Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Bảy, ngày 21/09/2019 17:03 PM (GMT+7)

Hàng triệu trẻ em tăng động chưa được điều trị vì bố mẹ ngộ nhận?

Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) là bệnh lý khá phổ biến ở trẻ em, tuy nhiên nhiều phụ huynh còn ngộ nhận và nhầm lẫn, dẫn đến trẻ không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Vẫn còn ít trẻ được chẩn đoán, điều trị

Tại Khoa Khám tâm lý - Tâm thần trẻ em, BV Tâm thần TP.HCM, bé N.T.P.V (SN 2008, ngụ Tiền Giang) được cha mẹ đưa đến khám với những hành vi không chịu ngồi yên, đứng lên, chạy nhảy, nghịch phá đồ đạc khắp phòng, nằm lăn ra đất nghịch phá đồ đang cầm trên tay.

Khi BS yêu cầu bé ngồi xuống ghế, bé thực hiện theo nhưng luôn loay hoay trên ghế, nghịch phá đồ đạc trên bàn BS. BS CKI Nguyễn Thị Giang, Trưởng Khoa Khám tâm lý, cho biết, bé được chẩn đoán bị ADHD, và được điều trị bằng thuốc. Sau điều trị 2 tuần bé đã giảm bớt các hành vi lăng xăng, nghịch phá. Bé ngồi lâu hơn, tập trung khá hơn. Cho đến nay bé vẫn được tái khám định kỳ.

Tương tự, bệnh nhi N.P.N.M. (SN 2011, ngụ Q. 4, TP.HCM) cũng được cha mẹ đưa đến khám và được chẩn đoán tăng động giảm chú ý thể hỗn hợp, chậm phát triển trí tuệ mức độ nhẹ do nóng nảy, phá phách thái quá. M. tập trung kém, trí năng kém, không đếm được bàn tay có bao nhiêu ngón, đồng thời diễn đạt ngôn ngữ chưa tốt, có hành vi vận động phá phách, chạy liên tục…

Hàng triệu trẻ em tăng động chưa được điều trị vì bố mẹ ngộ nhận? - 1

BS Đinh Thạc đang khám cho bệnh nhi tăng động giảm chú ý. Ảnh: L.N

BS Giang cho biết: “Bé được điều tri bằng thuốc, sau điều trị 7 ngày tình trạng của bé ổn định hơn. Sau 2 tháng dùng thuốc, bé cải thiện tốt, tuy nhiên sau đó bé bỏ điều trị 3 tháng dẫn đến tình trạng phá phách càng nặng hơn, không ý thức được nguy hiểm”. 

Theo ThS.BS Đinh Thạc, Trưởng khoa Tâm lý, BV Nhi đồng 1, TP.HCM, ADHD là rối loạn phát triển tâm thần mạn tính và rất phổ biến hiện nay. Bệnh gồm 3 thể: giảm chú ý (trẻ dễ dàng bị phân tâm, không quá hiếu động hoặc bốc đồng); tăng động - xung động (rất hiếu động và bốc đồng, không có sự giảm chú ý ở mức độ trầm trọng); phối hợp (đây là thể gặp nhiều nhất, trẻ có cả 3 dấu hiệu tăng động, xung động, giảm chú ý).

Bệnh được xác định có nhiều nguyên nhân, trong đó từ 60-90% liên quan đến di truyền. Bên cạnh đó, những yếu tố góp phần khiến trẻ mắc bệnh như mẹ hút thuốc lá, uống rượu, tiểu đường trong quá trình mang thai khiến trẻ bị sinh non, thiếu oxy, nhẹ cân; trẻ bị viêm não - màng não, chấn thương đầu, hoặc nhiễm độc chì…

Trên thế giới, có khoảng 5-17% trẻ từ 5-12 tuổi mắc phải. Tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ mắc bệnh khoảng 6,5% (khu vực phía Nam), 3,01% (khu vực phía Bắc), trong đó tỷ lệ nam gấp 3 lần nữ. Đối với nam, trẻ chủ yếu tăng động, ở nữ trẻ chủ yếu bị giảm chú ý, lo âu, trầm cảm. Tuy nhiên, theo BS Thạc, trên thực tế tỷ lệ trẻ em mắc bệnh tại Việt Nam được phát hiện và điều trị vẫn còn rất ít, theo thống kê có thể lên đến hàng triệu trẻ chưa được phát hiện và điều trị.

Cần sự quan tâm từ gia đình và nhà trường

BS Thạc chia sẻ thêm, hiện nay tỷ lệ trẻ được phát hiện và điều trị còn thấp xuất phát từ những ngộ nhận và hiểu biết chưa đầy đủ của cha mẹ cũng như giáo viên.

“Nhiều người thường suy nghĩ rằng chứng ADHD không có thật. Do đó, trẻ có những biểu hiện của tăng động, giảm chú ý, giảm tập trung… thì thường bị đổ thừa rằng trẻ hư, không nghe lời. Hoặc nhiều người lầm tưởng rằng trẻ bị ADHD sẽ tự hết khi lớn lên. Tuy nhiên, thực tế rằng bệnh khởi phát từ nhỏ và tiếp diễn đến tuổi trưởng thành. Nếu không điều trị sớm bệnh sẽ diễn tiến thành bệnh mạn tính, khi lớn lên trẻ sẽ dễ mất kiểm soát, dễ phá rối, khó đạt được thành công, thậm chí dễ vi phạm pháp luật, và bị kỳ thị phân biệt đối xử", BS Thạc cho biết.

Hàng triệu trẻ em tăng động chưa được điều trị vì bố mẹ ngộ nhận? - 2

BS khuyến cáo phụ huynh nên quan tâm đến trẻ, nếu có dấu hiệu bất thường cần cho trẻ đi khám

Về phát hiện và điều trị sớm cho trẻ ADHD, BS Thạc nhấn mạnh trẻ mắc bệnh chủ yếu trong độ tuổi đi học, do đó cần sự quan tâm nhiều của giáo viên, quan sát học tập, sinh hoạt của trẻ tại trường, nhắc nhở cha mẹ cho trẻ đi khám và điều trị sớm. Song song đó, giáo viên nên có cách dạy kiên nhẫn, quan tâm hơn đối với trẻ.

Đối với gia đình cũng cần có sự phối hợp cùng BS trong quá trình trị liệu. Cần kiên nhẫn chỉ dẫn cho trẻ, chia nhỏ công việc cho trẻ, và kịp thời khuyến khích khi trẻ có hành động tốt.

Ngoài ra, trẻ mắc ADHD cũng cần có chế độ dinh dưỡng phù hợp theo lứa tuổi, cân đối các nhóm thức ăn. Đặc biệt, cần hạn chế cho trẻ ăn thức ăn nhiều đường, nhiều ga, thức ăn nhiều năng lượng, tăng cường cho trẻ ăn rau xanh, trái cây tươi. Đồng thời, khi phát hiện con có năng khiếu, cha mẹ nên tạo điều kiện bồi dưỡng để trẻ phát huy năng khiếu đó, tránh áp đặt trẻ.

BSCKI Trịnh Tất Thắng, Giám đốc BV Tâm Thần TP.HCM, nhấn mạnh: “Trước đây, khi thấy trẻ có những biểu hiện tăng động, giảm chú ý, nhiều phụ huynh nghĩ trẻ hư, hiếu động, không hiểu rằng đó là bệnh lý cần điều trị dẫn đến việc phát hiện muộn và khó điều trị. Ngoài ra, trước đây việc hạn chế trong phương pháp điều trị, thuốc cũng là khó khăn khiến hiệu quả điều trị chưa cao. Hiện nay, đã có phương pháp điều trị và thuốc tốt, hiệu quả điều trị cao, do đó khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đến BV có chuyên khoa để được khám và điều trị kịp thời”.

Lam Ngọc

Tin đọc nhiều

Sốt xuất huyết nên ăn gì để bệnh nhanh khỏi, tránh biến chứng Mùa hè cũng là thời điểm nhiều bậc phụ huynh lo lắng với...
Nguy hiểm khi tự ý dùng đèn hồng ngoại 'đau đâu, chiếu đó' khỏi cần bác sĩ Theo ý kiến nhiều chuyên gia, việc lạm dụng đèn hồng ngoại...
9 vị trí đau trên cơ thể cảnh báo bệnh nguy hiểm Nhiều cơn đau nhức trên cơ thể là dấu hiệu cảnh báo bạn mắc...
Những điều chị em nên biết về kích thước của "cô bé" Kích thước vùng "tam giác" của chị em có thể ảnh hưởng trực...