Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 06/01/2016 09:44 AM (GMT+7)

Bi kịch của luật pháp

Người dân tự xử, dù là tự bảo vệ mình cũng là điều không nên có trong một xã hội pháp quyền, nơi người dân được luật pháp bảo vệ. Nhưng khi thực tế sự an toàn của người dân không được đảm bảo bởi pháp luật, thì ranh giới giữa hành vi phòng vệ và nguy cơ trở thành kẻ phạm tội lại càng mong manh.

Tháng 1/2014, cha con một người bán tạp hóa ở Chợ Lách, Bến Tre bắt quả tang kẻ trộm, họ trói lại tra khảo, rồi báo công an đến giải quyết. Hai năm sau, người con trai lĩnh án vì tội giữ người trái pháp luật.

Trước đó, người cha đã treo cổ tự vẫn sau nhiều lần bị công an triệu tập để điều tra. Đó là một bi kịch của luật pháp.

Vụ án được TAND tỉnh Bến Tre xử lưu động để tuyên truyền luật pháp. Có lẽ, vì đây là một vụ án điểm, một minh chứng về cái giá phải trả cho hành vi tự xử đang thịnh hành trong xã hội hiện nay. Một phiên tòa được tổ chức với mục đích giáo dục, dĩ nhiên sẽ không thể xử sai.

Bố con người bán hàng có quyền bắt trộm, đó là một hành vi phòng vệ chính đáng để bảo vệ an ninh cho gia đình mình. Nhưng, với hành vi trói, giữ, tra khảo kẻ trộm thì họ đã vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.

6 tháng tù treo không phải là cái án quá nặng, nó là khung thấp nhất trong các tội danh hình sự. Vừa đủ để răn đe, giáo dục đối với những người dân có thói quen tự xử thay cho các cơ quan thực thi pháp luật. Một bản án đúng người đúng tội, song không nhận được sự đồng thuận của dư luận xã hội.

Bi kịch của luật pháp - 1

(Ảnh minh họa)

Mục đích của phiên tòa lưu động kết án người bắt trộm là khiến cho người dân nhận ra cái ranh giới mong manh giữa đúng và sai, giữa những hành vi phòng vệ, với nguy cơ trở thành kẻ phạm tội. Song, điều mà đa số nhận ra, được phản ánh trên báo chí, truyền thông là lẽ phải không được bảo vệ, là sự oan trái mà người dân sẽ phải đối mặt khi tự bảo vệ mình, khi họ là những người yếu thế trước công đường.

Người đàn ông bắt trộm không nhìn thấy công lý trong bản án dành cho mình. Cha của anh ta, thậm chí tuyệt vọng mà treo cổ tự vẫn. Hai cha con họ không thể hình dung được việc bắt trói một kẻ bất lương lại khiến họ đi tù, trong khi những người dân thường khác lại được tôn vinh, khen thưởng khi tấn công, truy đuổi, khống chế những kẻ bất lương khác. Một phiên tòa, một bản án đúng đắn, lại khiến người ta nhìn ra sự bất bình đẳng giữa những điều sai trái.

Người dân bắt kẻ trộm đột nhập nhà mình, đó căn bản là một hành vi tự vệ chính đáng. Song, khi người dân lành tự vệ trước những kẻ bất lương hung hãn và chủ động, hoặc họ sẽ tự vệ bất thành, hoặc họ sẽ vượt quá giới hạn. Ở Hà Nội, tháng trước, cả một gia đình bị sát hại bởi không đủ khả năng bắt và trói khi một gã đàn ông đột nhập vào nhà để ăn trộm. Hai bố con chủ tiệm tạp hóa ở Bến Tre có khả năng tự vệ trước kẻ trộm và kết quả người cha thì tự vẫn, người con thì đi tù.

Người dân tự xử, dù chỉ là tự bảo vệ mình cũng là điều không nên có trong một xã hội pháp quyền, nơi người dân được luật pháp bảo vệ. Đó là thông điệp của phiên tòa xử tù người bắt trộm. Bản án được tuyên bởi những quy định phát luật đúng đắn, nhưng thông điệp của phiên tòa thì sai khi mà thực tế sự an toàn của người dân không được đảm bảo bởi luật pháp. Thậm chí các cơ quan bảo vệ pháp luật chấp nhận việc người dân trấn áp tội phạm như kiểu các hiệp sĩ săn bắt cướp là một việc đáng được tôn vinh.

Án tù, dành cho người đàn ông bắt trộm. Luật pháp đã thắng trong phiên tòa này. Song đó là một chiến thắng mang màu sắc bi kịch bởi bản án chỉ bảo vệ được sự đúng đắn của các điều luật, nhưng lại không thể mang lại công lý cho người dân. Mà người dân thì cần công lý hơn là các điều luật.

Phạm Trung Tuyến

Tin đọc nhiều

Việt kiều ở Mỹ "Sống bên này khoẻ lắm, em đi làm nhận tiền mặt phân nửa,...
Ngôi trường xanh Đó là một ngôi trường làm bằng tre, nơi những đứa trẻ bé tí,...
Phận người Bản thân sự hình thành nên con người cũng bắt đầu từ sự......
Một giờ tắt đèn, Trái Đất có xanh hơn? Một giờ tắt đèn để chúng ta có thể nắm tay nhau nhìn ngắm...