Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Hai, ngày 16/03/2020 09:39 AM (GMT+7)

"Cơn điên rồ" của người Mỹ?

Giám đốc Tài chính Costco Richard Galanti mô tả nhu cầu mua sắm tăng đột biến của người tiêu dùng Mỹ là "1 cơn điên rồ". Họ "điên" ra sao?

Rục rịch lo xa cho cả... 12 năm

Cách đây vài tuần, khi ca Covid đầu tiên được phát hiện tại Mỹ ở tiểu bang Washington và California, người dân hai tiểu bang này (nhất là cộng đồng Á châu hay bất an, quen lo xa) rục rịch lo lắng mua sắm đồ khô để trữ trong nhà.

Họ mua đủ thứ: gạo, nước đóng chai, cồn rửa tay, giấy toilet. Có người mua giấy toilet xài đủ cho... 12 năm, cồn rửa tay xài đủ 10 năm, nhưng cũng có rất nhiều chủ các tiệm tạp hoá nhỏ stop& go mua đi bán lại hay các cá nhân mua đem về đầu cơ giá. Họ mua cho bản thân, cho gia đình, họ hàng rồi lan truyền tin tức khắp nước Mỹ: hãy mua, hãy mua, hãy mua.

"Cơn điên rồ" của người Mỹ? - 1

Những hình ảnh như vậy dễ làm cho người dân hoang mang.

Nếu bạn từng nhìn thấy ảnh người đứng lố nhố, các dãy kể siêu to, siêu dài không có hàng, có thể đó là cảnh tượng tại Costco. Theo Business Insider, chuỗi siêu thị Costco đã “trúng mánh” khi doanh số tăng 3% chỉ riêng trong tháng 2 nhờ "mối lo ngại về dịch Covid-19".

Giám đốc Tài chính Costco Richard Galanti mô tả nhu cầu mua sắm tăng đột biến của người tiêu dùng Mỹ là "1 cơn điên rồ". Ông cho biết một số chi nhánh Costco đã phải rơi vào cảnh thiếu hàng dù liên tục bổ sung các mặt hàng thiết yếu hàng ngày. Dù vậy, nước Mỹ vẫn chưa mấy gì dao động.

Chợ đông, không có nghĩa là giành giật

Tuy nhiên, hôm thứ sáu 13/3/2020, khi Tổng thống Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, thì cả nước Mỹ mới trải qua một chấn động thực sự. Hình chụp các dãy người xếp hàng dài dằng dặc tại tất cả các siêu thị lớn như Kroger, BJ, Walmart, HEB, Safeway... đã cho thấy người dân thực sự có nhu cầu “trữ lương thực”.  Điều này cũng hoàn toàn giải thích được.

Tổng thống khuyến khích trữ lương thực 2 tuần, trẻ con khắp nơi được nghỉ học nên cha mẹ phải mua nhiều thực phẩm cho con cái ở nhà tiêu thụ, đó là lẽ thường. Nhiều người mua cho mình rồi mua giúp cho cha mẹ ông bà, cho những người lớn tuổi trong gia đình không dám ra khỏi nhà vì họ ngại bị virus xâm nhập (vẫn có người mua đầu cơ nhưng Mỹ có hệ thống đường dây nóng cho người dân từng tiểu bang gọi phàn nàn cho chính quyền can thiệp khi phát hiện có dấu hiệu đầu cơ.)

"Cơn điên rồ" của người Mỹ? - 2

Người dân thay vì mua 1 tuần 1 lần thì nay mua cho 2-3 tuần. Tuy nhiên siêu thị vẫn đầy đủ hàng.

Bình thường người Mỹ đã đi chợ tuần một lần, nay mua cho 2-3 tuần nên nhìn hình ảnh thấy “kinh khủng” chứ thực ra không có gì là quá đáng. Điều dễ thấy sau khi tác giả lượn qua 10 cái chợ khác nhau ở Houston, Texas dịp cuối tuần này là “người giàu mua theo giàu, nghèo mua theo nghèo”.

Khu chợ nhà nghèo dân nhập cư, bình dân có thu nhập thấp, công việc không ổn định  có vẻ lo lắng hơn hẳn, và họ cũng mua nhiều hơn hẳn. Nhiều bà mẹ đưa các con đi chợ thứ gì cũng mua, mà toàn là nhu yếu phẩm: bơ, phô mai, trứng, đường sữa, bánh mì, thịt gà, mì nui, nước, giấy... Khi tôi hỏi tại sao bà mua nhiều thế, tủ đông gia đình làm sao chứa đủ, họ bẽn lẽn nói, “biết kinh tế sẽ ảnh hưởng thế nào đến công việc, biết có còn hàng hoá để mua, biết có còn tiền để mua?”

Khu thu nhập khá giả 99% dân bản xứ thì mọi người mua sắm chừng mực hơn hẳn. Bản thân tôi chưa bị “đụng” ca nào vơ vét chất đống hàng hoá, lương thực đầy kệ dù hàng sữa, trứng, mì ống có nơi bị cháy hàng. Điều dân khá giả lo lắng là nếu cả làng bị “lockdown” nội bất xuất ngoại bất nhập thì thức ăn tìm đâu ra, nhưng rồi họ cũng tặc lưỡi bảo nhau, không lo, chính phủ sẽ thả thức ăn từ trực thăng xuống.

Tóm lại, dân Mỹ có mua thực phẩm tích trữ không? Có. Có “hoảng loạn” giành giật không? Có vài trường hợp cực đoan nhưng 99.99%  là không. Vì hàng hoá hết thì hôm sau lại đầy đủ trên kệ. Hàng hết là chợ đóng mà đến giờ phút này, chưa có chợ nào tuyên bố đóng cửa.

Bình tĩnh trong cơn "hoảng loạn"

Chính phủ Mỹ với quỹ chống dịch hơn 8 tỉ đô la đã thực sự vào cuộc. Các khu học chánh đã gửi thư cho từng gia đình thông báo nơi lấy các bữa ăn sáng, trưa, chiều miễn phí dù trẻ con không đi học. Các công ty dưới 500 nhân viên được hỗ trợ trả phụ lương cho công nhân nếu họ phải nghỉ 2 tuần vì Covid. Điểm sáng là trong các khu dân cư, người làng rất ý thức tự bảo vệ giúp đỡ nhau.

Làng tôi ở có 3000 hộ dân, có website cập nhật cho nhau chợ nào món gì còn, món gì hết. Họ dặn nhau từ từ mua sắm, không việc gì phải vội vàng bốc hốt. Các bạn trẻ còn xung phong viết những thông báo rất dễ thương như là “các cô, các bác lớn tuổi muốn đi chợ mà ngại chốn đông người, bọn cháu sẽ đi giúp cho”.

"Cơn điên rồ" của người Mỹ? - 3

Chai cồn rửa tay cho người đi đường.

Và sáng nay, khi chạy bộ, mình nhìn thấy rất nhiều chai cồn rửa tay được buộc vào thân cây trong công viên, kiểu cái lu nước ngọt bên nhà với chiếc gàu gáo dừa cho khách lỡ đường giống quê nội miền Tây của tôi. Tinh thần “quan tâm là chia sẻ” (sharing is caring), sự quảng đại nhân ái, tính cộng đồng cao là những thứ sẽ giúp nước Mỹ vượt qua Covid 19. Tôi tin là như vậy!

"Cơn điên rồ" của người Mỹ? - 4

Lâm Vân An

Tin đọc nhiều

Thế nào là báo lá cải? Chức năng cao nhất của báo chí dù "tà" hay "chính" vẫn là cung...
Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...
Sự lựa chọn của bác sĩ Trần Hữu Tước “Có những người không hiểu, tại sao tôi lại về. Tôi chỉ mỉm...
Chuyến đi định mệnh của Giáo sư Đặng Văn Ngữ Đầu năm 1967, Giáo sư Đặng Văn Ngữ cùng đồng nghiệp có...