Tháng 07, 2018
Thứ sáu
Thứ Hai, ngày 08/06/2015 00:30 AM (GMT+7)

Dự án sân bay Long Thành: Ý kiến đánh giá khoa học độc lập

Việc xây sân bay Long Thành là chủ trương hợp lý, song cần phải có cái nhìn tổng thể về quy hoạch giao thông, lượng khách, tài chính và việc huy động vốn…

Theo báo cáo của Chính phủ, sân bay Long Thành sẽ khởi công năm 2018. Tuy nhiên, đến thời điểm này, vẫn còn nhiều ý kiến băn khoăn rằng, cần có tư vấn, đánh giá của cơ quan khoa học độc lập để người dân yên lòng.

Nên xem lại cách làm

Ủng hộ chủ trương xây dựng sân bay Long Thành, song nhà sử học Dương Trung Quốc bày tỏ băn khoăn là sân bay Long Thành chỉ là dự án thành phần của quy hoạch tổng thể khu vực Đông Nam Bộ.

“Qua hai đời Thủ tướng, các dự án thành phần khác đã triển khai rồi, mà bây giờ chúng ta mới bàn từ đầu là làm, hay không làm sân bay Long Thành. Nếu không làm thì cả quy hoạch bị vỡ và sẽ lãng phí như thế nào?”, ông Quốc phân vân.

Ông Quốc nói thêm, hiện thông tin để đánh giá hiệu quả của dự án chưa phải đã đầy đủ, vậy tại sao không có tư vấn độc lập để dân yên lòng?

Tuy nhiên, trên thực tế, cơ quan được giao nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội vào việc xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật cũng như các dự án kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước là Liên hiệp hội Việt Nam thì đã có ý kiến đối với Dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành từ năm 2013.

Theo TS. Trần Việt Hùng - Nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Liên hiệp hội Việt Nam đã tập hợp đội ngũ trí thức nghiên cứu và có ý kiến tư vấn từ năm 2013. Ý kiến này đã được gửi tới Bộ Giao thông vận tải để đưa ra những nhận định và quan điểm riêng phù hợp với sự phát triển chung của đất nước.

Theo đó, qua nghiên cứu, Liên hiệp hội Việt Nam khẳng định, việc xây dựng một cảng hàng không quốc tế mới tại Long Thành là rất cần thiết với nhiều lý do.

Dự án sân bay Long Thành: Ý kiến đánh giá khoa học độc lập - 1

Việc xây sân bay Long Thành cần sự cân nhắc kỹ lưỡng về mọi mặt

Trước tiên, lượng hành khách tham gia hàng không tăng rất nhanh vượt mọi dự kiến do có nhiều người tham gia vào các hoạt động kinh tế cũng như các hoạt động du lịch.

Bên cạnh đó, vận chuyển hàng hóa có giá trị cao giữa khu vực với những vùng khác trong nước và quốc tế tăng cao do đây là khu vực công nghiệp lớn nhất nước, phát triển rất nhanh với nhiều sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao. Việc có một sân bay hiện đại sẽ là một hoạt động kích thích sản xuất rất tốt cho toàn vùng và cả nước. 

Hơn nữa, Việt Nam đang hội nhập nhanh với thế giới và có một lượng Việt kiều rất đông đảo ở Mỹ và châu Âu quê gốc ở miền Nam nên nhu cầu đi lại giữa khu vực và các nước đã phát triển và các nước khác ngày càng lớn.

Đồng thời, Việt Nam và các nước Đông Nam Á đang xây dựng cộng đồng chung ASEAN, hoàn tất theo dự kiến năm 2015 sẽ đẩy nhanh sự giao lưu giữa các quốc gia Đông nam Á. TP.HCM nằm ở một vị trí trung tâm khu vực Đông Nam Á, rất thuận lợi cho việc trung chuyển trong nội khối.

Có thể nhận thấy rằng, khoảng cách từ Long Thành đến trung tâm thành phố khoảng 35km là phù hợp cho một sân bay hiện đại. Trong khi đó, việc nâng cấp và mở rộng hơn nữa sân bay Tân Sơn Nhất là không thể, do những giới hạn về diện tích của sân bay, cũng như do vị trí của sân bay là nhạy cảm vì nằm ngay trong trung tâm thành phố.

Ngoài ra, việc sử dụng sân bay Biên Hòa cũng không phù hợp vì đây là sân bay quân sự căn bản của toàn vùng duyên hải và Nam Đông Dương và cũng nằm kề một đô thị lớn nên bị giới hạn về đất và giá đất.

“Do vậy, việc xây dựng một cảng hàng không quốc tế mới và hiện đại đáp ứng nhu cầu đi lại bằng đường hàng không cho 100 triệu lượt hành khách mỗi năm của khu vực và cho một quốc gia 115 triệu dân trong 50 năm tới là một chủ trương hợp lý, cần được triển khai thực hiện”, TS.Trần Việt Hùng nói.

Những vấn đề cần cân nhắc


Mặc dù vậy, giới khoa học cũng chỉ rõ, cần có cái nhìn tổng thể quy hoạch giao thông của cả vùng, trên cơ sở đó phân định các giai đoạn đầu tư. Nếu giao thông không thuận lợi, hoạt động của cảng hàng không sẽ kém hiệu quả.

Tiếp theo là về tính liên vùng. Trong báo cáo chưa phân tích đầy đủ tác động của sự phát triển kinh tế vùng đến hoạt động của cảng hàng không. Nếu TP. HCM và các tỉnh lân cận phát triển mạnh các lĩnh vực về công nghệ thông tin, cơ khí chính xác thì nhu cầu vận tải hàng không sẽ lớn hơn rất nhiều so với phát triển các ngành công nghiệp nặng, siêu trường, siêu trọng.

Đánh giá vấn đề này để thấy rằng trong tương lai cơ cấu lượng khách có thể sẽ thay đổi. Hiện nay, chủ yếu là khách du lịch, nhưng sau này rất có thể lượng khách hoạt động đầu tư, kinh doanh sẽ là chủ yếu. Vì thế, chúng ta nên tính thêm tác động thúc đẩy phát triển của sân bay tới toàn vùng, tới việc hình thành các đô thị vệ tinh.

Về hiệu quả kinh tế, kết quả phân tích kinh tế IRR 22,1% là cao, nhất là khi cơ chế quản lý của Việt Nam có thể vẫn còn chịu ảnh hưởng nhiều của tư duy bao cấp nên kết quả có thể sẽ không được như mong muốn.

Bên cạnh đó, thời điểm xây dựng sân bay cần được cân nhắc kỹ lưỡng và nên có các kịch bản khác nhau: Trường hợp thuận lợi và không thuận lợi của sự phát triển kinh tế để sao cho đạt được kết quả cao nhất.

Về mặt tài chính, chưa thể đánh giá được tổng vốn đầu tư như trong báo cáo đầu tư là nhiều hay ít. Tuy nhiên, huy động vốn là điểm khó khăn của dự án. Điều này là do sự phát triển của Việt Nam không có gì quá nổi trội so với khu vực nên tỷ lệ vốn dành cho giao thông vận tải nói chung cũng như hàng không nói riêng không thể là thoải mái.

Trong khi đó, chúng ta còn phải cân đối rất nhiều cho các nhu cầu khác. Việc huy động tư nhân tham gia cũng cần cân nhắc kỹ về tiềm lực tài chính, tránh trường hợp các công ty sử dụng vốn nhà nước tham gia như kiểu Vinashin...

“Gánh nặng nợ nước ngoài cũng là một vấn đề lớn. Có ý kiến cho rằng sử dụng vốn ODA của Nhật là đắt nhất so với các nguồn ODA khác. Tỷ lệ nợ nước ngoài của Việt Nam hiện đã cao và sự cải thiện tình hình vay nợ cần được tính toán kỹ hơn”, TS. Trần Việt Hùng nêu quan điểm của Liên hiệp hội Việt Nam.

Hải Lâm

Tin đọc nhiều

Thủ tướng quyết định kỷ luật cảnh cáo ông Trương Minh Tuấn Chiều tối 18/7, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có...
Những vụ tự tử bí ẩn ở nơi đáng sợ nhất Sài Gòn Người bán ve chai ngất xỉu khi "đá trúng" một tử thi bị vứt...
"5 năm trước bị trao nhầm con, giờ nhận lại con ruột nhưng không thể vứt bỏ con nuôi" Sau khi về với cha mẹ đẻ, hai đứa trẻ trong vụ bệnh viện...
'Siêu cao thủ' viết chữ đẹp bật mí bí quyết Các mẹ có con học lớp 1 cùng học bí quyết giúp trẻ viết chữ...