Tháng 10, 2020
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 31/05/2019 07:14 AM (GMT+7)

Sự thật đằng sau bức ảnh làm thay đổi cả thế giới

Một thế kỷ trước, bức ảnh chụp nhật thực toàn phần lịch sử đã tạo nên bước ngoặt, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành vật lý thiên văn.

Năm 1916, nhà khoa học Albert Einstein đã công bố thuyết tương đối rộng, là lý thuyết hình học miêu tả lực hấp dẫn và đóng vai trò quan trọng cho khoa học hiện đại ngày nay. Tuy nhiên vào thời điểm đó, lý thuyết của ông cũng chỉ là lý thuyết vì chưa ai có thể kiểm chứng được trong thực tế.

Theo Einstein, lực hấp dẫn không phải là lực duy nhất tác động lên hai vật thể theo như cách Isaac Newton đã nói trước đó. Thay vào đó, nhà khoa học người Đức cho rằng các vật thể có khối lượng lớn có thể làm uốn cong không gian và thời gian quanh chúng.

Nói một cách dễ hiểu, không gian không tĩnh lặng mà sự chuyển động của các vật thể to nặng có thể làm thay đổi cấu trúc của không gian. Điều này đi ngược lại hoàn toàn so với quan điểm của Newton về vũ trụ trước đó.

Sự thật đằng sau bức ảnh làm thay đổi cả thế giới - 1

Hình ảnh nhật thực toàn phần năm 1919 được chụp từ Brazil, đây là hình ảnh lịch sử giúp thay đổi cả ngành vật lý học hiện đại. Ảnh: Royal Observatory, Greenwich.

Ngày 29 tháng 5 năm 1919, đúng chính xác 100 năm trước, nhà thiên văn học Arthur Eddington sống tại thành phố Kendal của Anh Quốc, đã chụp bức ảnh nhật thực toàn phần diễn ra vào cùng ngày và góp phần minh chứng cho lý thuyết của nhà vật lý lỗi lạc Einstein.

Sau khi nghe Einstein trình bày về lý thuyết của ông, nhà thiên văn Eddington rất muốn bắt tay vào thực hiện thí nghiệm để kiểm chứng. Ông xem lịch thiên văn và thấy rằng có sự kiện nhật thực toàn phần diễn ra vào năm 1919, ông kỳ vọng những điều mà ông suy tính sẽ diễn ra trong thực tế.

Eddington cùng cộng sự của mình là nhà thiên văn học Frank Watson Dyson, dẫn đầu hai đoàn nghiên cứu thiên văn của Hội Hoàng gia Anh Quốc để lên đường quan sát nhật thực tại đảo Príncipe, Cộng hòa São Tomé và Príncipe ở Tây Phi và Brazil.

Sự thật đằng sau bức ảnh làm thay đổi cả thế giới - 2

Trang thiết bị đồ sộ được đặt ở Sobral, Brazil giúp các nhà khoa học người Anh quan sát và đo đạc nhật thực toàn phần năm 1919. Ảnh: CreditRoyal Observatory, Greenwich.

Theo dự đoán của Eddington, ánh sáng từ những vì sao ở xa sẽ bị bẻ cong khi truyền đến mắt người quan sát ở Trái Đất khi xảy ra nhật thực, bởi Mặt Trời là một vật có khối lượng lớn sẽ thay đổi vùng không gian xung quanh nó khiến đường đi của ánh sáng từ các ngôi sao sẽ lệch đi.

Cuối cùng nhật thực toàn phần năm 1919 cũng đã diễn ra, Mặt Trăng che khuất Mặt Trời trong 6 phút 51 giây khiến bầu trời tối đen như mực. Bằng cách so sánh vị trí của các ngôi sao trước và trong khi nhật thực xảy ra, các nhà khoa học đã tính được chính xác sự uốn cong ánh sáng của các ngôi sao dù là rất nhỏ.

Sự thật đằng sau bức ảnh làm thay đổi cả thế giới - 3

Đồ họa chỉ dẫn dễ hiểu cách Mặt Trời làm uốn cong ánh sáng từ các ngôi sao khi nhật thực toàn phần xảy ra trên một tờ báo thời đó. Ảnh: Chronicle.

Cả hai quan sát được thực hiện ở đảo Príncipe và Brazil đều cho ra kết quả tương tự. Nhật thực toàn phần năm 1919 đã đi vào lịch sử như một hiện tượng thiên văn giúp kiểm chứng thuyết tương đối của Albert Einstein trong thực tế.

Nửa năm sau, chính xác là vào 07/11/1919, tờ The New York Times lần đầu công bố kết quả nghiên cứu của nhóm khoa học gia. Lý thuyết của Einstein được nhiều người biết đến, tên tuổi của ông nổi lên nhanh chóng không chỉ trong giới khoa học mà còn ở tầng lớp bình dân.

Sự thật đằng sau bức ảnh làm thay đổi cả thế giới - 4

Chân dung nhà vật lý tài ba Albert Einstein được chụp vào khoảng năm 1920. Ảnh: Sueddeutsche Zeitung Photo.

Sau sự kiện nhật thực toàn phần lịch sử, lý thuyết của Albert Einstein được củng cố chắc chắn và trở thành lý thuyết thay đổi cả ngành vật lý hiện đại, ảnh hưởng đến tận ngày nay. Giờ đây, các nhà thiên văn đã với công nghệ hiện đại đã có thể quan sát được nhiều thiên thể cách xa hàng triệu năm ánh sáng, nhưng họ vẫn không ngừng tìm thêm các bằng chứng trong thực tế ở vũ trụ.

Quang Niên (Theo The New York Times)

Tin đọc nhiều

Vũ trụ khởi đầu như thế nào Từng được cho là không thể giải thích, song những gì xảy ra...
Sự tàn bạo của chế độ Apartheid ở Nam Phi Sự tàn bạo của chế độ phân biệt chủng tộc apartheid được...
Du hành xuyên thời gian là có thật và đã có người trải nghiệm điều đó? Không phải chỉ mới đây mà ngay từ rất nhiều thập niên xa...
Bí ẩn hình xăm của tù nhân (Kỳ 1) Ý nghĩa đặc trưng của hình giọt nước mắt, đồng hồ không...