Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 19/04/2019 18:12 PM (GMT+7)

Hồi sinh thành công não lợn chết, mở ra hi vọng chữa bệnh cho người

Các nhà khoa học đã thành công trong việc tái sinh các tế bào trong não của một con lợn đã chết. Đột phá này có ý nghĩa như thế nào?

Trong một nghiên cứu khoa học về ranh giới giữa sự sống và cái chết, các nhà nghiên cứu đã khôi phục lại được một số hoạt động sống từ tế bào đã chết của một con lợn bị giết mổ. Tuy bộ não đã sống lại, nhưng nó không có các khả năng về nhận thức, tín hiệu não và điện não không có, những điều cơ bản nhất cho khả năng nhận thức của bộ não là hoàn toàn không có.

Nhưng những hoạt động sống khác như mạch máu vẫn hỗ trợ lưu thông máu, các tế bào tiếp tục trao đổi chất hay thậm chí là có phản ứng với thuốc. Nhóm nghiên cứu sau khi cắt lát mô não đã được tái sinh nhận thấy não vẫn đang hoạt động ở cấp tế bào.

Hoạt động sinh học của não bộ vẫn diễn ra dù cơ thể vật chủ đã chết từ lâu.

Nghiên cứu này chỉ mang tính sơ bộ và không có ý nghĩa gì trong việc chữa trị chấn thương não ở người, nhưng điều này có thể giúp ý tưởng hồi sinh hoạt động não sau khi chết trên người trở nên khả thi trong tương lai.

Việc cơ thể một người vẫn còn sống nhưng não bộ đã chết không phải là chuyện hiếm thấy. Khi rơi vào tình huống như vậy, gia đình bệnh nhân rất đau khổ và mong muốn được cứu sống não của người bệnh. Ý tưởng về việc tái sinh não đã thôi thúc các bác sĩ và những nhà nghiên cứu khoa học trong suốt hàng chục năm qua.

Nghiên cứu mới này cho thấy chúng ta có rất ít kiến thức về tình trạng chấn thương của não hay chết não. Khi não bị chấn thương, nguồn cung cấp máu cho não bị cắt đứt, tế bào thần kinh bị xé vụn dẫn đến não mất các chức năng nhận thức. Chúng ta luôn biết rằng chuyện này sẽ không thể cứu vãn nếu không phục hồi lượng máu bơm vào não một cách nhanh chóng.

Hồi sinh thành công não lợn chết, mở ra hi vọng chữa bệnh cho người - 1

Tế bào thần kinh (màu xanh lá), tế bào hình sao (màu đỏ) và nhân tế bào (màu xanh dương) trong não của lợn được thí nghiệm. Hình bên trái là não lợn đã chết trong 10 tiếng, hình bên phải là não đã được điều trị sau khi cơ thể vật chủ đã chết 10 tiếng. Ảnh: Stefano G. Daniele and Zvonimir Vrselja, Yale School of Medicine.

Các nhà khoa học ở Đại học Yale đã mua về 32 đầu con lợn đã bị giết chết để lấy thịt, họ tiến hành cưa hộp sọ để lấy não phục vụ cho nghiên cứu. Vào thời điểm nghiên cứu được bắt đầu, 32 bộ não lợn đã không còn máu và được đặt ở nhiệt độ phòng trong suốt 4 tiếng.

Nhóm nghiên cứu phát triển một hệ thống với tên gọi BrainEx, một giải pháp bơm máu vào não một cách hoàn hảo và biến não trở về trạng thái đầy đủ máu y như lúc ban đầu. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ trở thành phương pháp điều trị mới cho đột quỵ, chấn thương sọ não hay các bệnh như Alzheimer.

Các nhà nghiên cứu bơm máu vào các bộ não lợn trong 6 giờ. Máu mang oxy đến các mô và mang một số hóa chất giúp các nhà khoa học có thể theo dõi được dòng chảy của máu bằng sóng siêu âm. Ngoài máu, BrainEx cũng truyền các dung dịch khác hoặc máu giả để tìm hiểu các trường hợp khác.

Cuối cùng, nhóm nghiên cứu nhận thấy não đã sống lại về mặt sinh học chứ không phải về mặt nhận thức. Mạch máu hỗ trợ lưu thông dòng máu, các tế bào bắt đầu trao đổi chất dù trước đó nó đã chết dần.

Hồi sinh thành công não lợn chết, mở ra hi vọng chữa bệnh cho người - 2

Lược đồ cách vận hành của công nghệ BrainEx. Ảnh: Vrselja et al., Nature, 2019.

“Đây không phải là cứu sống một bộ não, bộ não này không thật sự sống lại mà nó chỉ tiếp tục hoạt động ở phương diện sinh học. Chúng tôi vẫn tiếp tục thực hiện nhiều thí nghiệm hơn để xem não còn có thể phục hồi các chức năng gì khác nữa không,” Tiến sĩ Nenad Sestan, nhà thần kinh học tại Đại học Yale là nhà nghiên cứu trưởng của dự án này, cho biết.

Y học hiện đại đã có thể làm tạm ngừng quá trình chết não bằng cách cho người bệnh vào phòng lạnh để làm lạnh bộ não, hay những bệnh nhân đột quỵ (thời gian tính từ lúc khởi phát có thể lên đến 16 tiếng) được chèn một cục máu đông nhằm giữ máu trong não tạm thời và được cứu sống sau đó khi được đưa đến bệnh viện.

Ngoài ra, chúng ta vẫn chưa có các phương thức khác có thể cứu sống não sau khi đã chết hoàn toàn. Nghiên cứu mới này là những bước đi tiên phong, lần đầu tiên được thực hiện trực tiếp trên cơ thể của động vật có vú.

“Bằng việc bơm máu vào não lợn chết và theo dõi dòng máu chảy, các nhà khoa học có thể lập bản đồ tế bào não và sự kết nối giữa chúng theo cách chi tiết nhất chưa từng được thực hiện trước đây. Cách thức này giúp chúng ta hiểu thêm về bộ não để tìm ra cách cứu chữa não chết,” Andrea Beckel-Mitchener, trưởng nghiên cứu về não bộ tại N.I.H. chia sẻ.

Hồi sinh thành công não lợn chết, mở ra hi vọng chữa bệnh cho người - 3

Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp ích rất nhiều cho người bị chấn thương não hoặc các bệnh về não trong tương lai.

Thí nghiệm này còn đặt ra các vấn đề về đạo đức và liên quan đến công việc hiến tạng tại một số quốc gia. Lấy thí dụ ở Pháp và Tây Ban Nha, nếu một người bị đau tim hay cần được cấp cứu khẩn cấp, các nhân viên y tế sẽ cố sơ cứu họ trong vòng ít hơn 30 phút trước khi đưa đến bệnh viện.

Nếu quá trình này thất bại trong thời gian lâu hơn 30 phút, họ sẽ ngăn máu lên não và tập trung vào việc bảo quản các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể. Khi cách mạch máu dẫn lên não bị chèn, họ sẽ trở thành người hiến tạng hợp pháp vì não đã chết.

Đối với những người cho rằng việc chèn mạch máu não là phi đạo đức, thì BrainEx là phương pháp giúp các nhân viên y tế nỗ lực hơn trong việc cứu sống bệnh nhân. Điều này sẽ cứu sống được nhiều người hơn và kéo theo việc sẽ ít có tạng được hiến hơn.

Nhóm nghiên cứu từ Đại học Yale nhấn mạnh, sẽ mất rất nhiều năm nữa công trình nghiên cứu này mới được phát triển rộng rãi và thực hiện sơ bộ trên cơ thể người. Sẽ còn rất nhiều tranh cãi trước khi công nghệ này được áp dụng chính thức và trở thành một phương pháp y tế tiêu chuẩn.

Quang Niên (Theo The New York Times)

Tin đọc nhiều

Biến Mặt Trời thành bãi xử lý rác thải của Trái Đất thì sao? Mặt Trời có thể phân hủy mọi thứ. Đây dường như là điều kiện...
Phát hiện vật liệu siêu đen, nuốt 99,99% ánh sáng Loại vật liệu chưa được đặt tên này có thể hấp thụ 99,995%...
Phát hiện mới cho thấy não người có thể tạo không gian 11 chiều Với khoảng 86 tỷ neuron, não bộ con người là cấu trúc phức...
Các đô thị lớn trên thế giới thu giữ và tái sử dụng nước mưa như thế nào? Tùy vào cách chúng ta đón nhận, nước mưa có thể là món quà...