Tháng 01, 2019
Thứ ba
Thứ Hai, ngày 22/10/2018 16:05 PM (GMT+7)

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích

Đề án di dời 4.200 hộ dân với hơn 15.000 người ra khỏi khu vực I di tích Kinh thành Huế được xem là cuộc di dân lớn nhất của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa tổ chức buổi khảo sát thực địa khu vực giải tỏa trong khuôn khổ Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng của khu vực I di tích Kinh thành Huế. 

“Sống bám” khổ cực trên di tích

Ông Phan Văn Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết khu vực Kinh thành Huế có diện tích hơn 500ha, bên trong thuộc 4 phường (Thuận Hòa, Thuận Thành, Thuận Lộc, Tây Lộc) và bên ngoài thuộc 3 phường tiếp giáp (Phú Hòa, Phú Bình, Phú Thuận).

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 1

Sự hiện diện của những ngôi nhà tạm bợ trên di tích khiến cảnh quan nhếch nhác. Ảnh: Nhật Tuấn.

Kinh thành Huế là một công trình di tích có giá trị lớn về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan môi trường và quân sự, được quy hoạch và xây dựng trong thời gian 30 năm (tháng 5/1803 - 5/1832), bao gồm nhiều hạng mục như: Hộ Thành hào, tường thành, Kỳ Đài…

Hơn 130 năm nay kể từ khi triều đình Huế ký Hiệp ước Patenotre vào năm 1884 để quân Pháp vào đóng ở đồn Mang Cá và sau đó dần dần mất đi chủ quyền, việc bảo trì Kinh thành ngày càng sa sút, thiếu sự quan tâm của triều đình.

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 2

Những căn nhà tạm bợ phá vỡ cảnh quan và gây ô nhiễm môi trường... Ảnh: Nhật Tuấn.

Tình trạng này tiếp tục sau khi nhà Nguyễn mất đi vai trò lịch sử của mình vào năm 1945. Kể từ thời điểm này, khi Kinh đô Huế nói chung và Kinh thành Huế nói riêng trở thành di tích, Kinh thành Huế ngày càng bị hư hỏng dần.

Tại nhiều điểm di tích, nhân dân địa phương tự động lấn chiếm dần mặt bằng của công trình kiến trúc, xây dựng nhà ở, mở vườn, trồng hoa màu…, không chỉ trong Thành Nội, trên mặt hào mà còn ngay trên thượng thành, trong lòng các pháo đài…

Cho đến nay, trong các khu vực I di tích Kinh thành có khoảng 4.200 hộ dân sinh sống.

Ông Hoàng Ngọc Khanh, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, cho biết: “Phần lớn các hộ dân sống trong những ngôi nhà tạm bợ, chật hẹp, các điều kiện vệ sinh, môi trường không đảm bảo, ảnh hưởng đến sức khỏe và mỹ quan đô thị, xâm phạm nghiêm trọng di tích”.

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 3

Những ngôi nhà cao trên thượng thành. Ảnh: Nhật Tuấn.

Hầu hết các hộ dân sống trong khu vực I di tích không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất ở không hợp lệ và xây dựng nhà trên công trình di tích, làm nhà chồ trên mặt nước.

Sống bám trên thượng thành hơn 40 năm qua, bà Trần Thị Huệ (83 tuổi, đường Xuân 68, TP. Huế) chia sẻ, lâu nay, gia đình bà sống trong không gian chật hẹp. Đặc biệt là căn phòng rộng chỉ đủ chiếc giường và các vật dụng cần thiết là “ngôi nhà nhỏ” của gia đình người con của bà Huệ sinh sống với 4 người.

Nhìn lên mái nhà dột nát, bà Huệ cho hay: “Cuộc sống ở nơi này hơi khó khăn. Vào mùa mưa, nhà bị dột nhiều chỗ, mùa nắng thì nóng, chiếc nhà vệ sinh cũng nằm ngay trong nhà. Nhưng bây giờ đi đâu cũng không được, vì tiền không có”.

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 4

Căn nhà tạm bợ của bà Huệ.

Theo ghi nhận, cuộc sống của người dân sống tại các di tích rất khốn khổ. Nhà cửa xuống cấp, mùa mưa bão phải tránh đi nơi khác, đi lại khó khăn, nhiều điểm di tích thành tụ điểm của tệ nạn xã hội như tiêm chích ma túy…

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 5

Căn phòng sinh hoạt của gia đình bà Huệ. Ảnh: Nhật Tuấn.

Ngoài ra, những bức tường thành ở khu vực di tích xuất hiện những vệt dài màu đen xì và xuống cấp nghiêm trọng. Ngoài ra, nước sinh hoạt thải trực tiếp ra khu vực tường thành cũng bốc mùi hôi thối.

Áp lực của các hộ dân sống trong các khu vực I của di tích khiến giới hạn tầm nhìn và làm giảm vẻ mỹ quan của di tích; ảnh hưởng đến diện mạo và sự bền vững của công trình kiến trúc, đặc biệt là làm môi trường bị ô nhiễm nặng.

Di dời hơn 1,5 vạn dân ra khỏi di tích

Mục tiêu của Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực I hệ thống di tích Kinh thành Huế (thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế) nhằm đẩy mạnh công tác chỉnh trang đô thị di sản và ổn định cuộc sống cho hơn 1,5 vạn dân đang sinh sống tại khu vực I các di tích Kinh thành Huế.

Đồng thời, tăng cường, đẩy mạnh công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích Cố đô Huế, bảo tồn kho tài nguyên văn hóa đồ sộ, đặc sắc tiêu biểu của văn hóa dân tộc Việt Nam. Qua đó, tạo ra những sản phẩm du lịch mới lạ, hấp dẫn, tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh này.

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 6

Tường thành xuống cấp. Ảnh: Nhật Tuấn.

Theo Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng của khu vực I di tích Kinh thành Huế, sẽ có hơn 4.200 hộ dân được di dời, kinh phí thực hiện là 2.735 tỷ đồng (đề xuất Trung ương hỗ trợ). Đề án thực hiện theo 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 (từ 2019-2021) sẽ di dời khoảng 2.938 hộ dân; giai đoạn 2 (từ 2022- 2025) sẽ di dời 1.263 hộ dân.

Ngoài ra, phần hạ tầng kỹ thuật khu dân cư phục vụ di dời, giải phóng mặt bằng với quy mô 105ha ở phường Hương Sơ (TP. Huế) cũng được dự kiến thực hiện với kinh phí 1.362 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Cuộc 'di cư' lịch sử đưa hàng nghìn hộ dân ra khỏi khu di tích - 7

Theo ông Phan Văn Tuấn, hiện Đề án đang được chuẩn bị lấy ý kiến của các bộ ngành và sau đó sẽ được trình lên Thường vụ Quốc hội. 

Di tích Kinh thành Huế được xây dựng vào năm 1805 – 1833 (dưới thời vua Gia Long, vua Minh Mạng). Đây là Quần thể di tích Cố đô Huế có giá trị lịch sử đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại.

Kinh thành Huế là một di tích lịch sử lớn của đất nước. Nhưng nhưng thời gian, chiến tranh và sự vô ý của con người đã tàn phá một phần di sản này.

Sau khi thực hiện việc di dời, sẽ cải tạo mặt bằng, trả lại nguyên trạng cho di tích và triển khai trùng tu, tôn tạo và bảo tồn di tích ở Kinh thành Huế.

Sau đó, sẽ xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm để thu hút du khách như đi bộ ngắm cảnh trên di tích Thượng Thành, đi thuyền dọc ở các hồ, sông ven Kinh thành…

Nhật Tuấn

Tin đọc nhiều

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu qua đời Sau thời gian bệnh nặng, bà Nguyễn Thị Thu, Phó chủ tịch phụ...
Rút thẻ đầu năm: Thẻ xấu không đáng lo Đầu năm khi bốc được quẻ không tốt, người dân dễ hoang mang,...
Hà Nội: Mắc kẹt hàng giờ trong thang máy ở tầng 25, đôi nam nữ phải nhập viện cấp cứu Một đôi nam nữ đã bị thương sau khi mắc kẹt hàng giờ trong...
"Chuyện trai gái" tại lễ hội táo bạo nhất VN Ngày xưa, sau lễ mật, trai gái được “tự do yêu đương”, thỏa...