Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 22/08/2019 14:24 PM (GMT+7)

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD

Bằng dung dịch từ tính do NASA sáng chế, chàng trai 18 tuổi này đã tìm ra cách 'hút' hạt vi nhựa khỏi nước, gồm cả nước sông và nước biển.

Fionn Ferreira sống trên hòn đảo West Cork, một vùng hẻo lánh tại miền nam Ireland. Một ngày nọ, cậu chèo thuyền ra biển ở gần bờ và phát hiện một tảng đá được phủ đầy bởi vi nhựa. Đây là hậu quả của một vụ đắm tàu gây tràn dầu thời gian gần đây.

Với kích thước chưa đến 5 milimet, vi nhựa hay microplastic vô cùng nhỏ khiến chúng cực kỳ khó khăn để phát hiện thấy và loại bỏ khỏi môi trường tự nhiên. Lâu nay chúng ta vẫn sống chung với chúng, chấp nhận uống nguồn nước bị nhiễm vi nhựa, nhưng Ferreira đã tìm ra cách để trừ khử đám nhựa phiền toái này.

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD - 1

Fionn Ferreira trình bày về ý tưởng của mình ở Hội chợ Khoa học Google. Ảnh: Google.

“Vi nhựa khiến ai cũng phải sợ hãi và né xa, nhưng nó cuốn hút tôi một cách lạ kì, không phải vì tôi thích hấp thụ nó vào cơ thể, mà tôi thích tiếp cận để tiêu diệt chúng”, Ferreira chia sẻ về phát hiện mới của mình. Nhựa và dầu vốn là hai thứ không thể dính vào nhau, chúng chỉ miễn cưỡng nằm cùng với nhau vì một sự cố nào đó.

Với “tư cách” là một nhà khoa học nghiệp dư tự nghiên cứu qua sách vở tại nhà, Ferreira nhận thấy rằng có thể tách vi nhựa và dầu bằng cách sử dụng một chất lỏng có từ tính - thứ có sẵn trong loa hay các thiết bị điện tử mà chúng ta sử dụng mỗi ngày.

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD - 2

"Lấy cảm hứng" từ những vấn đề môi trường ở gần nhà, Fionn Ferreira đã tiến hành thí nghiệm mà chưa từng ai nghĩ đến trước đây.

Để biết được ý tưởng này có thành công hay không, hãy xem Google đã làm gì với cậu trai này. Cuối tháng 7 vừa qua tại Hội chợ Khoa học Google, Ferreira đã nhận được giải thưởng 50.000 USD cho thí nghiệm của mình, với số tiền này cậu sẽ nâng cấp nghiên cứu để tách nhựa ra khỏi nước.

Vi nhựa: Nhỏ nhưng có “võ”

Microplastic giờ đây không còn là một khái niệm mới nữa, chúng xuất hiện ở khắp mọi nơi và là sản phẩm tàn dư từ đồ dùng nhựa mà chúng ta sử dụng hằng ngày, như các sản phẩm làm đẹp, khăn tắm hay từ các miếng nhựa lớn bị rã dần qua thời gian.

Rác thải nhựa mà con người thải ra luôn đi đến nơi chứa cuối cùng là bờ biển và các đại dương, bởi tại đây chúng sẽ không còn bị đưa đẩy đi đến bất cứ nơi nào nữa. Vi nhựa vì thế cũng xuất hiện nhiều nhất ở biển, gây hại trực tiếp đến môi trường biển và các sinh vật trong bên trong đó.

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD - 3

Lẫn trong rác được vớt từ nước là những hạt nhựa nhỏ li ti chứa đầy các chất hóa học gây hại. Ảnh: Ted S. Warren/AP.

Không ngừng lại ở đó, microplastic hoàn toàn có thể xuất hiện trong thức ăn và đồ uống của con người vì chúng ta không thể sống mà không dựa vào đại dương. Các nhà khoa học ước tính người Mỹ tiêu thụ khoảng 52.000 hạt vi nhựa mỗi năm từ những bữa ăn, hậu quả của việc này vẫn chưa được nghiên cứu và đánh giá cụ thể.

Một trong những mối bận tâm lớn nhất đó chính là vi nhựa mang các chất hóa học độc hại như phthalates và bisphenol A (BPA), gây nên các vấn đề cực đoan cho cơ thể, chẳng hạn như tăng nguy cơ mắc ung thư hay giảm khả năng sinh sản ở người phụ nữ.

Giải quyết vi nhựa bằng ‘chất lỏng từ tính’ của NASA

Năm 1963, kỹ sư Steve Papell của NASA đã nghĩ ra ý tưởng chế tạo nhiên liệu từ tính cho tàu vũ trụ sứ mệnh Apollo để giúp chúng có thể di chuyển được xa hơn trong môi trường không trọng lực ở vũ trụ. Cuối cùng, ông đã tạo ra chất lỏng từ tính đầu tiên hay còn được gọi là ferrofluid.

Ngày nay, chất lỏng này được sử dụng phổ biến nhất trong loa và các thiết bị điện tử khác để những mảnh vỡ nếu có sẽ không bị va vào nhau và trở thành một đống hỗn tạp rối nùi, và đây cũng chính là cơ sở để Ferreira tách các hạt nhựa nhỏ ra khỏi nước.

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD - 4

Ferrofluid nguyên mẫu được sử dụng làm nhiên liệu tên lửa vào thập niên 1960. Ảnh: J. B. Spector/Museum of Science and Industry Chicago/Getty Images.

Không giống như chất lỏng từ tính bản gốc được sử dụng làm nhiên liệu tên lửa, hợp chất của chàng trai 18 tuổi không gây hại đến môi trường vì cậu đã tinh chỉnh đi rất nhiều các thành phần bên trong nó, nhưng nó vẫn “hút” được nhựa ra khỏi nước, gồm cả nước sông và nước biển.

Điều đáng chú ý nhất của công nghệ này, chính là nó có thể “điểm mặt” được các hạt vi nhựa từ trong nước thải được đổ ra trực tiếp bởi các nhà máy. Hầu hết nhà xưởng đều được trang bị hệ thống lọc nước, nhưng phần lớn chúng không lọc được vi nhựa dù chính chúng mới là tác nhân lớn nhất gây ô nhiễm vi nhựa cho nguồn nước.

Phát minh sáng giá tại Hội chợ Khoa học Google

Tại hội chợ khoa học thường niên được tổ chức bởi gã khổng lồ công nghệ Google, Ferreira đã tiến hành đổ ferrofluid vào những cốc nước mẫu thu trực tiếp từ sông và biển, bên trong đã bị nhiễm vi nhựa ở nhiều mức độ ít nhiều khác nhau.

Lúc đầu, các ly nước chuyển sang màu đen vì từ tính trong ferrofluid, lúc này cậu trai đặt một nam châm xuống đáy cốc và quá trình phản ứng, 'dọn dẹp' vi nhựa bắt đầu diễn ra. Chỉ sau một thời gian ngắn, nước trong ly đã trở nên trong suốt và không còn nhiều vi nhựa.

Tách vi nhựa ra khỏi nước, nam sinh được Google trao thưởng 50.000 USD - 5

Ferreira và giải thưởng 50.000 USD tại Hội chợ Khoa học Google năm 2019. Ảnh: Google.

Tuy vậy, không phải loại nhựa nào cũng được hút. Khi thí nghiệm vẫn còn được ghi trên giấy, Ferreira dự đoán chất lỏng từ tính của mình sẽ hút được khoảng 85% hạt nhựa nhỏ khỏi nước nhưng kết quả sau cùng đã loại bỏ được khoảng 88%.

Trong số 10 loại vi nhựa được thử nghiệm, polypropylen là thứ nhựa cứng đầu nhất, chúng đến từ bao bì sản phẩm và chất lỏng từ tính này chỉ loại được khoảng 80% số lượng chúng khỏi nước. Đối với các loại nhựa dễ bỏ hơn, Ferreira khử được hoàn toàn chúng khỏi nước.

“Tôi thật sự vẫn chưa tin được rằng mình có thể làm được điều này, cũng như ẵm giải thưởng lớn từ Google. Tôi sẽ thực hiện thêm nhiều thí nghiệm khác từ ý tưởng này, nhưng tôi e rằng đây không phải là giải pháp để giải quyết các vấn đề về ô nhiễm nhựa khi chúng ta vẫn còn thải ra nhựa với số lượng vô cùng lớn mỗi ngày”, chàng trai chia sẻ.

Quốc Anh (Theo Business Insider)

Tin đọc nhiều

Tạo ra điện từ màn đêm, các nhà khoa học đã khiến bóng tối không còn đáng sợ Các nhà khoa học vừa phát hiện ra cách làm bóng đèn thắp...
Biến Mặt Trời thành bãi xử lý rác thải của Trái Đất thì sao? Mặt Trời có thể phân hủy mọi thứ. Đây dường như là điều kiện...
Phát hiện vật liệu siêu đen, nuốt 99,99% ánh sáng Loại vật liệu chưa được đặt tên này có thể hấp thụ 99,995%...
Gạo lứt rang có tác dụng gì mà GS thực dưỡng Nhật Bản khuyên dùng? Qua nhiều năm nghiên cứu, GS.BS. Tsurumi Takashi đã khẳng...