi silic phát triển và có biến chứng sẽ xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Các biến chứng thường gặp: nhiễm lao, suy hô hấp, nhiễm khuẩn phế quản phổi cấp tính. Tuy nhiên một vài loại thuốc điều trị làm ngưng sự phát triển của bệnh đã được thực nghiệm ở súc vật và có hiệu quả. Nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và ngừng tiếp xúc với bụi, phần lớn các trường hợp tổn thương ổn định.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hương – Chủ tịch Hội Vật lý trị liệu TP.HCM, bệnh bụi phổi silic là bệnh không hồi phục và hiện chưa có thuốc điều trị. Bệnh dễ gặp với những người  làm các loại công việc như: khai thác than, khoáng sản, khoan đường hầm xuyên núi đá; các nghề thường xuyên tiếp xúc với cát đá như đánh bóng đá, thủy tinh, làm khuôn cát, sản xuất đá cho vật liệu xây dựng; người làm việc trong ngành công nghiệp luyện kim, đúc…

Triệu chứng của bệnh là khó thở khi gắng sức nhưng về sau có thể khó thở liên tục và đôi khi khó thở dạng suyễn. Tiếp đến bệnh nhân bị ho, lúc đầu ho khan, về sau ho có đàm. Diễn tiến bệnh bụi phổi silic thường âm thầm, từ từ và kéo dài nhiều năm, không thể hồi phục được. Bệnh không có thuốc đặc hiệu, chỉ có thể chữa trị triệu chứng, giúp bệnh nhân bớt khó thở, bớt ho, nhiễm trùng (nếu có). Người bị bệnh bụi phổi silic nếu không được điều trị tốt có thể chết trong vòng 10-20 năm sau khi khởi bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân chết thường không do bệnh bụi phổi silic mà đa số là do biến chứng của bệnh như dễ bị bệnh lao, viêm phổi, viêm phế quản, suy tim, tổn thương mạch vành... Để phòng ngừa người lao động cần thường xuyên đeo khẩu trang ngăn bụi hoặc dùng mặt nạ lọc bụi khi tiếp xúc với bụi; tránh lao động gắng sức cao vì nếu hô hấp tăng làm cho bụi tăng cường xâm nhập phổi.

Tránh để tái phát bệnh

Bác sĩ Hoàng Văn Thế - Trưởng khoa bệnh nghề nghiệp (Bệnh viện Điều dưỡng - phục hồi chức năng - điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM) trên thực tế bệnh nghề nghiệp tạo ra gánh nặng tài chính rất lớn cho người lao động và gia đình của họ, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, nhiều người thường chủ quan vì các loại bệnh này không phải thấy liền mà tích tụ, kéo dài từ ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác. Nhiều lao động khi còn trẻ, khỏe lướt qua được các BNN và ít nhận thấy các dấu hiệu BNN nên ít quan tâm.

Theo bác sĩ Hoàng Văn Thế, người lao động cần được kiểm tra định kỳ để sớm phát hiện các bệnh nghề nghiệp và có giải pháp điều trị. Tuy nhiên, sau điều trị nếu bệnh nhân không thực hiện tốt việc bảo hộ lao động, bệnh dễ tái phát; chất độc hoặc các yếu tố có hại thấm nhiễm vào cơ thể sẽ tích lũy theo thời gian. Khi cao hơn mức cho phép sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, việc điều trị sau này sẽ khó và tốn kém hơn nhiều.

Ngoài ra, đối với một số loại bệnh nghề nghiệp khó có thể tránh khỏi do đặc trưng của môi trường làm việc thì người lao động phải nâng cao ý thức về bảo hộ lao động. Chẳng hạn, trong môi trường làm việc đặc thù như làm việc trong nhà máy sản xuất ắc quy, công nhân tiếp xúc thường xuyên với chì thì việc nhiễm độc chì khó có thể tránh khỏi. Vấn đề là nhiễm ít hay nhiều mà thôi do đặc trưng bụi chì là nhẹ, có trong không khí nên chỉ còn cách hạn chế tối đa việc nhiễm chì. Người lao động khi vào đơn vị phải cố gắng thực hiện đúng các quy trình về an toàn lao động, thực hiện bảo hộ lao động như dùng găng tay cao su, nón đầy đủ; phải tự mình bảo vệ bản thân mình bằng cách giữ gìn vệ sinh, rửa tay sạch sẽ để giảm lây chì vào cơ thể. Đồng thời, thường xuyên khám định kỳ để phát hiện bệnh, xét nghiệm mức độ nhiễm độc chì, truyền dịch nước biển và các biện pháp khác để thải độc...

----------------------

Bài viết phục vụ Dự án “Tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về an toàn lao động, vệ sinh lao động năm 2015”.

Giang Sang

Tin đọc nhiều

Bị trào ngược dạ dày nên ăn gì để bệnh nhanh thuyên giảm? Trào ngược dạ dày là một căn bệnh liên quan tới sức khoẻ...
Gây tê tủy sống khi sinh bị đau lưng: Lý giải của chuyên gia các mẹ cần biết Theo các chuyên gia, việc sản phụ bị đau lưng sau gây tê tủy...
Hàng nghìn chị em chia sẻ nhau cách chữa viêm nhiễm phụ khoa bằng lá bàng Nước lá bàng nấu sôi cho một chút muối rồi xông hoặc rửa...
Những điều chị em nên biết về kích thước của "cô bé" Kích thước vùng "tam giác" của chị em có thể ảnh hưởng trực...