Tháng 05, 2017
Thứ năm
Thứ Hai, ngày 14/10/2013 07:35 AM (GMT+7)

Sỏi mật trâu bò dùng làm thuốc

Tôi nghe một số người nói, sỏi trong mật trâu bò có thể sử dụng để làm thuốc. Xin cho biết có đúng hay không ? (Lê Văn Tám, Lập Thạch, Vĩnh Phúc)

+ Đáp:

 

Sỏi trong mật trâu bò đã được dùng làm thuốc từ rất lâu đời, Đông y gọi đó là “Ngưu hoàng”. Nói nôm na, vị thuốc “ngưu hoàng” chính là sạn mật, hay sỏi mật, của những con trâu hoặc con bò mắc bệnh sỏi mật.

Ngưu hoàng – sỏi mật trâu bò chỉ có ở những con trâu, con bò mắc bệnh, nên từ xưa đã là một vị thuốc quý hiếm. Để khai thác ngưu hoàng, người xưa thường tìm những con trâu bò già, gầy yếu, mắt lờ đờ, khi đi đầu hay quay nghiêng, đứng hoặc nằm thường thở khò khè như bị hen, đó thường là những con vật mật thường có ngưu hoàng.

Sỏi mật trâu bò dùng làm thuốc - 1

Sỏi trong mật trâu bò đã được dùng làm thuốc từ rất lâu đời, Đông y gọi đó là “Ngưu hoàng”. (Ảnh minh họa).

Để khai thác ngưu hoàng, khi mổ trâu bò, thì nắn túi và ống mật, hễ thấy có cục rắn cứng thì cần sớm rạch túi mật ra, lọc qua rây, lấy mật riêng và ngưu hoàng riêng. Nếu để lâu, dịch mật ngấm vào ngưu hoàng sẽ làm ngưu hoàng bị đen và có phẩm chất kém. Sau khi lấy ngưu hoàng, cần dùng vải mềm hay gạc sạch gạt bỏ màng nhầy dính xung quanh, dùng thông thảo hoặc cỏ bấc đèn (đăng tâm thảo) hoặc bông bọc lại, ngoài cùng bọc một lớp vải thưa, buộc cẩn thận. Cho vào hộp kín, trong có vôi cục chưa tôi hoặc gạo rang hay silicagien để hút ẩm. Hộp phải nút kín, thì khả năng hút ẩm của vôi hay gạo rang mới thể hiện tốt. Nhất thiết không phơi nắng hay sấy lửa hoặc để ở chỗ có gió mạnh, vì sức nóng, ánh sáng mặt trời hoặc gió mạnh làm ngưu hoàng nứt vỡ, sẫm lại, phẩm chất sẽ kém. Tuỳ theo mức độ kết sạn, ngưu hoàng có kích thước to nhỏ không nhất định; lớn có thể bằng quả trứng gà, nhỏ thì bằng hòn cuội hoặc viên sạn. Khi cắt ngang trông thấy như gồm nhiều lớp dính chặt vào nhau, có màu vàng nâu hoặc nâu đỏ.

Kết quả nghiên cứu hiện đại cho thấy, trong ngưu hoàng có axit cholic, cholesterol, ergosterol, axit béo, este phôtphoric, bilirubin, vitamin D, muối canxi, sắt, đồng v.v... Trên cơ sở thành phần hoá học của ngưu hoàng thiên nhiên, những năm gần đây, người ta đã chế ra ngưu hoàng tổng hợp. Do đó, hiện tại ngưu hoàng có 2 loại: Ngưu hoàng thiên nhiên và Ngưu hoàng nhân tạo (tổng hợp). Ngưu hoàng tổng hợp được bán dưới dạng bột màu cá vàng, mùi thơm như mùi mít chín, đựng trong lọ màu.

Theo Đông y, ngưu hoàng có vị ngọt, tính mát; vào hai kinh tâm và can. Có tác dụng thanh tâm giải độc, khai khiếu hóa đàm, lương can tức phong. Dùng trong các bệnh nhiệt sốt cao phát cuồng, thần trí hôn mê, trúng phong bất tỉnh, cổ họng sưng đau, ung thư, đinh nhọt. Trong dân gian, ngưu hoàng thường được dùng làm thuốc trấn tĩnh và mạnh tim trong các trường hợp có triệu chứng điên cuồng, sốt quá phát cuồng, người co quắp, trẻ nhỏ bị kinh phong.

Ngưu hoàng thường chỉ sử dụng với liều nhỏ, từ 0,3-0,6g; dưới dạng bột hay phối hợp với các vị thuốc khác làm thành viên. Cấm chỉ định với người doanh huyết phận không có nhiệt và phụ nữ có thai.

Theo Lương y Hư Đan (Tiền Phong/Tri Thức Trẻ)

Tin đọc nhiều

Uống nước chanh ấm có thực sự tốt cho sức khỏe của bạn hay không? Uống nước chanh ấm vào buổi sáng sẽ giúp tăng cường sức đề...
Chuyện gì xảy ra khi bạn ăn hành tây mỗi ngày? Bạn là người thích ăn hành tây, nhưng có thực sự biết tác...
Nếu cứ tiếp tục 6 thói quen này, gan của bạn sẽ gặp nguy hiểm Các thói quen hàng ngày, đặc biệt là thói quen ăn uống tác...
Một bệnh nhân 4 tháng đi khám bảo hiểm y tế 123 lần Những bệnh nhân này thường xuyên đi khám 2-3 lần mỗi ngày...