Tháng 11, 2017
Thứ sáu
Thứ Hai, ngày 18/05/2015 14:27 PM (GMT+7)

Hạn chế lạm dụng rượu bia: Nên cảnh báo như với thuốc lá

“Trong từng sản phẩm nên có khuyến cáo những người ở độ tuổi bao nhiêu không được dùng hoặc sử dụng quá mức thì sẽ ảnh hưởng như thế nào” – ông Lê Bá Cơ, Chánh văn phòng Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam cho biết.

Khampha.vn đã có buổi trò chuyện với Ông Lê Bá Cơ, Phó tổng thư ký, Chánh văn phòng Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) về quan điểm của Hiệp hội khi bàn về Dự thảo “Luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia tại Việt Nam”.

Cái gì lạm dụng cũng không tốt

Thưa ông, mới đây Hội tâm lý học xã hội Việt Nam có công bố kết quả nghiên cứu về “Thực trạng hành vi nghiện rượu bia của sinh viên và người trưởng thành trẻ tuổi tại VN” đã cho thấy có tới 40% số người tham gia khảo sát có dấu hiệu nghiện rượu bia, trong đó người nghiện rượu nặng là 4%. Điều đáng nói cuộc khảo sát này được thực hiện với người trẻ tuổi từ 18 đến dưới 28. Ông nghĩ sao về con số này?

Ông Lê Bá Cơ: - Tôi nghĩ rằng con số này không chính xác. VBA thời gian qua chưa có nghiên cứu nào liên quan đến vấn đề này nhưng chúng tôi dự định chuẩn bị tổ chức nghiên cứu để có khảo sát. Tuy nhiên, nhìn vào con số vừa công bố của Hội tâm lý xã hội Việt Nam thì thấy không sát thực tế.

Chúng ta cứ nhìn ở các cửa hàng bia sẽ thấy, độ tuổi phẩn lớn là thanh niên và trên 18 tuổi trở lên rồi. Sinh viên tiền học không có, tiền ăn còn thiếu thì làm sao có tiền để uống rượu bia mà lạm dụng? Tôi nghĩ rằng cần phải nhìn lại con số này.

Hạn chế lạm dụng rượu bia: Nên cảnh báo như với thuốc lá - 1

ông Lê Bá Cơ, Chánh văn phòng Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam cho biết.

Còn việc thưởng thức rượu bia cũng là một nét văn hóa và là truyền thống mà dân tộc nào cũng sử dụng chứ không riêng gì Việt Nam. Nhưng sử dụng thế nào cho hợp lý, tốt thì trong mỗi gia đình đều phải có sự giáo dục từ nhận thức. Tức là làm thế nào để vừa đảm bảo an toàn, vừa giữ được hạnh phúc gia đình. Còn đã nói về lạm dụng thì nên chú ý ở góc độ tuyên truyền là chính.

Chúng ta có thể thấy bất cứ cái gì đã gọi là lạm dụng thì đều không tốt. Đơn giản như uống thuốc bổ, ăn cơm, thịt quá nhiều cũng không tốt. Vậy thì với rượu bia cũng vậy thôi, uống nhiều đều không tốt.

Theo lý giải của cơ quan quản lý là Bộ Y tế, có tình trạng này là vì từ trước tới nay Luật đã để tình trạng quảng cáo đồ uống có nồng độ cồn dưới 15 độ một cách thoải mái sẽ xảy ra khả năng không hạn chế về đối tượng tiếp cận, nội dung, thời gian và không gian. Ông có đồng tình với quan điểm này? Theo ông tình trạng quảng cáo tràn lan như vậy có ảnh hưởng như thế nào tới thế hệ trẻ - lứa tuổi không nên tiếp xúc với bia rượu? 

Ông Lê Bá Cơ: - Chúng tôi cho rằng các sản phẩm đồ uống có nồng độ cồn dưới 15 độ chủ yếu là rượu vang và bia thì sản phẩm này không phải ở đối tượng có thể lạm dụng. Ví dụ như rượu vang thì dành cho những đối tượng người tiêu dùng lớn tuổi. Hay như bia cũng vậy, nồng độ cồn nhẹ và cũng đã có khuyến cáo trẻ em không nên dùng. Tức là ở đây nên chú ý tuyên truyền bằng cách khác là chính. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng việc quảng cáo sẽ không ảnh hưởng đến lứa tuổi còn nhỏ.

Tất nhiên sau này trong từng sản phẩm cũng sẽ có khuyến cáo những người ở độ tuổi bao nhiêu không được dùng hoặc sử dụng quá mức thì sẽ ảnh hưởng như thế nào. Hay là lái xe không được uống rượu bia…

Khuyến cáo này sẽ được làm giống như những cảnh báo trên bao bì thuốc lá hiện nay. Hoặc là có một cách nữa là vẫn cho quảng cáo như bình thường nhưng phải đưa các khuyến cáo như tôi vừa nói ở trên vào sản phẩm thì tốt hơn là việc cấm.

Không nên quy định chỉ quảng cáo sau 22h

Để hạn chế tình trạng này Bộ Y tế đã xây dựng Dự thảo “Luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia tại Việt Nam” và được cho là đã bổ sung một số điểm còn khuyết thiếu trong công tác quản lý. Cụ thể, trước đó luật chỉ cấm quảng cáo rượu từ 15 độ trở lên nhưng nay điều này phải được sửa lại để tránh tình trạng rượu dưới 15 độ, bia và đồ uống có cồn được quảng cáo như hàng hóa, dịch vụ bình thường. Theo ông, quy định này có gây khó khăn gì cho phía các doanh nghiệp sản xuất hay không?

Ông Lê Bá Cơ: - Dự thảo “Luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia tại Việt Nam”  được thực hiện trên tinh thần quyết Quyết định số 244/QĐ-TTg ngày 12/02/2014 về Chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020. Đây là dự thảo lần thứ 5, đã tiếp thu sửa đổi những góp ý nên đã có những tiến bộ so với trước.

Riêng về vấn đề quảng cáo theo Luật quảng cáo hiện nay, rượu trên 15 độ không được quảng cáo, những chất dưới 15 độ vẫn được quảng cáo bình thường (chủ yếu là rượu vang (12 độ và bia khoảng 4-5 độ). Lần này, dự thảo Luật cũng quy định đồ uống có nồng độ cồn dưới 15 độ chỉ được quảng cáo sau 22h. Vấn đề này Hiệp hội cũng đã tập hợp ý kiến của các hội thành viên thấy rằng hiện nay Luật quảng cáo đã ra đời, các doanh nghiệp vẫn đang tuân thủ và thực hiện theo nghiêm túc.

Rượu vang và bia được quảng cáo bình thường như những sản phẩm khác nhưng nếu cấm chỉ được quảng cáo sau 22h sẽ không phù hợp với luật hiện hành. Hiện luật đã quy định chung tất cả các mặt hàng tuân thủ theo nên như vậy quy định mới được đưa ra thì lại phải sửa luật là không phù hợp.

Hơn nữa, quan điểm của ngành sản xuất rượu bia thực chất không nặng về quảng cáo để kích thích tiêu dùng mà chỉ có mục đích giới thiệu, cung cấp cho người sử dụng sản phẩm để họ biết tìm đến để tiêu dùng, tức là hướng dẫn tiêu dùng.

Nếu không có giới thiệu, người tiêu dùng cũng không biết sản phẩm của ai, giá cả thế nào, chất lượng ra sao và rất có thể tiêu dùng phải những sản phẩm giả nhãn mác, chất lượng kém, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Chúng tôi cho rằng cứ tuân thủ theo luật hiện hành và Luật không nên đề xuất cấm quảng cáo sau 22h.

Không thể phủ nhận ngành sản xuất bia rượu mang lại nguồn thu, mà muốn mang lại nguồn thu lớn thì phải bán được nhiều nên phải quảng cáo nhiều, ở khắp nơi và bằng mọi cách. Nhưng hệ lụy của việc tiêu thụ sản phẩm bia rượu thì đã rõ (gây tai nạn giao thông, đánh nhau, bệnh tật, ngộ độc…). Vậy theo ông làm thế nào để cân đối giữa trách nhiệm xã hội và lợi ích kinh tế?

Ông Lê Bá Cơ: - Về những hệ lụy của bia rượu mang lại như tai nạn giao thông theo số liệu chúng tôi có được thì nguyên nhân do bia rượu không phải là nhiều mà chủ yếu là do ý thức của người điều khiển phương tiện.

Hơn nữa, nếu có nói thì cũng là rượu phi thương mại hay là do dân tự nấu. Hiện sản lượng này rất lớn (khoảng 300-400 triệu lít/năm). Những vụ ngộ độc phần lớn cũng là từ loại rượu này. Còn những sản phẩm sản xuất công nghiệp, có nhãn mác, đảm bảo vệ sinh an toàn thì không có chuyện ngộ độc.

Rượu do dân tự nấu giá rẻ thì người ta mới uống nhiều dẫn đến tình trạng lạm dụng. Còn với những sản phẩm rượu có nhãn mác đàng hoàng mỗi chai có giá 200-300 nghìn đồng thì người ta cũng chỉ có thể uống vừa phải vì mức thu nhập của đa số lao động ở ta cũng thấp.

Vì vậy, việc lạm dụng có thể chỉ xảy ra với các loại rượu lậu mà thôi. Với giá trên 10.000 đồng/chai thì người ta sẽ dễ dàng mua và lạm dụng trong khi không biết chất lượng ra sao và hiện nhà nước cũng chưa quản lý được ở nhóm này.

Còn đối với doanh nghiệp sản xuất rượu hay bất kỳ một loại sản phẩm hàng hóa nào đều phụ thuộc vào kinh tế thị trường, có cung thì có cầu và ngược lại. Với sản phẩm rượu bia cũng vậy, sản xuất cũng là để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của mọi người.

Nếu sản xuất thiếu hoặc vì lý do nào đó để hạn chế cung thì ngay lập tức các sản phẩm của nước ngoài sẽ tràn vào vì chúng ta hội nhập rồi. Sau đó, họ lại tìm cách trốn lậu thuế thì nền kinh tế sẽ bị thiệt.

Thời gian qua, chúng tôi thấy rằng ngành bia đã đáp ứng được cung cầu có định hướng. Sản phẩm sản xuất cũng được định hướng tiêu dùng phù hợp. Tất nhiên, việc sản xuất phải dựa cơ sở có định hướng bảo đảm giữa người sản xuất và người tiêu dùng cũng như lợi ích của nhà nước, tạo công ăn việc làm cho người lao động, không nên để phát triển quá ồ ạt và cũng không nên hạn chế.

Nếu thấy tình trạng lạm dụng bia rượu thì nên kết hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường cùng với những văn bản của nhà nước để thay đổi nhận thức người tiêu dùng. Còn nếu chỉ đơn giản cấm để giảm sản xuất thì chưa chắc vì không sản xuất trong nước doanh nghiệp sẵn sàng đi nhập ở nước ngoài về. Cơ bản là việc tuyên truyền để người tiêu dùng ý thức được bản thân cũng như trách nhiệm xã hội.

Khi có nhu cầu, bằng cách này cách kia họ sẽ tìm được các sản phẩm khác thay thế. Còn nếu cấm quảng cáo theo khung giờ thì cũng chỉ ở trên truyền hình. Trong khi đó hiện nay xã hội sống trong giai đoạn bùng nổ thông tin thì trên các trang mạng, báo chí, rồi pano áp phích vẫn được căng ở nhiều nơi. Vì vậy, cấm quảng cáo chỉ ở truyền hình thì không thể nào hạn chế toàn bộ việc tiếp cận thông tin.

Thời gian qua, chúng tôi cũng đã phối hợp với Ủy ban An toàn giao thông phát động phong trào uống có trách nhiệm. Do vậy, quan trọng là giáo dục ý thức cho người tiêu dùng, làm chủ bản thân và có trách nhiệm với xã hội, với hành động của mình để tránh không gây hệ lụy.

Xin cảm ơn ông!

Hải Lâm

Tin đọc nhiều

Nhiều người hiểu sai về “Sổ đỏ ghi đủ tên thành viên gia đình” Trong 3 loại đất: đất ở, đất cấp cho tập thể và đất cấp cho...
Thực hư thông tin Sa Pa xuống âm 2 độ C, băng giá phủ trắng Những hình ảnh và thông tin cho rằng, nhiệt độ ở Sa Pa (Lào...
Chuyện cảm động về người phụ nữ nghèo cưu mang chàng trai cụt nửa người “Thương em số phận thiệt thòi nên dù điều kiện gia đình...
Không khí lạnh tăng cường 24/11: Hà Nội rét nhất từ đầu đông, vùng núi khả năng có băng giá Hôm nay 24/11, nền nhiệt Bắc Bộ giảm vì đợt lạnh tăng cường....