Tháng 12, 2016
Thứ năm
Thứ Hai, ngày 05/05/2014 09:59 AM (GMT+7)

Những kỷ niệm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ năm nay đặc biệt hơn với các năm trước: không có mặt Đại tướng Võ Nguyên Giáp – vị tư lệnh tài ba của chiến dịch năm xưa. Đại tướng đã đi xa nhưng những câu chuyện, kỷ niệm về ông trong ký ức những người còn ở lại thì vẫn không bao giờ phai nhạt.

Là một người có điều kiện nhiều lần gặp gỡ với Đại tướng Võ Nguyên Giáp lúc sinh thời, anh Bùi Sơn Định - con trai nhà văn Sơn Tùng (bạn thân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp) đã có những chia sẻ về những kỷ niệm khó quên về Đại tướng, những câu chuyện về một vị Đại tướng tài ba giữa đời thường. Nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (11954 - 2014), tòa soạn xin gửi đến bạn đọc bài viết này, đó là những câu chuyện đời thường về Đại tướng.

Điểm chung giữa Đại tướng và cha tôi

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và cha tôi quen biết nhau đã lâu rồi. Nhưng tình bạn giữa hai người chỉ thực sự gắn bó khăng khít tựa như anh em thì phải từ những năm 90 của thế kỉ trước – khi cả hai đã già và mang nhiều tâm sự.

Tháng 1/1955, một trường đại học – có thể nói là đặc biệt từ tên gọi cho đến cách thức đào tạo – được thành lập tại Hà Nội mang tên là “Đại học Nhân dân Việt Nam”. Hiệu trưởng nhà trường là ông Hoàng Minh Giám. Đồng chí Phạm Văn Đồng làm hiệu trưởng danh dự. Giảng dạy trực tiếp tại trường là các đồng chí Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Khánh Toàn, Đoàn Trọng Truyến, Tố Hữu… Khi đó, cha tôi là Bí thư chi bộ của sinh viên nhà trường. Cha tôi và Bác Giáp đã gặp và biết nhau từ đây. Nhưng rồi phải 35 năm sau đó, sau bao biến cố thăng trầm của lịch sử dân tộc, hai người lại cũng mới có dịp gặp lại nhau và trở thành bạn tri kỉ của nhau.

Những kỷ niệm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp - 1

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà văn Sơn Tùng.

Có nhiều người từng hỏi cha tôi và tôi rằng, nếu muốn tìm ra sự tương đồng hay một điểm chung lớn nhất giữa hai người (Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà văn Sơn Tùng) thì đó là gì? Thực ra giữa Bác Giáp và cha tôi có nhiều điểm khá tương đồng, trước hết là về hoàn cảnh gia đình và xuất thân: Cả hai đều sinh ra ở miền Trung – miền quê nghèo khổ nhưng giàu truyền thống cách mạng, người dân giàu ý chí, dẻo dai và nghị lực. Hai người đều sinh vào tháng 8 trong một gia đình nhà nho có 7 người con và đều mang vóc dáng giống mẹ. Đại Tướng Võ Nguyên Giáp là con thứ 5 thì nhà văn Sơn Tùng cũng là con thứ 5. Từ năm 16 tuổi, cả hai cũng bắt đầu tham gia Cách mạng.

Song đó không phải là điểm chung để khiến hai người gần nhau. Giữa Đại tướng Võ Nguyên Giáp với cha tôi có một sự đồng cảm đặc biệt. Có thể nói, Bác Hồ là điểm chung lớn nhất giữa Đại tướng với cha tôi. Cả hai đều là học trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cũng đều nghiên cứu, học tập tư tưởng của Người.

Vào những năm cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 của thế kỉ trước, tình hình thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là trong khối các nước XHCN. Cuối năm 1991, Liên Xô sụp đổ. Sự sụp đổ của Liên Xô khiến nhiều người không khỏi lo lắng và dao động. Vấn đề đặt ra lúc này là cùng với con đường xây dựng CNXH theo mô hình cũ, ta phải tìm ra một cái gì đó “của Việt Nam”, đặc thù riêng và phù hợp với tình hình Việt Nam. Lúc này, việc tìm hiểu, nghiên cứu tư tưởng, đường lối cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được xem là vấn đề đặc biệt quan trọng.

Một lần, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho người mời cha tôi đến nhà riêng. Cùng đi với cha tôi còn có nhà báo Cao Ngọc Thắng – khi đó công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam. Cuộc gặp của hai người bạn, hai người đồng chí sau bao năm xa cách khiến hai người rất xúc động. Sau một hồi nói chuyện, Đại tướng nói với cha tôi: “Anh là người hiểu biết, có nhiều tư liệu và viết rất nhiều về cuộc đời Bác, tôi rất muốn anh chia sẻ và làm cố vấn cho tôi. Tôi đang nghiên cứu và muốn trình bày tư tưởng của Bác một cách hoàn chỉnh và có hệ thống. Lúc này, tư tưởng và đường lối cách mạng của Bác là rất quan trọng…”.

Mãi sau này cha tôi mới biết, khi ấy Đại tướng Võ Nguyên Giáp – bằng tầm nhìn xa của mình, đã nhìn thấy hướng đi trong tương lai cho sự nghiệp cách mạng nước ta – vốn đang bị ảnh hưởng bởi sự tan rã của Liên Xô,  mà trong hướng đi đó không thể tách rời tư tưởng Hồ Chí Minh – “cái rất đặc thù” của Việt Nam. Sau này, và cho đến hiện nay, Chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng ta xác lập hoàn toàn và khẳng định đó là “kim chỉ nam” cho cách mạng. Song í tai biết rằng, người đầu tiên phát hiện và đưa tư tưởng Hồ Chí Minh thành một hệ thống lý luận đầy đủ, bài bản lại chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Cuộc đời giản dị, nhân cách cao đẹp của một vị Đại tướng

Từ đó, có lần sang thăm nhà Bác Giáp, cha tôi lại đưa tôi đi cùng. Và đây cũng chính là cơ hội để tôi có thể quan sát và thấu hiểu được hoàn cảnh của gia đình Đại tướng lúc bấy giờ và cả lối sống giản dị, nhân cách cao đẹp của ông. Nhiều người vẫn nghĩ Bác Giáp là Đại tướng thì có lẽ cuộc sống sinh hoạt sẽ khá giả lắm. Nhưng sự thực không phải thế. Nhà Bác Giáp khi đó rất khó khăn.

Có lần, khi cha tôi sang chơi, Bác Giáp mời lại dùng cơm trưa. Trong bữa ăn hôm đó, ngoài đĩa rau muống luộc, đậu phụ kho thì “sang” nhất chính là đĩa thịt bò xào giá đỗ. Dùng bữa hôm đó còn có cả nhà báo Cao Ngọc Thắng. Chỉ vào đĩa thịt bò xào giá đỗ, Bác Giáp cười, nói với cha tôi: “Bữa nay có anh Sơn Tùng dùng cơm nên bà nhà tôi mới đi chợ và làm món này đấy. Mọi khi không có đâu. Anh Sơn Tùng phải ăn nhiều vào kẻo nhà tôi buồn”.

Những kỷ niệm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp - 2

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một tấm gương sáng về lối sống giản dị, khiêm tốn và gần gũi.

Thấy cha tôi ngồi ăn không gắp thức ăn, Bác Giáp đã gắp thịt bò vào bát cho cha tôi và nói: “Anh Sơn Tùng ăn đi chứ”, rồi quay sang anh Cao Ngọc Thắng, cười bảo: “Nhà báo cũng ăn đi, thanh niên thì tự gắp nhé. Tôi gắp cho anh Sơn Tùng vì ưu tiên anh ấy là thương binh” (cha tôi bị thương trong kháng chiến chống Mỹ). Câu chuyện đơn giản trong bữa ăn chỉ có như vậy thôi nhưng đã khiến cho cha tôi và những người có mặt hôm đó rất xúc động, nó đã đủ nói lên nhiều điều về lối sống, nhân cách của Đại tướng. Bác Giáp là người rất giản dị, khiêm tốn, sự giản dị đó đã làm nên vẻ đẹp của Người.

Một lần khác, khi cha tôi đến nhà Bác Giáp chơi, lúc đi tiểu xong, đang loay hoay tìm vòi xả nước thì đã thấy Bác Giáp bước vào, cười bảo: “Anh Sơn Tùng cứ ra ngoài nhà đi, để đấy cho tôi” rồi kéo tay cha tôi ra. Khi cha tôi vừa ra thì Bác Giáp mới bước vào, cầm lấy chiếc gáo và múc nước đặt ở xô gần đấy dội vào nhà vệ sinh. Xong rồi quay ra giải thích với cha tôi: “Anh thông cảm cho, nhà vệ sinh không có vòi tự xả, phải dùng gáo để dội, nhiều khi khách đến nhà không biết được…”. Thì ra lúc ấy nhà Bác Giáp gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí đến cả nhà vệ khi ấy cũng không có vòi xả, phải dùng gáo dội. Khi thấy cha tôi đi vệ sinh, Bác Giáp đã đứng đợi ở ngoài cửa, để đợi tự tay dội nước vệ sinh cho khách bởi lo khách sẽ không biết điều ấy.

Thấy hoàn cảnh gia đình Bác Giáp khó khăn, một số anh em bộ đội của một đơn vị nọ - trước kia là quân của Bác Giáp – đã đem biếu gia đình một đôi lợn giống để nuôi. Giờ đây, nếu nói rằng tại ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu, gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng phải nuôi lợn để cải thiện thì có lẽ không mấy ai tin và khó để mường tượng ra điều đó.

Nhưng đó là sự thật. Sự thật về lối sống, nhân cách, tầm vóc của một Đại tướng huyền thoại giữa đời thường.

(Ghi theo lời kể của anh Bùi Sơn Định - con trai nhà văn Sơn Tùng)

H.Sơn

Tin đọc nhiều

Đã xác định được nơi phát hành chiếc vé số trúng gần 70 tỷ đồng Trái với thông tin mà mọi người vẫn kỳ vọng, tấm vé số trúng...
Đã có 2 nạn nhân tử vong trong vụ cháy nhà khiến 4 người bị bỏng nặng Mặc dù được các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy TP. HCM điều trị...
Con 10 tuổi tử vong, cha bỏng nặng trong căn nhà bốc cháy ở Sài Gòn Đang ngủ thì người dân ngửi thấy mùi khét, chạy ra ngoài...