Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 12/07/2019 10:30 AM (GMT+7)

Giao thông công cộng thông minh ở TP.HCM: cần cả quy hoạch lẫn tư duy quản lý

Việc ứng dụng khoa học công nghệ là một trong những yếu tố tạo nên sự thành công, nhưng cần thêm cơ chế khai thác sức mạnh tư nhân và khuyến khích các bên hợp tác với nhau.

Là một trong những hoạt động dịch vụ đóng vai trò then chốt trong việc vận hành và phát triển Thành phố trong giai đoạn mới, phù hợp với chủ trương xây dựng TP.HCM thành đô thị thông minh, hệ thống giao thông công cộng nhận được nhiều quan tâm của đông đảo người dân, bởi chính họ là người sử dụng và thụ hưởng dịch vụ này hàng ngày, hàng giờ trong cuộc sống. Vì thế, việc bảo đảm phát triển hạ tầng phù hợp cho hệ thống giao thông công cộng theo hướng dịch vụ thông minh là yêu cầu hết sức cần thiết trong việc hoạch định chiến lược và kế hoạch phát triển Thành phố.

Chia sẻ kinh nghiệm triển khai hệ thống giao thông công cộng thông minh ở Hàn Quốc, GS. Gyeng Chul Kim - nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu giao thông Hàn Quốc cho biết việc ứng dụng khoa học công nghệ là một trong những yếu tố tạo nên sự thành công. Cụ thể, việc dùng thẻ thông minh và smartphone để thanh toán toán khi đi xe buýt vừa hạn chế sử dụng tiền mặt vừa giúp minh bạch thông tin, thậm chí không cần đến khâu soát vé. Dữ liệu GPS và IoT liên tục được cập nhật và kết nối trực tiếp vào smartphone giúp hành khách theo dõi lộ trình các chuyến xe, biết số ghế còn trống, mang đến nhiều tiện ích thoải mái cho người dân khi sử dụng dịch vụ giao thông công cộng.

Dù vậy, “nếu không có quy hoạch tổng thể và sự dịch chuyển về tư duy của nhà nước trong quản lý giao thông thì việc triển khai, hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng là rất khó.”, ông Gyeng Chul Kim khẳng định.

Hiện nay, TP.HCM có khoảng 3.000 xe buýt đã được lắp đặt GPS, dữ liệu được truyền về và lưu trữ tại máy chủ của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng Thành phố, tuy nhiên chưa được khai thác. Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM là đơn vị có nhiệm vụ xây dựng các đề án, đề tài, kế hoạch phát triển vận tải hành khách công cộng hàng năm, 5 năm và dài hạn trên địa bàn Thành phố và vận tải hành khách công cộng đến các tỉnh liền kề. Trong đó, bao gồm cả chiến lược quy hoạch, chương trình phát triển tích hợp (phát triển, điều chỉnh mạng lưới, kết cấu hạ tầng và ứng dụng công nghệ tiên tiến), tiêu chí kỹ thuật, đơn giá, định mức, quy chế, cơ chế quản lý, chính sách phát triển.

Giao thông công cộng thông minh ở TP.HCM: cần cả quy hoạch lẫn tư duy quản lý - 1

“Một vấn đề là dòng dữ liệu truyền về không liên tục, bị ngắt quãng. Có lúc xe buýt ở trên đường, lúc lại nhảy lên toà nhà, dẫn tới sai số lên tới 50m, vì vậy cần có công nghệ xử lý dữ liệu chính xác thì mới đem dữ liệu vào phục vụ quản lý điều hành. Ví dụ dự báo xe buýt đang ở đây thì bao nhiêu phút nữa tới trạm người dân đang chờ, không đơn giản là khoảng cách mà phải tính được với tốc độ xe chạy thực tế thì mất bao nhiêu thời gian để tới, đôi khi chỉ 200m mà mất tới 15-20 phút vì đường tắc”, ông Vũ Anh Tuấn (Trung tâm nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức) nêu vấn đề.

Bởi thế, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành các hoạt động giao thông bao gồm giao thông công cộng và phương tiện cơ giới là xu hướng tất yếu, tuy nhiên để thực hiện được cần quy hoạch tổng thể, có chiến lược thực hiện và các dự án đầu tư. Mặt khác, tính khả thi cũng còn phụ thuộc vào các mô hình quản lý và thực hiện. Chẳng hạn như những đề án về thẻ xe bus thông minh, tuy có tổ chức đấu thầu nhưng không thành công vì còn tồn tại một số vấn đề chưa được quy định rõ ràng như chi phí (ai là người chi trả), rủi ro (sự phân chia trách nhiệm và phân bổ rủi ro cho các bên như thế nào)... khiến cho người đầu tư chưa an tâm đầu tư, cơ quan quản lý Nhà nước cũng không an tâm phê duyệt những hợp đồng với tư nhân.

Bên cạnh đó, hiện tại Trung tâm Quản lý đường hầm sông Sài Gòn (Sở Giao thông vận tải TP,HCM) đã có trang điện tử cung cấp thông tin khá chính xác về tình hình giao thông trên các tuyến đường. Tuy nhiên, hệ thống lấy dữ liệu từ các taxi hợp đồng phải qua nhiều đơn vị trung gian chứ chưa trực tiếp vào máy chủ của Thành phố.

“Công nghệ là công cụ nhưng có sử dụng được hay không phụ thuộc vào cách tư duy của chúng ta, cách vận hành hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý”, ông Vũ Anh Tuấn đề xuất việc cần làm đầu tiên là cải tổ mô hình quản lý giao thông của Thành phố.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Hiếu (Đại học Việt Đức), trong bối cảnh công nghệ đã rẻ hơn, cách tiếp cận của người dân với các thiết bị thông minh cũng rộng rãi hơn, việc mua các hệ thống công nghệ phát triển giao thông thông minh hoặc tự xây dựng hệ thống giao thông thông minh có thể tiến hành sớm hơn nhưng cần nhất là phải xây dựng hệ thống dữ liệu mở, lúc đó mới có thể gia tăng tốc độ và năng cao hiệu quả của quá trình sản xuất dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ.

“Muốn làm tốt hơn phải hợp tác với tư nhân một cách khôn khéo và minh bạch. Nếu tư nhân thương mại hoá được hệ thống dữ liệu và trả tiền đầy đủ cho Nhà nước, Nhà nước có được nguồn “nuôi” thì dịch vụ mới phát triển hiệu quả và bền vững được. Điểm yếu hiện tại là cơ chế khai thác sức mạnh tư nhân và các biện pháp khuyến khích các bên hợp tác với nhau”, TS. Nguyễn Ngọc Hiếu nhận định.

Hoàng Kim

Tin đọc nhiều

Việt Nam ghi tên lên bản đồ dầu khí Từ những tài liệu vô cùng hạn chế, những nhà khoa học Liên...
Ký ức Sài Gòn với xe đò chạy bằng than Đây là công nghệ Wood Gas, hoặc Green Gas 'thân thiện môi...
F5 Fruit Shop: khởi nghiệp từ ước mơ người Việt được ăn trái cây sạch Toàn bộ sản phẩm do F5 Fruit Shop bán ra đều trải qua rất...
PACs Syngo.plaza: giải pháp số hóa và quản lý hình ảnh y khoa cho y tế thông minh Triển khai giải pháp sử dụng dữ liệu số hóa hình ảnh sẽ giúp...