Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Bảy, ngày 04/07/2015 16:31 PM (GMT+7)

"Khi xe tăng qua miền quan họ"

Có lẽ sau này rất khó có mẫu hình nhạc sỹ - sỹ quan có sức hấp dẫn công chúng như nhạc sỹ An Thuyên. Chính vì thế, sự ra đi đột ngột của ông nó không còn chỉ là sự chấm dứt cuộc sống của một cá nhân mà là dấu chấm cho một thế hệ nhạc sỹ bắt đầu viết những nốt nhạc đầu tiên trong bom đạn và thành danh bởi hàng trăm ca khúc đậm chất lính.

Nhạc sỹ, thiếu tướng An Thuyên mất đột ngột chiều qua tại BVQĐTƯ 108.

Ông là nhạc sỹ đầu tiên được phong tướng của quân đội nhân dân VN và Hội nhạc sỹ VN. Chiến tranh đã đi qua (chính thức) là 40 năm rồi mà.

Tôi không phải là người đặc biệt hâm mộ nhạc sỹ An Thuyên, dù có một số bài hát của ông tôi rất thích và nó không hề nằm trong chuỗi ca khúc mang nặng âm hưởng miền Trung, đặc biệt là ví dặm và Nam ai của ông mà nhiều người luôn nhớ ra lập tức khi nhắc đến tên ông: Ca dao em và tôi, Đêm nghe hát đò đưa nhớ bác, Huế thương... Nhưng do công việc, tôi thỉnh thoảng được tiếp xúc với ông và sự nghiệp của ông có những nét đặc trưng của thời đại mà một phóng viên văn hóa bắt buộc phải biết, phải theo, và nếu có thể thì nên viết.

Là một vị tướng văn nghệ có sự nghiệp thuyết phục, có tính cách khoáng đạt và ứng xử vừa táo bạo vừa nhân văn, An Thuyên thu phục được cảm tình của khá nhiều tầng lớp xã hội khác nhau: chính khách, doanh nhân, các nhạc sỹ đàn anh, bạn văn nghệ, nhạc sỹ trẻ đàn em, học trò, đặc biệt là của lớp ca sỹ trẻ mà không ít nghệ sỹ lão thành từng nhiều lần kêu ca (trong quán nước trà và trên mặt báo). Hãy nhìn Hồ Ngọc Hà - sinh viên cũ của ông khóc ông, cô ca sỹ bị đánh giá là "thị trường từ sợi tóc đến gót chân" ấy không "diễn" đâu. Nếu bạn từng đến trường Nghệ thuật quân đội thì sẽ hiểu điều đó.

"Khi xe tăng qua miền quan họ" - 1

Nhạc sỹ An Thuyên.

Tuy nhiên, sự ra đi đột ngột của An Thuyên không phải chỉ là sự chấm dứt cuộc sống của cá nhân ông, một thiếu tướng nhạc sỹ. Nó có thể là dấu chấm cho một thế hệ nhạc sỹ bắt đầu viết những nốt nhạc đầu tiên trong bom đạn, thành danh nhờ những khúc quân hành, những khúc tâm tình của người lính nhớ hậu phương, làm nên một sự nghiệp có thể nói đáng tự hào bằng hàng chục đến hàng trăm bài hát mà toàn bộ lời ca đậm chất lính, thậm chí cả địa danh, cả trận đánh, cả tên vũ khí... nhưng chỉ cần thay lời ca ấy bằng những câu thơ tình là nguyên ca khúc biến thành những tình ca, ngọt ngào và tự nhiên như thể chúng vốn được viết ra như vậy.

Trước An Thuyên là cả một thế hệ hùng hậu: Huy Du, Nguyễn Đức Toàn, Huy Thục, Vũ Trọng Hối, Doãn Nho, Tường Vi... cùng với ông có Minh Quang, Thái Văn Hóa, Đức Trịnh... và một số người nữa, không nổi tiếng bằng. Nhưng sau An Thuyên, chắc chắn không còn mẫu hình nhạc sỹ - sỹ quan có sức hấp dẫn công chúng như vậy nữa, dẫu Hiệu trưởng trường nghệ thuật quân đội Đức Trịnh đã được phong tướng hay Giám đốc Nhà hát Quân đội sau này có đột ngột được phong tướng. Họ sẽ chỉ còn thuần túy là nhà quản lý mặc quân phục mà thôi! 

Trở lại với những cảm nhận cá nhân: tôi rất thích 2 ca khúc của nhạc sỹ An Thuyên, rất khác nhau cả về ca từ lẫn khúc thức, nhưng nó thật sự đại diện cho  tính cách và sự nghiệp của ông: "Khi xe tăng qua miền quan họ"  và  "Tình ca mặt trời".

Video bài hát 'Khi xe tăng qua miền quan họ':