Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Sáu, ngày 22/08/2014 17:50 PM (GMT+7)

Nhà báo bị chặt đầu: Vì sao Mỹ không trả tiền chuộc?

Yêu cầu đòi tiền chuộc để cứu mạng phóng viên Foley đã bị Mỹ từ chối, dù chiến dịch đột kích thất bại.

Một ngày sau khi phóng viên chiến trường James Foley bị phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) hành quyết và tung video lên mạng, các quan chức chính phủ Mỹ tiết lộ rằng biệt kích Mỹ đã từng thực hiện một cuộc đột kích bí mật để giải cứu Foley và các con tin khác nhưng thất bại.

Tuy nhiên, có một chiến thuật lớn mà Mỹ đã không thử trong chiến dịch giải cứu này, đó là trả tiền chuộc. Điều này đã khiến nhiều người đặt câu hỏi về chính sách đối ngoại của Mỹ, khi họ kiên quyết từ chối đàm phán với phiến quân để cứu mạng công dân mình bị chúng bắt cóc.

Nhà báo bị chặt đầu: Vì sao Mỹ không trả tiền chuộc? - 1

Phóng viên Foley bị bắt cóc khi đang tác nghiệp tại Syria năm 2012

Nhiều người chỉ ra rằng đã có một số phóng viên nước khác được thả sau khi quốc gia của họ chấp nhận trả số tiền chuộc lớn cho Nhà nước Hồi giáo, trong khi Mỹ không hề có bất cứ động thái nào tương tự.

Người lên tiếng mạnh mẽ nhất trong vụ việc này là David Rohde, một nhà báo nổi tiếng của tờ The Atlantic và hãng tin Reuters, người đã từng bị Taliban bắt cóc, giam giữ nhiều tháng khi đang tác nghiệp ở Afghanistan năm 2008.

Trong quá trình Rohde bị bắt giữ, chính phủ Mỹ cũng đã không chấp nhận trả bất cứ khoản tiền chuộc nào, nhưng phóng viên này đã may mắn có cơ hội chạy thoát được khỏi Taliban.

Lập luận trên của Rohde càng được củng cố sau khi hãng tin AP tiết lộ rằng Nhà nước Hồi giáo đã gửi email cho gia đình của phóng viên Foley đòi số tiền chuộc là 132 triệu USD để đổi lấy mạng sống của anh, thế nhưng yêu cầu trên đã bị chính phủ Mỹ kiên quyết từ chối.

Cho đến nay, chính phủ Mỹ vẫn giữ lập trường rất kiên quyết trong các vụ bắt cóc đòi tiền chuộc kiểu này, và lập luận của họ là việc từ chối trả tiền chuộc sẽ khiến bọn khủng bố mất đi động lực bắt cóc người nước ngoài, đồng thời mất đi một nguồn tài chính khổng lồ.

Nhà báo bị chặt đầu: Vì sao Mỹ không trả tiền chuộc? - 2

Tình trạng bắt cóc, hành quyết diễn ra tràn lan ở nơi do phiến quân IS kiểm soát

Năm 2012, ông David Cohen, Thứ trưởng phụ trách tình báo tài chính và khủng bố thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã giải thích lập luận này của chính phủ như sau: “Trả tiền chuộc sẽ dẫn đến những vụ bắt cóc tiếp theo, và những khoản tiền chuộc tiếp theo. Số tiền chuộc đó lại được phục vụ cho các cuộc tấn công của bọn khủng bố”.

Ông Cohen nói tiếp: “Chúng ta phải tìm cách phá vỡ vòng luẩn quẩn này. Từ chối trả tiền chuộc là cách đảm bảo nhất để phá vỡ nó, vì nếu bọn bắt cóc không đạt được mục đích, chúng sẽ ngừng việc bắt cóc nạn nhân ngay từ đầu”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Marie Harf cũng lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ quan điểm của chính phủ trong việc từ chối đàm phán hoặc trả tiền chuộc cho phiến quân IS để cứu mạng phóng viên Foley.

Bà Harf tuyên bố: “Chúng tôi tin rằng việc trả tiền chuộc hoặc nhượng bộ với IS sẽ đẩy người Mỹ ở nước ngoài vào tình thế nguy hiểm hơn. Số tiền chuộc này có thể được IS sử dụng cho các hoạt động khủng bố mà Mỹ đang tìm cách ngăn chặn”.

Trên lý thuyết, hầu hết chính phủ các nước trên thế giới đều tán đồng với chính sách này của Mỹ. Tuy nhiên, trên thực tế, ngay bản thân Mỹ và Anh cũng đã tỏ ra thiếu kiên quyết trong chính sách từ chối trả tiền chuộc, trong khi rất nhiều nước khác không làm được như vậy.

Ông Martin Michelot, chuyên gia nghiên cứu thuộc Quỹ Marshall Đức lý giải: “Mặc dù  Pháp tuyên bố sẽ không trả tiền chuộc trực tiếp, nhưng có vẻ số tiền chuộc này được rót qua ông chủ của những người bị bắt cóc nhằm đảm bảo tính mạng cho nhân viên”.

Theo một cuộc điều tra của tờ New York Times (Mỹ), Pháp đã rót tới 58 triệu USD tiền chuộc cho các nạn nhân bị bắt cóc kể từ năm 2008 đến nay. Kế tiếp đó là Thụy Sĩ với 12,4 triệu USD và Tây Ban Nha với 5,9 triệu USD.

Nhà báo bị chặt đầu: Vì sao Mỹ không trả tiền chuộc? - 3

Mỹ kiên quyết từ chối trả tiền chuộc để cứu mạng phóng viên Foley

Hồi đầu năm nay, 4 phóng viên Pháp và 2 phóng viên Tây Ban Nha đã được IS phóng thích sau khi trả tiền chuộc. Hiện vẫn chưa rõ số tiền chuộc đó được chính phủ, tòa soạn hay gia đình của các phóng viên chi trả.

Phóng viên Nicolas Henin của tạp chí Le Point là một trong số 4 người Pháp được thả trong đợt này, sau khi bị phiến quân bắt cùng với phóng viên Foley ở Syria. Hôm qua, Henin tiết lộ rằng “nhiều quốc gia đang thực sự đàm phán với phiến quân” về vấn đề trả tiền chuộc cho con tin.

Ngay ở chính những nước đã trả tiền chuộc này cũng có những luồng quan điểm khác nhau. Hồi năm ngoái, Tổng thống Pháp Francois Hollande tuyên bố rằng nước Pháp sẽ không chi thêm một đồng tiền chuộc nào nữa cho phiến quân bắt cóc. Thế nhưng chỉ vài tháng sau, báo chí Pháp đưa tin rằng một khoản tiền chuộc lớn đã được chi để cứu mạng con tin.

Tuy nhiên chính sách “chịu chi” này lại tỏ ra phản tác dụng, khi số công dân Pháp bị bắt cóc tăng lên đến mức kỷ lục trên toàn thế giới vào hồi năm ngoái, hơn bất cứ nước nào khác.

Nhà báo bị chặt đầu: Vì sao Mỹ không trả tiền chuộc? - 4

Phóng viên Henin được đoàn tụ với gia đình sau khi Pháp trả tiền chuộc cho phiến quân IS

Vậy tại sao các nước vẫn chấp nhận trả tiền chuộc? Vụ hành quyết phóng viên Foley đầy rùng rợn có thể là một câu trả lời. Không một chính trị gia nào muốn đi giải thích với gia đình nạn nhân rằng họ đã không thể cứu được con tin, dù điều đó nằm trong khả năng của họ. Hậu quả chính trị của vụ việc như vậy có thể rất lớn.

Ngược lại, cái chết của phóng viên Foley chứng tỏ một điều rằng logic từ chối trả tiền chuộc không phải khi nào cũng có hiệu quả. Mặc dù chính phủ Mỹ đã nổi tiếng với việc không bao giờ trả tiền chuộc, thế nhưng vẫn có công dân Mỹ bị bắt cóc và giam giữ suốt gần 2 năm trời.

Và với yêu cầu đòi tiền chuộc lên tới 132 triệu USD, có vẻ như phiến quân IS không hề hy vọng rằng chúng sẽ nhận được tiền chuộc: Số tiền đó lớn đến mức không một công ty tư nhân hay hãng bảo hiểm nào có thể chi trả được cho sinh mạng của một phóng viên.

Điều này cũng minh chứng một điều rằng với phiến quân Nhà nước Hồi giáo, ngay cả khi không có cơ hội đòi được tiền chuộc, công dân Mỹ vẫn luôn là những con tin vô giá.

Trí Dũng (Theo SMH)

Tin đọc nhiều

Tại sao không gian vũ trụ có màu tối đen? Vũ trụ có rất nhiều ngôi sao chiếu sáng nhưng con người lại...
Hiện tượng khoa học chưa giải thích được Đây là hiện tượng một người không thể kiểm soát được việc...
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái Đất to gấp đôi? Nếu mật độ Trái Đất không thay đổi và chỉ tăng gấp đôi đường...
Nguyên nhân sao Hỏa có màu đỏ Bề mặt sao Hỏa chủ yếu chứa sắt. Khi sắt phản ứng với oxy...