Tháng 09, 2018
Thứ sáu
Thứ Năm, ngày 09/10/2014 09:54 AM (GMT+7)

Đổi mới sách giáo khoa: “70 năm nữa mới tiến kịp thế giới”

Đó là ý kiến của giáo sư Phạm Toàn, người từng biên soạn sách của trường Thực nghiệm (Hà Nội).

“Dù việc đổi mới sách giáo khoa chúng làm thật cẩn thận chu đáo, nói một cách khiêm tốn thì phải 70 năm nữa Viê mới có nền giáo dục phổ thông tiến kịp các nước”, Giáo sư Phạm Toàn nói.

Trao đổi với phóng viên, Giáo sư Phạm Toàn cho rằng, hiện nay ở Việt Nam chưa thể đổi mới sách giáo khoa.

“Đây mới là kế hoạch chứ chưa thử làm xem có đúng không. Khi anh định làm phải lên ý tưởng. Bản thân tôi để cho ra đời một bộ sách cũng phải mất 40 năm”, Giáo sư Phạm Toàn nói.

Đổi mới sách giáo khoa: “70 năm nữa mới tiến kịp thế giới” - 1

Theo nhà giáo Phạm Toàn, giáo dục của Việt Nam còn nhiều "dị dạng"

Theo nhà biên soạn sách, trên thế giới các nước đổi mới sách giáo khoa một cách tự do, miễn sao phù hợp để học sinh tiếp thu nhanh nhất. Giáo sư cho hay, ông muốn làm một bộ sách giáo khoa mẫu chứ không thể đổi mới ngay được.

Giáo sư Phạm Toàn đánh giá, hơn 60 năm qua giáo dục có rất nhiều cái làm dở chừng rồi lại ngưng hay xóa bỏ.

“Xu thế của đời sống ngày càng cởi mở sẽ đi xa hơn và nhanh hơn quyết định hành chính. Chúng tôi không biết mình nên kiến nghị gì, những kiến nghị sẽ có tác dụng gì”, Giáo sư Phạm Toàn bày tỏ.

Ông cho rằng, cả xã hội đều nhìn thấy “dị dạng” của nền giáo dục Việt Nam. Hiện nay xã hội có rất nhiều ý kiến về cải cách giáo dục.

Nhà giáo Phạm Toàn nói: “Tôi thấy sốt ruột. Tôi không đủ kiên nhẫn chờ những việc làm để cụ thể hóa những tư tưởng tốt đẹp và to tát. Tôi nghĩ: Cốt lõi của giáo dục là ở nội dung học, sau đó là cách học và cách dạy. Nghĩ thế, nên tôi chủ động tạo ra một bộ sách. Trong bộ sách đó chứa đựng cả triết lý giáo dục, cả nội dung học, cả cách học và cách dạy. Đơn giản vậy thôi. Ít ra thì xã hội cũng có chỗ bám víu cụ thể để hình dung con em mình sẽ trở thành con người như thế nào”.

Giáo sư lý giải, hiện nay không ít người tìm cách cho con em ra nước ngoài học, thậm chí “du học” từ bậc phổ thông, nếu không du học ở người ngoài, chí ít cũng du học tại chỗ ở những lớp VIP.

Ông nói thêm: "Những nhà cải cách kinh doanh một nền giáo dục tiếng tăm. Những trường tư mở ra, mỗi trường một khẩu hiệu, chỉ thiếu một khẩu hiệu chung là điều những nhà lãnh đạo giáo dục đang còn khất. Nhiều người có chức sắc mở trường tư kiểu “treo khẩu hiệu” như thế kiếm tiền trên đầu con trẻ nhưng mang danh “khoa học”.

Đổi mới sách giáo khoa: “70 năm nữa mới tiến kịp thế giới” - 2

Không vì lợi ích thương mại, nhà giáo Phạm Toàn mong muốn mới nền giáo dục đổi mới

Một dẫn chứng để dễ thấy nhất, đó là việc cho trẻ đo IQ và thi tuyển vào lớp Một. Nhiều gia đình phải tổ chức cho trẻ luyện thi từ khi 5 tuổi. Bản thân giáo sư Phạm Toàn không đồng tình với cách giáo dục này.

Giáo sư cho rằng, hiện đại hóa giáo dục không phải bắt chước theo nước ngoài. Hiện đại hóa phải bắt đầu với trẻ lớp Một. Giáo viên tổ chức cho trẻ tự học bởi cơ chế tự học hoàn toàn không mất tiền mua. Đổi mới sách giáo khoa không chỉ mang tinh thần tự học mà chưa đựng những kỹ thuật tự học.

“Một nền giáo dục mang phẩm chất tự học có thể tổ chức được ngay và hoàn toàn không tốn tiền: cơ chế tự học nằm trong “năng lực tâm trí” của người học hoàn toàn không mất tiền mua. Những hình thức tự học của trẻ cần thực hiện từ rất sớm”.

Ông dẫn chứng, ngay từ lớp Ba, trẻ có thể họp nhóm về đề tài hấp dẫn. Lớp Bốn, trẻ có thể viết đoạn văn và bài văn.

Ngoài ra, tinh thần tự học nên gắn với tinh thần đánh giá. Đánh giá không phải là tự nhận xét, tự phê bình cuối học kỳ hoặc cuối năm học như nhà trường thời phổ thông từ những năm 1950.  

Theo ông, tự nhận xét trong nền giáo dục hiện đại diễn ra tự nhiên, không cần “nhắc nhở”, không căng thẳng. Điều này sẽ gắn liền với việc cho điểm, bỏ thi, vừa tiết kiệm tiền bạc, thời gian lại nâng cao nhân phẩm người học.

Giáo sư cho rằng, giáo viên cần được đào tạo theo hai mức: Trước hết là thực hành bộ sách đã nghiên cứu kỹ cách dạy cho trẻ con. Và lên tiếp mức thứ hai là giáo viên phải lý giải được bằng lý thuyết thật chắc chắn tại sao họ lại làm như thế”. 

Nhóm Cánh buồm được Nhà xuất bản Tri thức đỡ đầu. Nhóm ra đời vì một ý thức được nung ủ. Nhóm hoạt động bằng công sức và năng lực, hoàn toàn tự nguyện, không vì lợi ích thương mại với mong muốn hoàn thiện một bộ sách giáo khoa để các nhà giáo dục không còn tranh luận.

Sau bộ sách bậc tiểu học (chưa có môn Toán), bước tiếp theo, Cánh Buồm dự định soạn thêm đến lớp 10. Tức là, chương trình của nhóm sẽ bao quát 10 năm đầu đi học của mỗi con người.

Diệu Thu

Tin đọc nhiều

TP.HCM lắp hơn 500 camera giám sát thu phí ô tô đậu lòng đường TP.HCM lắp hơn 500 camera giám sát (có thể theo dõi trực...
Phố lồng đèn Sài Gòn rực rỡ trước trung thu Gần đến Tết Trung thu, Phố lồng đèn trên đường Lương Nhữ Học...
'Siêu cao thủ' viết chữ đẹp bật mí bí quyết Các mẹ có con học lớp 1 cùng học bí quyết giúp trẻ viết chữ...
Chạy thử tàu đường sắt trên cao tuyến Cát Linh-Hà Đông Dự án đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh-Hà Đông chính...