Tháng 11, 2017
Thứ sáu
Thứ Hai, ngày 04/05/2015 15:19 PM (GMT+7)

Quảng cáo tràn lan làm tăng số người trẻ dùng bia rượu

Trên 15 công trình nghiên cứu chứng minh tác động của quảng cáo, tiếp thị rượu, bia đối với việc uống rượu, bia, đặc biệt là đối với thanh niên.

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ phó Pháp chế, Bộ Y tế cho biết kết quả nghiên cứu này đồng thời chỉ ra nhiều lỗ hổng trong quản lý phòng chống tác hại của bia rượu dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc.

Khoảng trống pháp luật

Thạc sĩ Trần Thị Trang cho rằng, pháp luật hiện nay liên quan đến việc phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia vẫn còn một số khoảng trống.

Trong đó, các chính sách, pháp luật hiện hành bước đầu mới tập trung quy định về sản xuất, kinh doanh rượu, bia mà chưa đề cập nhiều đến phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia, cụ thể:

Pháp luật còn thiếu các quy định về kiểm soát đối với bia: Các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) hiện hành chỉ bước đầu chú trọng đến giảm thiểu tác hại của lạm dụng rượu, chưa đề cập đúng mức đến tác hại của lạm dụng bia. Có thể thấy nếu tính về lượng rượu nguyên chất tiêu thụ bình quân đầu người/năm (quy đổi) thì lượng rượu nguyên chất người Việt Nam dung nạp từ bia cao hơn từ các sản phẩm rượu.

Quảng cáo tràn lan làm tăng số người trẻ dùng bia rượu - 1

Quảng cáo rượu bia có tác động lớn đến giới trẻ (Ảnh minh họa)

Số liệu cho thấy năm 2008: Trung bình 1 người tiêu thụ 3,54 lít rượu nguyên chất trong đó 1,82 lít rượu nguyên chất từ bia và 1,72 lít rượu nguyên chất từ rượu, năm 2010: 2,1 lít từ bia so với 1,9 lít từ rượu; dự báo lượng rượu nguyên chất từ bia trong những năm tiếp theo sẽ tăng nhanh hơn từ rượu do người dân có xu hướng gia tăng tiêu thụ các sản phẩm bia.

Trong đó ghi chú, hiện nay hoạt động quảng cáo bia chưa có quy định nào hạn chế nào. Do đó, việc quảng cáo bia như hàng hóa, dịch vụ bình thường, không hạn chế về đối tượng tiếp cận, nội dung, thời gian và không gian quảng cáo.
Thứ hai, các quy định về hạn chế tính sẵn có và nhu cầu sử dụng rượu, bia còn thiếu rất nhiều như: Quy định liên quan đến việc trưng bày rượu, bia và in cảnh báo sức khỏe trên nhãn sản phẩm rượu, bia; quy định hạn chế quảng cáo, khuyến mại rượu dưới 15 độ và bia; quy định kiểm soát hoạt động tài trợ nhằm tiếp thị của các mặt hàng bia của các cơ sở kinh doanh bia; quy định về ngày, giờ bán lẻ rượu bia, ; quy định về địa điểm cấm bán và sử dụng rượu, bia…

Thứ tư, chưa có quy định về bảo đảm tài chính cho giảm thiểu tác hại của lạm dụng rượu bia, giải quyết các hậu quả về sức khỏe liên quan đến lạm dụng rượu bia; trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc tham gia giải quyết, khắc phục các hậu quả liên quan đến lạm dụng rượu bia, chưa có quy định liên quan đến giá tối thiểu đối với rượu thủ công.

Thứ năm, thiếu quy định nhằm huy động sức mạnh cộng đồng tham gia vào can thiệp giảm tác hại đối với lạm dụng rượu, bia như việc quy định cụ thể đối với lĩnh vực xây dựng đời sống văn hoá cơ sở không rượu bia hoặc sử dụng hạn chế rượu bia: gia đình văn hoá, làng (thôn, bản, ấp…) văn hoá; tổ dân phố văn hoá; cơ quan, đơn vị văn hoá, cưới, việc tang, lễ hội văn minh. Trong khi đây là một kênh quan trọng vì tại Việt Nam việc uống rượu đã được coi là một "văn hóa" gắn nhiều với các hoạt động của cộng đồng.

Thứ sáu, chưa có quy định liên quan đến can thiệp y tế đối với tác hại của lạm dụng rượu, bia. Rượu, bia vẫn chưa được coi là yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm, chưa có quy định về hỗ trợ điều trị đối với người nghiện rượu, cai rượu tại cơ sở y tế và trong cộng đồng.

“Do đó, Dự án Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia sẽ dự kiến điều chỉnh một số vấn đề còn khoảng trống hiện nay, trong đó chia làm 3 nhóm giải pháp chủ yếu là giảm nhu cầu sử dụng rượu, bia; giảm nguồn cung cấp rượu, bia và giảm tác hại của lạm dụng rượu, bia”, bà Trang cho biết.

Hệ lụy từ quảng cáo tràn lan

Bà Trang cho rằng, hiện Luật Quảng cáo chỉ quy định cấm quảng cáo đối với “rượu từ 15 độ trở lên” tức là hoạt động quảng cáo đối với rượu dưới 15 độ và bia là không bị kiểm soát về đối tượng tiếp cận, nội dung, thời gian và không gian quảng cáo. Do đó, việc quảng cáo đối với các sản phẩm này hiện nay được thực hiện như đối với hàng hóa thông thường.

Trên thế giới hiện nay đã có trên 15 công trình nghiên cứu chứng minh tác động của quảng cáo, tiếp thị của rượu, bia đối với việc sử dụng rượu, bia, đặc biệt là đối với thanh niên, cụ thể:

+ Giảm độ tuổi khi bắt đầu uống, tăng lượng uống ở người trẻ tuổi: Mức độ tiêu thụ rượu gấp đôi trong quá trình xem phim ở những nam giới trẻ được xem phiên bản gốc của một bộ phim có hình ảnh rượu. (Koordeman et al., 2011a).

+ Mức độ tiêu thụ rượu cao gấp 2.7 nếu những người thường xuyên uống rượu được nhìn thấy một số quảng cáo rượu trước bộ phim (Koordeman, Anschutz & Engels, 2009).

+ Thanh thiếu niên dưới 21 tuổi: Mỗi lần tiếp xúc với quảng cáo rượu bia làm tăng 1% lượng tiêu thụ rượu bia trong tháng trước đó. Mỗi đô la gia tăng cho việc quảng cáo rượu bia làm tăng 2.8% lượng tiêu thụ rượu bia trong tháng trước đó. (Snyder et al. (2006)).

Như vậy, việc quảng cáo, khuyến mại, tài trợ rượu, bia là nguyên nhân thúc đẩy, gia tăng sử dụng rượu, bia do tác động đến đối tượng tiếp nhận, đặc biệt là người trẻ tuổi.

Tại Việt Nam hiện nay tỷ lệ sử dụng rượu, bia của người dưới 18 tuổi ở Việt Nam ở mức báo động. Theo số liệu Điều tra Quốc gia Vị thành niên và Thanh niên Việt Nam năm 2008, 79,9% nam và 36,5% nữ thanh niên độ tuổi từ 14 - 25 có sử dụng rượu, bia (số liệu năm 2008), sau năm năm, tỷ lệ này tăng 10% với nam và 8% với nữ, trong đó có 60,5% nam và 22% nữ đã từng uống say. Tỷ lệ sử dụng rượu, bia trong nhóm 14 - 17 tuổi tăng từ 34,9% lên 47,5% và trong độ tuổi 18 - 21 tuổi tăng từ 55,9% lên 67%.

“Với những thông tin trên có thể thấy thanh thiếu niên là đối tượng nhạy cảm, cần được bảo vệ khỏi ảnh hưởng của quảng cáo, khuyến mại, tài trợ rượu, bia”, bà Trang kiến nghị.

Hải Lâm

Tin đọc nhiều

Nhiều người hiểu sai về “Sổ đỏ ghi đủ tên thành viên gia đình” Trong 3 loại đất: đất ở, đất cấp cho tập thể và đất cấp cho...
Thực hư thông tin Sa Pa xuống âm 2 độ C, băng giá phủ trắng Những hình ảnh và thông tin cho rằng, nhiệt độ ở Sa Pa (Lào...
Chuyện cảm động về người phụ nữ nghèo cưu mang chàng trai cụt nửa người “Thương em số phận thiệt thòi nên dù điều kiện gia đình...
Bắc Ninh: Hoảng hồn phát hiện thi thể trẻ sơ sinh còn nguyên dây rốn trong túi bóng đen Một trẻ sơ sinh còn nguyên dây rốn được tìm thấy đã tử vong,...