Tháng 11, 2017
Chủ nhật
Thứ Tư, ngày 14/06/2017 16:12 PM (GMT+7)

Khởi tố vụ án Đồng Tâm: Cái tình cần được bảo chứng bởi luật pháp

Ở một đất nước có luật pháp thì cái tình cũng cần được đảm bảo bằng luật pháp.

Khởi tố vụ án Đồng Tâm: Cái tình cần được bảo chứng bởi luật pháp - 1

Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung về Đồng Tâm gặp dân hôm 22/4. Ảnh: AFP.

Việc Cơ quan cảnh sát điều tra (Công an TP.Hà Nội) ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan việc bắt giữ 38 người thi hành công vụ tại thôn Hoành (xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức) để điều tra về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật và hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản đã thổi bùng những cuộc tranh luận giữa lý và tình.

Sự xung đột cảm xúc xã hội trong những vụ việc như đã xảy ra ở Đồng Tâm là điều hoàn toàn bình thường khi động cơ thúc đẩy hành vi phạm tội của những con người liên quan vốn nhận được nhiều sự cảm thông của cộng đồng. Tuy nhiên, ở một đất nước có luật pháp, thì cái tình cũng cần được đảm bảo bằng luật pháp.

38 nhân viên công vụ bị bắt khi đang thi hành công vụ, bị giam giữ trong nhiều ngày... là dấu hiệu phạm tội hiển nhiên. Cho đến lúc này, khi vụ án chưa được điều tra, làm rõ, tất cả người dân thôn Hoành, xã Đồng Tâm đều mặc nhiên bị cho là đã tham gia vụ bắt giữ người trái pháp luật với mức độ như nhau.

Trên thực tế, có thể có những người không tham gia, thậm chí là phản đối những hành động có tính chất coi thường luật pháp. Việc đánh đồng đó có phải là thỏa đáng đối với toàn bộ người dân ở thôn Hoành hay không? Trách nhiệm của cơ quan thực thi pháp luật, do đó, phải điều tra, làm rõ hành vi tội phạm và những con người thực hiện hành vi đó để đảm bảo sự công bằng cho chính những người dân thôn Hoành.

Khía cạnh phức tạp, gây tranh cãi ở vụ án này là quá trình phạm tội của một số, hoặc rất nhiều người dân được hình thành trong bối cảnh thiếu vắng sự minh bạch.

Có quan điểm cho rằng, đó là phản ứng quá mức của người dân trước những hành động thực thi pháp luật không đúng mực của nhân viên công vụ. Cũng có quan điểm cho rằng, người dân Đồng Tâm bị đẩy vào tình thế buộc phải phạm tội để tự vệ… Tuy nhiên, tất cả những quan điểm đó đều cần phải được làm rõ các căn cứ pháp lý để đưa ra quyết định có truy cứu trách nhiệm hình sự hay không.

Ra quyết định khởi tố hình sự chỉ là giai đoạn đầu tiên của quá trình tố tụng để có thể tiến hành điều tra một vụ án mà các dấu hiệu phạm tội đã được ghi nhận. Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân sẽ được xem xét sau, căn cứ vào kết quả điều tra.

Đối với sự việc ở thôn Hoành, tình cảm của cộng đồng đang nghiêng về chiều hướng cảm thông cho người dân, và mong muốn không có người dân nào phải chịu trách nhiệm hình sự, như lời hứa của Chủ tịch thành phố Nguyễn Đức Chung trong cuộc đàm phán 50 ngày trước. Đó là tình cảm rất đáng được trân trọng. Song câu chuyện tình cảm cũng có rất nhiều mức độ khác nhau.

Nếu như chúng ta thực sự tin tưởng, cảm thông với hành vi của người dân thôn Hoành, hẳn chúng ta sẽ muốn chứng minh niềm tin của mình là đúng đắn, và người dân thôn Hoành không bị truy cứu hình sự dựa trên căn cứ pháp luật, khả năng vận dụng luật pháp để bảo vệ công lý.

Luật pháp do con người tạo ra và do con người vận dụng. Nếu vận dụng luật pháp trên tinh thần bảo vệ công lý, bảo vệ niềm tin của con người, thì cái lý của luật pháp sẽ không bao giờ rời xa cái tình của con người. Và khi đó, chính sự tôn trọng luật pháp, đảm bảo sự tôn nghiêm của luật pháp, sẽ là cái tình lớn nhất, cái tình được bảo chứng mà chúng ta có thể dành cho nhau.

Phạm Trung Tuyến

Tin đọc nhiều

"Nghề giáo có thật sự cao quý?" Nghề giáo có thật sự cao quý không khi ngày càng ít sinh...
“Sống sót” trong Thế giới phẳng của những liên kết mạng Alibaba mạnh lắm, mà né Alibaba này thì cũng có… 40 tên cướp...
Từ vụ "Cô ba Sài Gòn bị quay lén", những chiếc điện thoại đang “giết” chết cảm xúc Ngô Thanh Vân thốt lên đau đớn: “Em làm vậy thì em đang giết...
Ai trả tiền cho nhà báo: Nào, ta cùng tìm! Từ khi báo điện tử ra đời, rồi tiếp đó là các mạng xã hội...